Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/3847 K.2023/4710

Taraflar arasındaki yükleniciden temlik alınan kişisel hakka dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirketin, 08.02.2014 tarihinde düzenledikleri taşınmaz satışına ilişkin temlik sözleşmesi uyarınca.

30.09.2014 tarihinde teslim edilecek ve 31.12.2014 tarihinde ise tapuda devri yapılacak olan 26601 ada 1 parsel ... taşınmazdaki 2 bağımsız bölüm numaralı mesken teslim alınıp bedeli de ödendiği halde davalı tarafından Konya 7. Noterliğinin 26/06/2015 tarih ve 22204 yevmiye ... ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğinin müvekkiline ihtaren tebliğ edildiğini, sonrasında feshin geçerli olmadığının cevaben davalıya bildirildiğini, ancak taşınmazın 10/08/2015 tarihinde 480.000,00 TL bedelle diğer davalı ...'a satıldığının öğrenilmesi üzerine davalı şirket hakkında Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu ileri sürerek;

dava konusu 26601 ada 1 parsel ... taşınmazdaki 2 bağımsız bölüm numaralı meskenin davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tapuya tescilini, bunun mümkün olmaması halinde müvekkilince ödenen 228.242,00 TL'nin, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalı şirketten tahsilini, sözleşmeyle kararlaştırılan 10.000,00 TL cezai şartın davalı şirketten tahsilini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla taşınmazın süresinde teslim edilmemesi nedeniyle 1.000,00 TL kira tazminatının avans faiziyle davalı şirketten tahsilini,

mahrum kalınan kar kaybından kaynaklanan 1.000,00 TL tazminatın ve 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı şirketten tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... İnş. Tur. Yat. Dan. San. Tic. Ltd. Şti vekili; davacının ödeme yükümlülüğünü zamanında yerine getirmediğini, toplam ödemesinin 228.242,00 TL olup müvekkilinin tapu devir yükümlülüğünün tüm ödemelerin tamamlanmasıyla oluşacağını, müvekkilinin sözleşmeyi tek taraflı feshetmekte haklı olduğunu, fesihle birlikte 17/08/2015 ve 18/08/2015 tarihinde davacının yaptığı ödemelerin hesabına iade edildiğini, davacının kendi kusuruyla oluşan durumdan kazanç elde etmeye çalıştığını belirterek; davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...; taşınmazı tapu kaydına güvenerek iyiniyetle satın aldığını belirterek; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI VE BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİNİN KALDIRMA KARARI

İlk Derece Mahkemesince 10/11/2016 tarih, 2015/1257 Esas - 2016/1577 Karar ... davanın reddine dair verilen kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 01.03.2018 tarih 2017/934 Esas - 2018/264 Karar ... ilamıyla istinaf başvurularının kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı sonrasında yapılan yargılama neticesinde İlk Derece Mahkemesinin yukarıda başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... Davacı ile davalı şirket arasında 08/02/2014 tarihinde imzalanan "... Evleri Konut Satış Sözleşmesi" uyarınca Konya ili, Meram ilçesi, ...

Gazi Mahallesi, 26601 ada, 1 parselde kayıtlı taşınmazın J Blok 1. kat, 2 bağımsız bölüm numaralı dairesinin 250.000,00 TL bedelle davacıya haricen satışının yapıldığı, sözleşmenin 6. maddesinde konutun zilyetliğinin 31/09/2014 tarihinde davacıya teslim edileceğinin, 31/12/2014 tarihinde ise tapu kaydının devredileceğinin kararlaştırıldığı, ayrıca sözleşmeden herhangi bir sebeple vazgeçen tarafın 10.000,00 TL cezai şart ödeyeceğinin öngörüldüğü, dava konusu taşınmaza ilişkin yapı kullanma izin belgesinin 15/06/2015 tarihinde alındığı,

ancak dairenin 10/08/2015 tarihinde davalılardan ... adına satış ve ipotek kurma suretiyle tapuda tescil edildiği; öte yandan Konya 7. Noterliği'nin 26/06/2015 tarih ve 22204 yevmiye ... ihtarnamesiyle ödeme yükümlülüğünün davacı tarafından tam olarak yerine getirilmemesinden dolayı sözleşmenin tek taraflı feshedildiğinin davalı tarafça ihtar edildiği, davacı tarafça cevaben keşide edilen 02/07/2015 tarih ve 15513 yevmiye ... ihtarnamede ise feshin kabul edilmediğinin bildirildiği, davalı şirket tarafından bu kez 28/07/2015 tarih ve 12075 yevmiye ... ihtarname düzenlenerek feshin haklı olduğunun bildirildiği,

