Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/3254 K.2022/6682

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 17.03.2014 tarihinde verilen dilekçeyle usulsüz terkin edilen ipoteğin bedelinin tahsili talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 04.01.2019 tarihli hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davacı vekili tarafından talep edilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesince 7. Hukuk Dairesi tarafından istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne dair verilen kararın davalılar ..., ..., ve ... tarafından temyiz edilmesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

KARAR

1. DAVA

1.1. Davacı vekili, mülkiyeti davalılara ait 17622 parsel sayılı taşınmazda müvekkili lehine ipotek tesis edildiğini, tesis edilen bu ipotek bedellerinin ödenmediğini fakat ipoteklerin usulsüz olarak terkin edildiğini, davacı Belediyeye ait 97.800,00 TL, ıslah ile 158.925,00 TL ipotek alacağının yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, ortaya çıkacak değerlerin taşınmazın karşılığı olarak tesis edilen ipotek bedelinin rayiç değerini ve oluşan kamu zararını karşılamaz ise davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tescilini istemiştir.

2. CEVAP

2.1. Davalılar ... ve ... vekili; davacı ... lehine tesis edilen ipoteğin fekki konusunda müvekkillerinin bir dahlinin olmadığını, davacı belediyenin iddiası gibi suç teşkil edecek bir şekilde ipotek fek edilmiş ise maddi vakıanın ispatı için 3. kişi müteahhidin davaya dahil edilmesinin hukuki bir zorunluluk olduğunu, diğer taraftan müvekkillerinin hukukunu korumak için de 3. kişi müteahhidin davaya dahil edilmesini talep ettiklerini belirterek, haksız ve sabit olmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

2.2.

İhbar olunan ... vekili, kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca plan, proje vs. temini ile inşaat ruhsatı amacıyla davacı belediyeye müracaatını yapıp ve ruhsat işlemlerini başlattığını, davacı ... tarafından inşaat ruhsatının imzası aşamasında taşınmaz üzerindeki taksitlendirilmiş ipotek borcunun defaten ödenmesi şartının koşulduğunu, müvekkilinin 17/06/2010 tarihinde 55.000,00 TL nakit ile emlak istimlak müdürlüğüne müracaat ettiğini, emlak istimlak müdürlüğünde ilgili memure tarafından 55.000,00 TL sayılarak teslim alındığını ve müvekkiline ve hazırda bekleyen diğer müracaat sahiplerine sistemde arıza olduğundan beklemesi söylendiğini,

18/06/2010 tarihinde saat 11 civarı emlak istimlak müdürlüğüne giden müvekkiline ipotek fek yazısı suretinin aynı memure tarafından verildiğini, davacı belediyenin 6 yıl sonra işbu dava ile ileri sürdüğü isnat, iddia ve taleplerin haksız, mesnetsiz ve çelişkili olduğunu, ayrıca davacı tarafın iddialarının teftiş kurulu raporuna ve oluşa aykırı olduğunu, dosyada mübrez teftiş kurulu raporunda davacı ... dahilinde bir kısım belediye çalışanınca zimmet ve dolandırıcılık fiillerinin işlendiği sonuç ve kanaatinin yer aldığını,

dava konusu parsele ilişkin yapılan 55.000,00 TL tahsilatın davacı idare çalışanlarının zimmet fiilen konu edilmesindeki kusurun davacı idareye ait olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.3. İhbar olunan ... Mobilya İnşaat ve Dekorasyon San. Ve Dış. Tic. Ltd. Şti. mahkememize ibraz ettiği dilekçesi ile konuyla alakalı şirketin üzerine düşen hükümlülüklerini yerine getirdiği ve iş bitimi yapıp bina iskanı aldığını beyan etmiştir. 3. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

3.1. İlk derece mahkemesince; "...somut uyuşmazlıkta dava. İstanbul İli, Gaziosmanpaşa İlçesi, ... ... Mahallesi, 17622 parsel sayılı taşınmaz üzerine konan ipoteğin usulsüz fek'inden dolayı tazminat talebine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamından ...'nın 15/10/2009 tarihli encümen Kararı ile 77.062,50 TL bedel üzerinden arsa bedelinin ilk taksidi peşin olmak üzere 4 yılda 12 eşit taksitle ödenmek ve bakiye bedel için tapu kaydına ipotek konulmasına karar verildiği, peşin ödenen miktarın 22.062,50 TL olduğu, geriye 55.000,00 TL kaldığı, ...

