Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/4680 K.2023/5281

Taraflar arasındaki ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 181 ada 3 parselde kayıtlı taşınmazın müvekkilinin adına kayıtlı olduğunu, taşınmaza sınır komşu olan 181 ada 2 parselde kayıtlı taşınmazdaki hisse sahiplerinin bir kısmının 19.02.2019 tarihinde ve aynı taşınmazdaki diğer hissedarların da 01.04.2020 tarihinde taşınmaz sahipleri tarafından gayrimenkuldeki payların tamamını sattıklarını, müvekkilinin sınır komşusu olması nedeni ile ön alım hakkının olduğunu, dava konusu taşınmaza ait tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; 19.02.2019 tarihindeki pay alımı ile taşınmazda hissedar olduğunu, ilk satış hisse satışı olarak gerçekleştiğini, taşınmazın tamamının satılmadığını, müvekkilinin hissedar olmasından bir yıl sonra kalan payı aldığını ve ön alım hakkına sahip olduğunu açıklayarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile rapora göre davaya konu taşınmazların tarımsal bütünlük arz ettiği ve davalı parsele sınırdaş parseli bulunmayan davalıya tüm hissedarlar tarafından payların tamamının satıldığı, davacının somut olayda ön alım hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan karar verildiğini, paydaşın paydaş aleyhine ön alım hakkını kullanmasının söz konusu olamayacağını, tarımsal bütünlük ilkesi çerçevesinde 2019 yılında ... tarlasının yarısını satın alıp ... ekmeye başlayan müvekkilinin kalan hisseyi hem ön alım hakkı çerçevesinde hem de tarımsal bütünlük yasal ilkesi çerçevesinde edinmesinin usul ve yasaya uygun düştüğünü, ön alım hakkının kullanılmasına yönelik davanın inşai nitelikte olması ve davacının taşınmazın mülkiyetini mahkeme kararının kesinleşmesi ile kazanacağı göz önünde bulundurularak derdest davalar bakımından ilgili değişikliğin hukuken dikkate alınması, ön alım hakkının eski düzenleme kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının her iki satış için ön alım hakkı bulunup bulunmadığının ayrı ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği; davalı ...'ın 19.02.2019 günlü resmî senet ile dava konusu 181 ada 2 parselde 9431/18872 pay satın aldığı, bu durumda davalı paydaş hâline geleceğinden ikinci kez 01.04.2020 tarihinde yapılan satış sırasında üçüncü kişi konumunda olmayacağından bu satış yönünden de artık davacının ön alım hakkını kullanması yasal olarak olanak bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; müvekkilinin sınırdaş tarımsal arazisine de ... başına malik olduğunu, taşınmazın tamamının davalıya satıldığı tarih itibarıyla sınırdaş arazi maliki olan müvekkilin şufa hakkının bulunduğunu, ön alım hakkına sahip ortakların bu hakkı kullanmadıklarını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 5403 sayılı ... Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'na 6537 sayılı Kanun'la eklenen 8/i maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekinince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,