Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/4663 K.2023/4805

Dava, tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat davasında yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemeleri 5235 ... Adli Yargı ilk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 25 inci ve geçici 2 nci maddeleri uyarınca kurulmuş ve Adalet Bakanlığının 07.11.2015 tarihli ve 29525 ... Resmî Gazetede yayınlanan kararı uyarınca tüm yurtta 20.07.2016 tarihinde göreve başlamışlardır. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 inci maddesi uyarınca ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar istinaf yoluna tâbidir.

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2 nci maddesinde. "Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinde önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 ... Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 ... Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454 üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. "Düzenlenmesine yer verilmiş iken, 6723 ...

Danıştay Kanun'u ile Bazı Kanun'larda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 34 üncü maddesi ile bu hüküm "12.01.2011 tarihli ve 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan" aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan" ibaresi "verilen" şeklinde değiştirilmiş ve fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiştir. "Bu kararlara ilişkin dosyalar Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmez" şeklinde değiştirilmiştir. Daha sonra 7251 ...

Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanun'larda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 47 nci maddesinde yer alan "6100 ... Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "454" ibaresi "444" şeklinde değiştirilmiştir." hükmüyle yargılamanın yenilenmesine ilişkin kararlar istinaf yoluna tâbi tutulmuştur.

Yargılamanın yenilenmesi, 492 ... Harçlar Kanunu'nun 10 uncu ve HUMK'un 449 ile HMK'nın 381/1 inci maddelerinde açıkça düzenlendiği üzere bağımsız bir dava niteliğindedir. Bu durumda, mahkemece verilen karar da yeni bir karardır.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde; yargılamanın yenilenmesi talebi hakkında ilk derece mahkemesince verilen kabul veya ret kararları, istinaf kanun yolunun yürürlüğe girdiği tarihten önce verilmişse, temyiz ve tashihi karar yoluna; sonra verilmişse, istinaf ve temyiz yoluna tâbi olacaktır.

Öte yandan, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 294 üncü maddesinde mahkemelerin usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdireceği belirtilmektedir. Bilindiği gibi, hâkimin davadan el çekmesini gerektiren, davayı sonuçlandıran kararlarına nihai kararlar denilmektedir.

6100 ... HMK'nın 373/4 üncü maddesi; "Yargıtayın bozma kararı üzerine İlk Derece Mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir." hükmünü, geçici 3/2 nci maddesi ise; "Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 ... Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 ... Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454'üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur. Bu kararlara ilişkin dosyalar Bölge Adliye Mahkemelerine gönderilemez." hükmünü içermektedir.

Yukarıda açıklanan yasa maddelerinin düzenleniş amacı, Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlara karşı Yargıtay yoluna başvurulmasını ve karar kesinleşinceye kadar kanun yolu denetiminin Yargıtay tarafından yapılmasını sağlamaktır. Diğer bir anlatımla, Yargıtayın verdiği bozma kararları üzerine verilen kararların tekrar Yargıtay denetiminden geçmesi amaçlanmıştır.

Dosya Dairemize gelmiş ise de; 20.07.2016 tarihinden sonra verilen bağımsız yeni bir dava niteliğinde olan yargılamanın yenilenmesine dair 14.12.2022 tarihli hükmün, daha önce Yargıtay denetiminden de geçmemiş olması birlikte değerlendirildiğinde, son karar tarihi ve 6100 ... HMK'nın 373/4 üncü maddesi ile 341/1-b maddesi karşısında başvurulması gereken kanun yolu istinaftır.

Buna göre incelemenin Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılması gerektiğinden kanun yolu incelemesi yapılabilmesi için ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere dosyanın Yerel Mahkemeye iadesine karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle istinaf incelemesinin yapılmasını sağlamak üzere ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi için dosyanın İLK DERECE MAHKEMESİNE İADESİNE,