son olarak davalı şirketçe keşide edilen 20/08/2015 tarih ve 13298 yevmiye ... resmi ihtarnamede ise ödenen 228.242,00 TL'nin 17/08/2015 ve 18/08/2015 tarihlerinde davacının hesabına iade edildiğinin bildirildiği; yapılan ödemeler incelendiğinde davacı tarafından, sözleşme kapsamında 228.240,00 TL ödeme yapıldığı ve bu ödemelerin tarafların kabulünde olduğu, ödemelerin bir kısmının 25/08/2015 vade tarihli 20.000,00 TL ve 16/10/2015 keşide tarihli 8.000,00 TL bedelli çeklerle yapıldığı, ancak 17/08/2015 tarihinde 200.242,00 TL.nin ve 18/08/2015 tarihinde 28.000,00 TL nin davacı hesabına iade edildiği;

sonuç itibariyle davacı tarafın dava dilekçesinde ödenen bedellerin tahsilini de terditli olarak istediği, davalı şirkete toplam 228.242,00 TL'nin ödendiği, fakat 17/08/2015 ve 18/08/2015 tarihli havale makbuzları ile ödenen bu bedelin davacıya iade edildiği, dava tarihinin 18/08/2015 günü saat 14:05 olup, yapılan ödemelerin ise dava tarihinden önce olduğu,

davanın konusuz kalmış olması nedeniyle bu istem yönünden davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerektiği, ancak ödeme tarihleri ve saati dikkate alındığında davacının ödemelerin iadesinden haberdar olmasının beklenemeyeceği, davanın açılması esnasında ödemeden davacının haberdar olduğu kanıtlanamadığından davalı şirket yararına yargılama giderine hükmedilmemesi, aynı şekilde ödemenin dava tarihinden önce gerçekleşmesi nedeniyle de davacı lehine yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiği;

sözleşmenin 9.3 maddesinde kararlaştırılan cezai şarta ilişkin düzenleme uyarınca davalı şirketin sözleşmeyi haksız feshedip daireyi de diğer davalı ...'a satış yoluyla devrettiğinden sözleşmeden vazgeçtiği kabul edilerek sözleşmenin ifa imkanı da kalmadığından TBK.m.179/1 uyarınca kararlaştırılan 10.000,00 TL cezai şartın davacıya ödenmesinin kabulü gerektiği, davacı vekili geç teslimden kaynaklı kira tazminatı talebinde bulunmuş ise de sözleşmenin ifa imkanı ortadan kalktığından TBK.m.125 uyarınca davacının gecikme sebebiyle tazminat talep etmesinin mümkün olmadığı ve kira tazminatı isteğinin reddi gerektiği;

davacının mahrum kalınan kardan dolayı tazminat isteğinde de bulunduğu, taşınmazın ...'a satışı tarihi itibariyle sözleşmenin ifa imkanı ortadan kalktığından davacının 250.000,00 TL'ye sahip olacağı dairenin 270.000,00 TL olduğu dikkate alındığında davacının aradaki fark kadar kârdan mahrum olup 20.000,00 TL zararı olduğu belirlendiğinden, davalı şirket bu bedelden sorumlu olacak ise de taleple bağlı kalınmak suretiyle davacının müspet zarar yönünden 1.000,00 TL talebi olmakla bu talebine göre karar vermek gerektiği; haksız da olsa sözleşmenin feshine davacı tarafından yapılan geç ödemeler sebebiyet verdiğinden,

kişilik haklarının zarar gördüğünden bahsedilemeyeceğinden manevi tazminat koşullarının oluşmadığı; davalı ...'ın kötü niyetli olduğu kanıtlanamadığından tapu iptali ve tescil isteminin sübut bulmadığı..." gerekçesiyle; davanın kısmen kabul kısmen reddine,

1-Davalı ... hakkında açılan tapu iptali ve tescil istemine ilişkin davanın reddine,

2-Taraflar arasında düzenlenen 08/02/2014 tarihli "... Evleri Konut Satış Sözleşmesi" kapsamında tahsil edilen 228.242,00 TL davacıya iade edildiğinden ve konusu kalmadığından bu bedele yönelik davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

3- Sözleşme kapsamında belirlenen cezai şart bedeli olan 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan ... İnş. Tur. Yat. Dan. San. Tic. Ltd. Şti'den tahsiline ve davacıya verilmesine,

4- Sözleşmenin ifa imkanı bulunmadığından geç teslimden kaynaklanan kira tazminatı isteğinin reddine,

