Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/3756 K.2023/5529

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin tenfizi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin ... ...'in mirasçıları olduğunu, ... ...'in düzenlemiş olduğu vasiyetnamenin Elazığ 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/31 Esas sayılı dosyası ile açıldığını ve 08.06.2017 tarihinde kesinleştiğini, ... ...'in eşi ... ...'in düzenlemiş olduğuı vasiyetnamenin de aynı mahkemece açıldığını, davalıların bir kısmının itirazının Elazığ 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2013/605 Esas sayılı dosyada reddedildiğini ve kararın 11.04.2017 tarihinde kesinleştiğini, ... ...'in mallarını ... ...'e bıraktığını, karşılıklı vasiyetnamede kim önce ölürse malların diğer tarafa bırakılacağının belirtildiğini, bu nedenle vasiyetnamelerin tenfizini, vasiyetnamede belirtilen taşınmazların ve aracın müvekkilleri adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... ... istinaf dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf dilekçesinde istinaf sebepleri ve gerekçesi gösterilmediğini, İlk Derece Mahkemesince verilen kararda kamu düzenine aykırılık da bulunmadığı gerekçesiyle davalı ...’ın istinaf başvuru dilekçesinde 342/2-e maddesinde aranan "başvuru sebebinin ve gerekçesinin gösterilmemesi" nedeniyle, istinaf başvurusunun aynı Kanun'un 352/1-d. maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... ... istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü beyanları tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı lehine bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, vasiyetnamenin tenfizi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352 ... maddesi dosya üzerinde yapılacak ön inceleme sonunda tespit edilecek durumlara ilişkin yapılacak işlemler düzenlenmiş olup maddenin (d) bendinde istinaf dilekçesinde "başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin hiç gösterilmemesi" halinde heyetçe bir karar verileceği açıklanmıştır.

2. Aynı Kanun'un 355 ... maddesinde ise istinaf incelemesi sırasında kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde re'sen gözetilerek değerlendirme yapılması gerektiği belirtilmiştir.

3. Değerlendirme

Somut olaya gelince; her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... tarafından verilen istinaf dilekçesinde "kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, aleyhine karar verildiğini" şeklindeki istinaf dilekçesinde sebep ve gerekçe gösterilmediğinden bahisle ön inceleme aşamasında talebin usulden reddine karar verilmiş ise de; davalı tarafın, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu iddiası 6100 sayılı Kanun'un 342 nci maddesinin 2-e maddesine göre "maddi vakıa" denetimi yapılması için yeterli görülmez ise de "hukuka aykırılık" denetimi yönünden yeterli sayılmalıdır.

Aksi yorum, hukukun aşırı şekilci uygulanmasına ve hak arama hürriyetinin zedelenmesine yol açabilir. O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının bu yönüyle incelenerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.11.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy çokluğu ile karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 342/2-e maddesi uyarınca; istinaf yoluna başvuru dilekçesinde, başvuru sebepleri ve gerekçesinin yazılması gerekir. Aynı Yasa'nın 355 ... maddesinde, istinaf incelemesinin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı belirtilmiştir. Kanun koyucu, sebebe bağlılık ilkesini kabul etmiştir.

Temyiz incelemesinden farklı olarak, Bölge Adliye Mahkemesinde yapılacak incelemede tarafların ileri sürdüğü sebeplerle bağlı kalınmasının nedeni, Bölge Adliye Mahkemesinin İlk Derece Mahkemesinin kararının Kanun'a aykırılığını tespit etmesi hâlinde, yeniden yargılama yaparak ... bir karar verebilmesidir. Yürürlükte bulunan istinaf sisteminde, İlk Derecedeki yargılama tümüyle tekrarlanmamaktadır.

Bu sebeple istinaf incelemesi sadece tarafların dilekçelerinde belirtmiş oldukları istinaf sebepleri ile sınırlı tutulmuştur. Bununla birlikte, istinaf sebepleri ile bağlı olma kuralına bir istisna getirilmiş ve istinaf incelemesini yapan Bölge Adliye Mahkemesinin kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu re'sen gözeteceği kurala bağlanmıştır.

Belirtilen kanuni düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, istinaf başvurusunda istinaf sebepleri bildirilmesi zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Başvuru nedenlerinin veya gerekçesinin başvuru dilekçesinde hiç gösterilmemiş olması halinde, Bölge Adliye Mahkemesinin kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı yönünden bir inceleme yaparak bu incelemenin sonucuna göre karar verecektir. İstinaf mahkemesi tarafların ileri sürmediği kanuna aykırılık hallerini re’sen inceleme konusu yapamayacaktır.

İstinaf dilekçesinde başvuru sebepleri ve gerekçesi gösterilmemiştir. Dilekçede yazılı "karar hukuk ve yasaya aykırıdır.” ibaresi somut bir istinaf sebebi niteliğinde olmayıp, İstinaf Mahkemesince HMK'nın 355 ... maddesi gereğince incelemenin yalnız kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığına münhasır yapılmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Kararın onanması gerekir.