Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/4043 K.2022/8109

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 24.04.2003 gününde verilen dilekçe ile muhdesatın aidiyetinin tespiti talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 24.02.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... vekili, davalı ... Belediyesi vekili, davalı Tapu ve Kadastro Müdürlüğü vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili asıl ve birleştirilen dava ile davacıların murisinin 9076 ada 12 parsel sayılı taşınmazın paylı maliklerinden olduğunu, dava konusu taşınmazın kadastral 333 ada 62, 63, 64, 65, 66 ve 163 parsellerin şuyulandırılması sonucu oluşturulduğunu ancak şuyulandırılma işlemi sırasında kadastral 62 parselde murise ait 23 ve 25 numaralı yapılar ile tek katlı müştemilat vasfındaki yapının imar parseli olan 12 parselin tapu kütük sayfasının beyanlar hanesinde gösterilmediğini,

12 parselin tapu kütük sayfasında nitelik olarak sadece kadastral 63 parselde bulunan dört meskenden oluşan binanın şerh edildiğini ile sürerek kadastral 62 parselde kayıtlı olan 23 ve 25 No.lu yapılar ile tek katlı müştemilat vasfındaki yapıların müvekkillerine aidiyetinin tespiti ile müvekkillerinin murisi adına 9076 ada 12 parsel tapu kaydına tescilini ve 9076 ada 12 parselin kadastral parselinden olan 63 parselde bulunan 2. kat 4 meskenden oluşan binanın geçici inşaat izni ile tesis edilip edilmediğinin anılan şekilde ise mesken sahiplerinin arsaya hissedar olup olmayacaklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar davanın reddini savunmuştur. Mahkemece davanın kabulü ile İzmir ili, Karşıyaka ilçesi, ... Mahallesi, 9076 ada, 12 parselde kayıtlı 1, 2, 3, 4 bağımsız bölüm numaralı tescil edilen kat mülkiyeti kütüğünün beyanlar hanesine "Ev (zemin Şehit ... Er Sokak 23 ve 25 kapı numaralı olan ev) 333 ada, 62 parsel maliki ...'na aittir." belirtmesinin yazılmasına karar verilmiştir. Hüküm davacı ... vekili, davalı ... Belediyesi vekili ile davalı Tapu Kadastro vekili temyiz etmişlerdir.

Tespit davası, kendine özgü davalardan olup dava sonucunda istihsal edilecek ilamın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması (6100 s.lı HMK 106/2 m) ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir.

Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür, bu nedenle eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yararının bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir (HMK 114/1-h, 115 m.).

Öğretide ve Yargıtay'ın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.

Yapılan açıklamalar ışığında her ne kadar mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de davacıların talepleri ile ilgili hukuk yararlarının bulunup bulunmadığı noktası aydınlatılmamıştır.

O halde mahkemece davacıların talepleri ile ilgili olarak hukuki yararlarının bulunup bulunmadığı tespit edildikten sonra karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.