5- Davacının müspet zarar talebinin kabulü ile 1.000,00 TL tazminatın ... İnş. Tur. Yat. Dan. San. Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine,

6- Manevi tazminat isteğinin koşullar oluşmadığından reddine,

7- Davacının fazlaya dair istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; tapu iptal ve tescil istemin reddinin hatalı olduğunu, hem tapu iptal ve tescil isteminin reddedilmesinin, hem de nispi vekalet ücreti takdir edilmesinin çelişkili olduğunu, cezai şarta yönelik hükme bir diyecekleri olmadığını fakat müspet zararın yanlış hesaplandığını zira, geç teslim etmekten kaynaklanan zararın da bu kapsamda olup müvekkilinin ödediği bedel ile dava tarihindeki bedel arasında 27.188,00 TL fark bulunduğunu, bu durumda müspet zarar toplamının 47.188,00 TL olup, dava açılırken fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuklarını,

davanın açılmasına davalının sebebiyet vermiş olması nedeniyle müvekkiline yargılama gideri yüklenemeyeceğini, aile içinde huzursuzluk yaşanmasına neden olan ve kişilik haklarını zarara uğratan bu uyuşmazlık nedeniyle manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini, davalının fesih hakkını kullanmasına müvekkilinin geç ödemelerinin sebep olduğu yönündeki mahkeme gerekçesinin yerinde olmayıp müvekkilinin ileri tarihli çek ve senetle ödeme yapmasına davalının kendisinin kabul göstererek sözleşmenin bu şekilde sürdürülmesini istediği yönündeki değerlendirmeyi mahkemenin bizzat yaptığını,

bu değerlendirme sonrasında ise feshe müvekkilinin sebep olduğu yönünde çelişkili gerekçe oluşturulmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Somut uyuşmazlıkta; kat mülkiyeti kurulu 26601 ada, 1 parsel ... taşınmazdaki 2 numaralı meskenin davalı şirket adına kayıtlı iken, 10/08/2015 tarihinde davalı ... adına satış suretiyle tescil edildiği, bilindiği üzere hukukumuzda kişilerin satın aldığı şeylerin ileride kendilerinden geri alınabileceği endişesi taşımamaları, dolayısıyla toplum düzeninin sağlanması düşüncesiyle satın alan kişinin iyiniyetinin korunması ilkesinin kabul edildiği,

bu ilkenin TMK’nın 1023 üncü maddesinde hüküm altına alındığı ayrıca tamamlayıcı nitelikteki 1024 üncü maddede de düzenlemeye yer verildiği, davalılardan kayıt maliki ...’ın ayni hakkın yolsuz olarak tescil edildiğini bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi olduğuna ilişkin bir kanıt sunulamadığı, dolayısıyla, taşınmazı iyiniyetle edindiğinin kabulü gerektiği, ilk derece mahkemesince tapu iptali ve tescil isteminin reddine ilişkin kararın ve anılan davalı yararına HMK’nın 326 ıncı maddesi gözetilerek takdir edilen nispi vekalet ücretinin doğru olduğu,

davacı ile davalı şirket arasında düzenlenen temlik sözleşmesinin TBK’nın 183 üncü ve devamı maddeleri uyarınca geçerli bir sözleşme olduğu, sözleşme edimlerinin yerine getirilmemesi halinde sözleşme ve sözleşmeler hukuku uyarınca maddi tazminat talep edilebileceği, edimlerin yerine getirilmemesi manevi tazminat ödenmesini gerektirmeyeceğinden manevi tazminat isteminin reddi kararının yerinde olduğu, davacının müspet zararı HMK’nın 26 ıncı maddesindeki ilke dikkate alınarak karar altına alındığından davacının bu yöne ilişkin istinafı isteminin yerinde olmadığı,

öte yandan davacının davalı şirket hakkındaki istemleriyle ilgili kısmen kabul kararı verilmekle 6502 ... Yasa'nın 73/2 inci maddesi de gözetilerek HMK’nın 326 ıncı maddesi uyarınca yargılama giderlerinin hüküm altına alındığından davacının buna ilişkin istinaf isteminin de yerinde olmadığı..." gerekçesiyle; istinaf başvurusunun 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b/1 inci maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesindeki aynı başvuru nedenlerini ileri sürerek; hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; yükleniciden temlik alınan kişisel hakka dayalı tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat, cezai şart, müspet zarar, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, TMK. nın 1023. ve 1024 maddeleri, TBK.nın 179. 183 ve devamı maddeleri, HMK. nın 26. ve 326. maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile bölge adliye mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere göre, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370'inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,