Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/363 K.2023/1865

Taraflar arasındaki önalım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararın dahili davacı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı dahili davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu 10168 ada, 12 parsel sayılı tarla niteliğindeki taşınmaz hissesinin haberi ve bilgisi olmadan davalıya satışının gerçekleştirildiğini öğrenmiş olduğunu, müvekkilinin söz konusu arsa üzerinde şufa hakkına sahip olduğunu, yargılama sırasında yapılacak araştırma ve incelemeler sonucunda ortaya çıkacak gerçek bedel hususunda davayı ıslah etme ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik harca esas değer olarak gösterilen 1.000,00 TL satış bedeli ve tapu masraflarının müvekkili ... tarafından karşılanmak suretiyle davalı adına olan kısmının tapusunun iptali ile müvekkili ... adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafça hissesinin haberi ve bilgisi olmadan müvekkiline satıldığı iddia edilse de davacı tarafın da dahil olduğu paylı mülkiyet hakkına sahip bütün paydaşların taşınmazda yapılan devir işleminden haberdar olduğunu, ayrıca dava konusu taşınmazın paydaşlar arasında fiilen taksim edilmiş olduğundan davacı önalım hakkını kullanamayacağını, müvekkilinin öncelikle yaklaşık 1350 m2lik kısmı 09.11.2017 tarihinde 315.000 TL, akabinde 3.659,76 m2lik kısmını ise 20.04.2018 tarihinde 1.152.450,00 TL bedel ile satın aldığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "açılan davanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren 3 aylık süre içerisinde usulüne uygun olarak yenilenmediği, 3 aylık sürenin 11.09.2021 tarihi itibariyle dolduğu, HMK'nın 150/5 inci maddesi gereğince davanın, 11.09.2021 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde mirasçı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Kararın adalet sağlama amacına aykırı olduğunu, Müvekkili ...'ın murisi müteveffa ...'ın dava konusu taşınmazın 315.000,00 TL'ye devredilen kısmı için dava ikâme ettiğini, müvekkili ...'ın hissesine düşen 5.451,10 TL eksik harcın müvekkilinin hissesine düşen kısmını yatırmak üzere ekim ayına kadar mehil verilmesi için 12.03.2021 tarihli dilekçe ile talepte bulunduklarını ancak değerlendirilmediğini bu durumun hukuki dinlenilme hakkına aykırı olup iddia ve savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi tarafından dava konusu taşınmazdaki hisselerin 09.11.2017 tarihinde ve 20.04.2018 tarihlerinde yapılan satışlara ilişkin devir bedelleri üzerinden alınması gereken harçtan eksik olduğu anlaşılan 25.525,00 TL'nin yatırılması için Harçlar Kanunu'nun 30 ncu maddesi gereğince davacı tarafa 26.02.2021 tarihli celsede bir sonraki celse tarihi olan 11.06.2021 tarihine kadar süre verildiği ve belirtilen süre içerisinde eksik harcın ikmal edilmemesi halinde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verileceğinin ihtar edildiği,

davacı vekilinin belirtilen celsede hazır bulunduğu ve ihtardan haberdar olduğu, buna rağmen davacı tarafça belirtilen süre içerisinde eksik harcın tamamlanmaması sebebiyle bir sonraki celse olan 11.06.2021 tarihli duruşmada dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren 3 aylık süre içerisinde davanın yenilenmemesi sebebiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği;

Harçlar Kanunu'nun 30 maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 150 nci maddesinin özellikle 4 ve 5 inci fıkraları gereğince; dava değeri üzerinden alınması gereken harcın eksik tahsil edildiğinin anlaşılması halinde, davacı tarafa sonraki celseye kadar eksik harcı tamamlaması için süre verilmesi ve bu süre içerisinde eksik harcın tamamlanmaması halinde dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği;

İşlemden kaldırılan dava dosyasının 6100 sayılı HMK'nın 150/4-5 inci maddesi gereğince işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren 3 ay içerisinde noksan harç ikmal edilerek yeniden işleme konulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekeceği;

Eldeki davada; İlk Derece Mahkemesi tarafından 26.02.2021 tarihli celsede eksik harcın bir sonraki celse olan 11.06.2021 tarihine kadar ikmal edilmesi, aksi halde dosyanın işlemden kaldırılacağı hususunda davacı tarafa ihtarda bulunulduğu; 15.03.2021 havale tarihli dilekçe ile davacı müteveffanın sadece 315.000,00 TL'lik satış için eldeki davayı açtığını belirterek bu kısım yönünden eksik harcın tamamlanması için yeniden süre verilmesi talep edildiği ancak bu satış yönünden de mahkemece belirlenen süre içerisinde herhangi bir harç ikmalinin yapılmadığı ve daha öncesinde sadece bu satışa ilişkin önalım hakkının kullanılacağının belirtilmemiş olduğu gerekçeleriyle istinaf başvuru talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı mirasçısı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

İstinaf başvuru dilekçesindeki sebepler ileri sürülmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, önalım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 732, 733,734 üncü maddeleri,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150 nci maddesi, Harçlar Kanunu'nun 30 uncu maddesi,

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı mirasçısı ... vekili temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,