Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/3969 K.2022/8021

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 29/04/2013 gününde verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi talebi üzerine Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 23/09/2021 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... kayyımı ... ve davacı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacılar vekili, 24.07.2006 tarihinde ölen mirasbırakan ...'nın terekesinin borca batık olması nedeni ile mirası hükmen reddin tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece terekede ölüm anında herhangi bir aktif olmadığı, murisin sebep olduğu trafik kazası nedeniyle haksız eyleminden ... tazminat sorumluluğuna ilişkin borçların terekenin pasifini oluşturduğunu; pasifinin aktifinden fazla olduğu terekenin borca batık olması nedeniyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. YARGITAY BOZMA KARARI

Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 16.05.2019 tarihli ilamında; davacı ... kendisine asalaten 04.12.2005 doğumlu ...’ya ve 07.11.1995 doğumlu ...’ya velayeten dava açtığını, ...’ya kayyım tayin ettirilmeksizin ve 07.11.2013 tarihinde ergin olan ...’nın davaya bizzat muvafakati veya vekile bizzat verdiği vekaletname sağlanmaksızın işin esasının incelenerek karar verilmesinin doğru görülmediği, murisin ölüm tarihi itibariyle terekesinin açıkça borca batık olup olmadığı ve mirasçının terekeyi kabul anlamına gelen işlemler yapıp yapmadığının araştırılmadığı,

davacı vekilinin mirasın reddine ilişkin vekaletnamesinde özel yetki bulunmamasına rağmen bu eksiklik tamamlatılmadan yargılamaya devam edilmesinin de doğru görülmediği, davalı ...’nun harçtan muaf olduğunun düşünülmemesi ve davanın niteliği yargılama gideri ve harçtan davalının değil davacıların sorumlu tutulması gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; davacıların murisi ...'nın 24/07/2006 tarihinde vefat ettiği bu tarih itibariyle muris ...'nın terekesinde borç kaleminin bulunmadığı, her ne kadar aktif olarak bir malvarlığı bulunmasa da borcu da bulunmadığı için terekenin ölüm tarihi itibariyle borca batık olmadığından mirasın hükmen reddi talebi kabul edilmediği, muris ...'ya ait Trabzon İş Mahkemesinin 2008/178 E. sayılı dosyasında çıkan 87.877,21 TL borcun murisin ölüm anında terekesinin pasifinde yer almadığından dolayı bu meblağa ilişkin bedel işbu davada değerlendirilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar Karar, davacı ... ile davacı ... kayyımı ... ve davacı ... tarafından duruşmalı olarak, davalı vekili tarafından duruşmasız olarak temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Nedenleri

Davacı ... ile ... ... ve davacı ... temyiz dilekçelerinde özetle; murisin aktif malvarlığı olmadığının belli olduğunu, muristen borç kaldığının açık olduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmişlerdir.

B. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, mirasın hükmen reddi talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, murisin ölüm tarihi itibariyle terekesinin açıkça borca batık olup olmadığının ve mirasçıların terekeyi kabul anlamına gelen işlemler yapıp yapmadıklarının araştırılması gerekmektedir. Türk Medeni Kanunu’nun 605/2 maddesi hükmü gereğince mirasın hükmen reddine (terekenin borca batık olduğunun tespitine) ilişkin talepler, süreye tabi olmayıp mirasçıların iyiniyetli ya da kötüniyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Murisin ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibariyle, murisin tüm malvarlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur.

3. Değerlendirme 1. Somut uyuşmazlıkta; muris ... Sakanın kullandığı aracın karıştığı kazada kendisinin ve dava dışı ...'ın vefat ettiği, kazanın oluşmasında murisin tam kusurlu olduğu, kazadan dolayı davalı kurumun ... hak sahiplerine 87.877,21 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığı anlaşılmıştır.

2.Murisin ölümü ile, tereke bütün aktif ve pasifi ile mirasçılara geçer. Trabzon İş Mahkemesi 2008/178 Esas sayılı davada hükmolunan tazminat bedeli murisin haksız eylemi sonucunda ... zarardan kaynaklanmaktadır. Nitekim murisin haksız eylemi ile meydana gelen zarar murisin ölüm tarihinde doğmuştur. Her ne kadar Trabzon İş Mahkemesinin 2008/178 E. sayılı dosyasında murisin ölüm tarihinden sonra 87.877,21 TL miktarlı tazminat bedeli hükmedilse de, mahkemece hüküm altına alınan tazminat bedeli murisin ölüm tarihinde neden olduğu haksız eylemin doğurduğu zararın tespitini içermektedir.

3.Mirasbırakanın haksız eyleminden ... tazminat sorumluluğuna ilişkin borçlar da terekenin pasifi içerisinde olup; terekeye dahildir. Mahkemece, yanılgılı değerlendirme ile Trabzon İş Mahkemesinin 2008/178 E. sayılı dosyasında çıkan 87.877,21 TL borcun murisin ölüm anında terekesinin pasifinde yer almadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle; Davacı ..., ... ... ve davacı ...’nın temyiz itirazlarının KABULÜNE, temyiz olunan kararın BOZULMASINA,

Peşin yatırılan harcın yatıranlara iadesine,

Dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,