Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/3653 K.2022/7414

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 23/03/2018 tarihinde verilen dilekçeyle TMK'nın 588. maddesine dayalı olarak gaipliğe karar verilmesi ile tapu iptali ve tescil talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi'nce, istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile kararın kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesisine karar verilmiştir.

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi'nin 17/03/2020 günlü kararının temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nce bozulmasına karar verilmiş, ilk derece mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen 11/01/2022 günlü hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

KARAR

Dava, TMK 588. maddesine dayalı olarak gaipliğe karar verilmesi ve tapu iptal ve tescil istemlerine ilişkindir.

Davacı vekili, Erzincan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/485 Esas sayılı dosyası ile açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası sonucunda Erzincan ili, Merkez İstasyon Mahallesi 310 ada 39 parsel sayılı taşınmaz maliki ... oğlu ...'in kim olduğunun, yaşayıp yaşamadığının bilinmemesi, tanınmaması,

adresinin bilinmemesi nedeniyle Erzincan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 16/05/2007 tarih ve 2006/1303 Esas 2007/617 sayılı kararı ile Erzincan İl Defterdarının yönetim kayyımı olarak atandığını, kamulaştırma davasında belirlenen 307,63 TL bedelin Vakıflar Bankası Erzincan Şubesinde açılan kayyım bürosu kişi vadeli yönetim hesabında takip edildiğini belirterek ... oğlu ...'in gaipliğine, 10 yıllık kayyım yönetim süresi dolduğundan dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile ... adına tesciline karar verilmesini ve 307,63 TL bedelin işlemiş ve işleyecek banka faizi ile birlikte Hazine'ye devrine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince, TMK 588. maddesi sağ olup olmadığı bilinmeyen kişiler hakkında gaiplik kararı verileceğini hüküm altına alındığı, hakkında gaiplik kararı istenen şahsın ölü olduğu resmi kayıtlarla da anlaşılmakla açılan davanın reddine dair olarak verilen karara karşı davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'nce, davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, ancak davalının yasal hasım olmasına rağmen davalı lehinde vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemesi gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf talebinin bu yönden kısmen kabulü ile HMK'nın 353/1.b-2 maddesi gereği kararın kaldırılarak vekalet ücreti yönünden yeniden hüküm kurulmasına dair karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 26.05.2021 tarih ve 2020/1863 Esas, 2021/2859 Karar sayılı ilamıyla Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'nin kararının bozulmasına ve dosyayı karar veren Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine, kararın bir örneğinin Erzincan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Erzincan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Yargıtay'ın istinaf mahkemesi kararını bozması; istinaf başvurusunun esastan reddi kararına ilişkin yahut istinaf mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını düzelterek ve yeniden esas hakkında verdiği kararına ilişkin olabilir.

Yargıtay'ın ilgili dairesinin tamamen veya kısmen bozma kararı, başvurunun istinaf mahkemesinin esastan reddi kararına ilişkin ise, Yargıtay, istinaf mahkemesi kararını kaldırarak dava dosyasını, kararı vermiş olan, ilk derece mahkemesine veya uygun görülecek diğer bir ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğini de bölge adliye mahkemesine gönderir (HMK m.373/1).

Yargıtay'ın istinaf mahkemesi kararını bozma kararı, istinaf mahkemesinin düzelterek veya yeniden esas hakkında verdiği kararına ilişkin ise, Yargıtay dava dosyasını istinaf mahkemesine gönderir (HMK m.373/2).

6100 sayılı HMK'nın 373/3. maddesinde ise karar bozulup geldiğinde, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların davet edileceği ve beyanları alındıktan sonra bozmaya uyma ya da direnme kararı verilebileceği düzenlenmiş bulunmaktadır.

İlk derece mahkemesi veya istinaf mahkemesi kararının doğru olduğu kanısında ise, kendi kararında direnebilir (HMK m.373/5).

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Yukarıda açıklandığı üzere, ilk derece mahkemesinin 12.02.2019 tarihli kararına karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş, bölge adliye mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile yeniden hüküm tesisine karar verilmiş, anılan kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nce 26.05.2021 tarih ve 2020/1863 Esas, 2021/2859 Karar sayılı ilamıyla bölge adliye mahkemesinin kararının bozulmasına ve dosyanın bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ise de Yargıtay'ın bozma ilamı üzerine ilk derece mahkemesince bozma ilamına uyularak bir karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/2. maddesine aykırı şekilde bozma ilamına uyularak işbu temyize konu karar verilmiş ise de; ilk derece mahkemesi yetkili değildir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/2. ve 3. maddesi hükümleri uyarınca, bozmaya uyulup uyulmayacağı konusunda ve sonucuna göre işin esası hakkında karar verme yetkisi bölge adliye mahkemesine ait olup, ilk derece mahkemesince bu husus gözetilmeden yargılamaya devamla esas hakkında hüküm kurulması doğru bulunmadığından, yetkisiz ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılmasına ve Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 26.05.2021 tarih ve 2020/1863 Esas, 2021/2859 Karar sayılı bozma ilamı uyarınca esas hakkında hüküm verilmek üzere dosyanın bölge adliye mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.