Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/4844 K.2022/7642

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 26.06.2014 gününde verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi talebi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 25.01.2022 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.

Davacılar, murisleri ...'nın 14.03.2013 tarihinde vefat ettiğini, terekesinin borca batık olduğunu, murisin başkaca malvarlığının olmadığını belirterek mirasın hükmen reddine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalı ... Telekominikasyon A.Ş. vekili, muris hakkında telefon faturası nedeniyle ... borcun tahsili için takip yapılmış ise de; 02.07.2010 tarihinde kurum veznesine 337,90 TL muris tarafından ödeme yapılarak dosyanın kapatıldığını, müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Bir kısım davalılar vekillleri, davalılara ait alacağın murisin vefatından önce kesinleştiğini, mirasçıların kabul anlamına gelen davranışlarda bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır.

Mahkemece, "davanın kabulüne, muris ...'nın terekesinin davacılar tarafından hükmen reddedildiğinin tespiti ile reddin tesciline" dair verilen kararın bir kısım davalılar vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmesi üzerine, karar Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 09.12.2020 tarih ve 2016/18754 Esas, 2020/8249 Karar sayılı ilamı ile "Mahkemece murisin taşınmaz kaydı olup olmadığı ilgili Tapu Müdürlüklerinden sorulmuş ise de; ölüm tarihi itibariyle bu araştırma yapılmamış, ayrıca ölüm tarihi itibariyle murise ait taşınır kaydı bulunup bulunmadığı araştırılmamıştır.

Öte yandan hükmün gerekçe bölümünde murisin şirket hissedarı olması nedeniyle Gelir İdaresi Başkanlığına vergi borcu olduğu belirtilmiş; murise ait alacağın bulunup bulunmadığının tespiti açısından murisin şirket ortağı olup olmadığı ve ölüm tarihi itibariyle bu ortaklıktan bir alacağının doğup doğmadığı tespit edilmemiştir.

Yapılan araştırmalar sonucu terekenin aktifinin pasifini karşılayamadığı tespit edilse dahi 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 610/2. maddesine göre terekeyi sahiplenen mirasçıların mirası reddetme ... bulunmadığından davacı mirasçıların mirası kabul anlamına gelen davranışlarda bulunup bulunmadıkları da araştırılmalıdır. Terekenin ve davacının durumu net olarak tespit edildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Buna göre Ziraat Bankası'na ait cevabi yazının ekinde bulunan hesap hareketlerine göre 29.03.2013 tarihi itibariyle 17.058,94 TL hesapta alacak kaydı bulunduğu vefat sonucu hesabın kapatıldığı, 27.03.2013 tarihinde de ATM'den para çekildiği belirtilmiştir. Ancak bu işlemlerin kim tarafından yapıldığı ve akibeti saptanmamıştır.

Hal böyle olunca yukarıda belirtilen hususlarda yeterli araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.” gerekçesiyle bozulmuştur.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda yerel mahkemece; "davacılar tarafından muris ile ilgili veraset ve intikal beyannamesi verildiği ve Ziraat Bankasında bulunan 4.781,52 TL paranın mirasçılar tarafından çekildiği, davacı mirasçıların mirası kabul anlamına gelen davranışlarda bulunduğu" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmü, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, terekenin borca batık olduğunun tespiti hukuksal nedenine dayalı olarak 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 605/2. maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde murisin ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Bu maddeye dayanan talepler süreye tabi olmayıp, mirasçıların iyiniyetli ya da kötü niyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır.

Murisin ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibariyle, murisin tüm malvarlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması; terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir.

Ancak, tereke borca batık olmasına rağmen Türk Medeni Kanununun 610/2. maddesinde açıklandığı şekilde tereke işlemlerine karışan, tereke mallarını gizleyen veya kendine maleden mirasçı, mirası reddedemez. Davacının murisinin ölümünden sonra yasal yükümlülüklerini yerine getirerek veraset ve intikal vergisi beyannamesini vermiş olması mirası kabul anlamında yorumlanamaz.

Murisin ölümü nedeniyle sağlığında yaptırdığı hayat sigortasından ödenen tazminat, mirasçıların hak sahipliği sıfatından ... haklarından olup terekeye dahil değildir.

Somut olaya gelince. Ziraat Bankası A.Ş. ... Şubesinin Bursa Yeşil Vergi Dairesine gönderdiği 02.04.2013 tarihli yazısında, murisin kullanmış olduğu tüketici kredisinin Ziraat Sigorta Şirketinden gelen 22.050,00 TL tazminat ile kapatılmış olduğu, kalan 4.781,52 TL'nin varislere ödenmek üzere emanet hesabında tutulduğu bildirilmiş olup; murisin kullandığı kredi nedeniyle sigorta tazminatından mirasçılara ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece öncelikle murisin sağlığında kullanmış olduğu tüketici kredisi nedeniyle tanzim edilen sigortaya ait poliçe örneği ve dayanak diğer belgelerin getirtilerek, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin Türk Medeni Kanununun 610. maddesi anlamında terekeye ait olup olmadığı yahut poliçenin teminat altına aldığı kredi borcu ödendikten sonra artan tutarın hak sahibi mirasçılara ait olup olmayacağı değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.