Emlak Ve İstimlak Müdürlüğü'nün 1091233 sayı ve 17/06/2010 tarihli yazısında, belediye lehine tesis edilen ipotek bedelinin tamamının ödendiği belirtilerek terkini için Gaziosmanpaşa Tapu Sicil Müdürülüğü'ne hitaben yazı yazıldığı anlaşılmış, ipoteğin ...'nın 17/06/2010 tarihli müzekkeresine istinaden kaldırıldığı, davalıların bu müzekkereyle ilgili sorumluluklarına ilişkin iddia ve ispat bulunmadığı..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

4. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

4.1. Hükmün istinaf yolu ile incelenmesi davacı vekilince talep edilmiştir.

4.2. Bölge adliye mahkemesince "..Alınan 24/08/2015 tarihli bilirkişi raporuna göre 17622 parsel sayılı taşınmazın 121,25 m2 olduğu, 15/10/2009 tarihli encümen kararı ile 49 m2'ye karşılık gelen 22.062,50 TL peşin olmak üzere 77.062,50 TL bedel karşılığında taksitli olarak tapu kaydına ipotek konulmak sureti ile satış yapıldığı,

bakiye 55.000,00 TL satış bedelinin 122,25 m2'ye karşılık geldiği, davalı arsa sahiplerine 122.25 m2 ye karşılık gelen bedelin ödendiği yönünde herhangi bir belgenin ibraz edilmediği anlaşılmaktadır.

Somut olayda dava TMK’nın 893. maddesinde düzenlenen satıştan ... alacak nedeniyle tapuya tescil edilen kanuni ipotek istemine yönelik olup, bununla taşınmazın satış bedelinden ödenmeyen bakiye alacak teminat altına alınmaktadır. Buna göre taşınmazın dava tarihindeki rayiç değeri saptanmalı, bu değerin satış bedelinin ödenmeyen kısmına oranlanarak ulaşılan bedelin ipotek bedeli olarak tespiti gerekir.

17/03/2014 dava tarihi itibarı ile bedeli ödenmeyen 122.25 m2 arsa bedelinin 158.925,00 TL olduğu, bu miktar üzerinden davacının harç ikmali yaptığı anlaşılmakla satış bedeli ödenmeyen 122,25 m2'ye karşılık gelen ve usulsüz olarak terkin edildiği anlaşılan ipotek bedelinin davacı tarafa ödenmesi gerekirken İDM'ce ...'nın 17/06/2020 tarihli müzekkeresine istinaden ipoteğin kaldırıldığını ve davalıların müzekkere ile ilgili sorumluluklarının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine yönelik verilen karar hatalı olmuştur..." gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davacının davasının kabulü ile 158.925,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

5. TEMYİZ

5.1. Bir kısım davalılar vekili kararı temyiz etmiştir.

5.2 Temyiz Nedenleri

5.2.1. İpotek bedeli Belediyeye ödenmiştir. Ancak belediye çalışanları tarafından ödenen bedelin zimmete geçirilip geçirilmediğini takip etme sorumluluğu davalılarda değildir.

5.2.2. Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 2019/3512 Esas, 2019/8579 Karar sayılı kararı emsal olup, davanın reddi gerektiği belirtilmiştir.

5.2.3. Davacı davasını ispat etmekle yükümlü olup, ispat edememiştir.

6. YARGITAY KARARI

6.1. İncelenen ve ipotek aktinin çerçevesini tayin eden resmi akit tablosu içeriğinden ipoteğin, her bir davalı aleyhine 13.750,00 TL olmak üzere toplamda 55.000,00 TL için tesis edildiği görülmektedir. Açıklanan bu niteliğe göre ipotekler, kesin borç (karz) ipoteğidir. Türk Medeni Kanununun 875. maddesine göre kesin borç (karz) ipoteği, anapara yanında, gecikme faizini ve icra takibi yapılmışsa takip masraflarını da güvence altına alır. Alacaklı, ipoteğin fekki için anaparanın dışında takip masraflarını ve geçen günlerin faizlerini de isteyebileceğinden, ipoteğin kaldırılmasına ancak anaparanın, gecikme faizinin, icra takibi yapılmışsa takip giderlerinin ödenmesi halinde karar verilebilir. Taşınmaz malikinin ödeme iddiası varsa bu iddianın da yazılı delille kanıtlanması zorunludur.

6.2. Somut olaya gelince, Tapu Sicil Müdürlüğünün 18.03.2015 havale tarihli yazı ekinde gönderilen ve Gaziosmanpaşa Belediye Başkanlığı tarafından tapu sicil müdürlüğüne hitaben yazılan 17.06.2010 tarihli ipoteğin terkini konulu yazılarda makbuz numaraları ve tarih belirtilmek suretiyle ipotek bedelinin tamamının yatırılmış olduğundan bahisle ipoteğin terkin edilmesi hususu belirtilmiştir. Davaya konu

ipotekler, davacı ... Başkanlığının iş bu yazılarına istinaden, yazılarda belirtilen ödeme makbuzlarına ilişkin makbuz numaraları da dikkate alınarak kaldırılmıştır.

6.3. O halde; davacı Belediyenin ipoteklerin usulsüz bir şekilde kaldırıldığına ilişkin iddialarına dayalı taleplerinin, dosya arasındaki iş bu belgeler karşısında reddedilmesi gerekirken, belgeler nazara alınmaksızın, hatalı değerlendirmeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.