Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/5405 K.2023/5654

Taraflar arasındaki el atmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, müvekkillerinin 191 ada 5 parselde paydaş olduklarını, davalı ... Başkanlığının kamulaştırma işlemi yapmaksızın taşınmaza parke döşemek suretiyle yol haline getirdiğini, davalılardan Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin ise yine kamulaştırma işlemi yapmaksızın taşınmazın bir kısmına trafo yapmak suretiyle müdahalede bulunduğunu belirterek el atmanın önlenmesini, davalı ...Ş.'nin yaptığı trafonun ve davalı ... Başkanlığının yaptığı parkelerin kâl'ine ve dava tarihinden geriye dönük olarak 5 yıllık ecrimisil bedeli olan 7.500,00 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sadece işletme hakkına sahip olduğunu, işletme hakkının devrine ilişkin sözleşme nedeni ile elektrik tesislerinin mülkiyet hakkının ve davaların hukuki muhatabının ... A.Ş. olduğunu, dolayısıyla kendi yerlerine kaim olmak üzere davanın tarafının ... A.Ş. olması gerektiğini, trafonun kamu yararına hizmet ettiğini, bedeli karşılığında taşınmazda irtifak hakkının ... A.Ş. lehine kurulması gerektiğini ileri sürerek davanın müvekkili yönünden husumetten reddini savunmuştur.

2. Müdahil davalı ... A.Ş. vekili beyan dilekçesinde özetle; müvekkili ile Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. arasındaki 24.07.2006 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesi nedeni ile yasal muhatap ve işletme tesislerinin mülkiyet hakkı sahibinin müvekkili olduğunu belirterek davaya taraf sıfatıyla dahil edilmelerini talep etmiş; her ne kadar işletme hakkı devir sözleşmesi gereğince davanın yasal muhatabı müvekkili ise de, 24.07.2006 tarihinden sonraki döneme ilişkin olarak sözleşmenin 7.4 ve 7.5 maddeleri gereğince meni müdahale ve yıkım kararı verilmesi halinde kararı uygulayacak olanın Başkent Elektrik A.Ş. olduğunu; ayrıca yine ecrimisile hükmedilmesi durumunda ise ödeyecek olanın Başkent Elektrik A.Ş. olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın taşınmazın tüm paydaşları tarafından açılması gerektiğini, anılan eksiklik nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, yıllar önce taşınmazın hissedarlarının talebi üzerine çirkin ve kötü görüntünün ortadan kaldırılması amacıyla parke döşenmiş olduğunu, davacıların mülkiyet hakları kapsamında parkeyi istedikleri zaman kaldırabileceklerini, müvekkilinin taşınmazı yol olarak veya diğer şekillerde kullanmadığını, davacıların dava tarihinden önce parkeye karşı çıkmadıkları için ecrimisil talep edemeyeceklerini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı ...Ş. aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... aleyhine açılan el atmanın önlenmesi ve kâl davasının reddine, davalı ... aleyhine açılan ecrimisil davasının kısmen kabulüne, davalı ... aleyhine açılan men'i müdahale ve kâl davasının kabulüne, davalı ... aleyhine açılan ecrimsil davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

2. Mahkeme, "Davalı ...Ş.'nin yapılan özelleştirme ile sadece işletme hakkını devraldığı ve mülkiyetin ...'a ait olduğu bu nedenle mülkiyete ilişkin davaların ...'A yöneltilmesi gerektiği kabul edilmiş ve bu nedenle davalı ... elektirik dağıtım A.Ş. yönü ile davanın husumet yokluğundan reddine,

Davacıların ...'a karşı açtığı meni müdahale ve kâl talepleri; keşif mahallinde dinlenen tanık beyanlarından anlaşılacağı üzere trafonun 15-20 yıl kadar önce dava konusu parsele inşaa edildiği anlaşılmakla, 743 sayılı türk medeni Kanunun 653 üncü maddesi gereği reddine, davacıların ...'a karşı açtığı ecrimisil taleplerinin hisseleri oranında bilirkişi raporunda hesaplandığı şekli ile kısmen kabulüne,

Davacıların belediye başkanlığına karşı açmış olduğu kal ve meni müdahale taleplerinin kabulü ile ecrimisil taleplerinin bilirkişi raporunda hesaplandığı şekli ile kısmen kabulüne, bordürlerin kal'i için gerekli masrafın belediye başkanlığı tarafından karşılanması gerektiği... " gerekçesiyle karar vermiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili, Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. yönünden davanın husumet nedeni ile reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin işletme devir sözleşmesini bilmesinin mümkün olmadığını, tarafta yanılma nedeni ile aleyhe vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, trafonun bulunduğu arzın müvekkiline ait olduğunu, dolayısıyla trafo nedeniyle ... aleyhine açtıkları açtıkları el atmanın önlenmesi ile kâl davalarının reddinin ve ecrimisil davasının ise kısmen reddinin hatalı olduğunu, davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, davalı ... lehine hüküm tesis edilmemesine karşın lehe vekalet ücretine hükmedilmesinin isabetsiz olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, el atmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun'un (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanması gereken mülga 1086 sayılı Kanun'un 437 ... maddesi,

2. 6100 sayılı Kanun'un 31 ve 119/ğ maddeleri

3. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun (492 sayılı Kanun) 16 ıncı maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

"...Müdahelenin men'i tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taallük eden davalarda gayrimenkulün değeri nazara alınır. Gayrimenkulün aynına taallük eden davalarda ecrimisil ve tazminat gibi taleplerde de bulunulduğu takdirde harc, gayrimenkulün değeri ile talebolunan tazminat ve ecrimisil tutarı üzerinden alınır. ... Noksan tesbit edilen değerler hakkında 30 uncu madde hükmü uygulanır."

4. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 693 üncü maddesinin ilgili kısmı şöyledir;

"...Paydaşlardan her biri, bölünemeyen ortak menfaatlerin korunmasını diğer paydaşları temsilen sağlayabilir."

5. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 683, 689 uncu maddeleri

3. Değerlendirme 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 119/ğ maddesinde, dava dilekçesinde açık bir şekilde talep sonucunun bulunması gerektiği belirtlmiştir. Aynı Kanunun 31 ... maddesinde de hakime davayı aydınlatma ödevi yüklenmiştir.

2. Somut olayda davacı; dava dilekçesinde 7.500,00 TL ecrimisil isteğinde bulunmuş ancak hangi miktarı, hangi davalıdan istendiğini açıklamamış, Mahkemece bu hususta herhangi bir açıklama alınmadan sonuca gidilmesi hatalıdır.

3. Öte yandan, davada ecrimisil talebi yanında el atmanını önlenmesi ve yıkım talebi de bulunmasına rağmen el atılan taşınmaz kısım ve kâl'i istenen yapı değerine göre Harçlar Kanununun 16 ve 30 uncu maddeleri gözetilerek harç alınmadan yargılamaya devam olunması da doğru değildir.

4. 743 sayılı Medeni Kanunun 653 üncü maddesinde düzenlenen ve mecra irtifakının tescilsiz iktisabına imkan veren istisnai hükmün uygulanabilmesi için; dava konusu trafonun yapıldığı tarihin belirlenmesini müteakip, hakkın dayanağını teşkil eden mecra irtifakı sözleşmesi veya hakka sebep teşkil eden bir diğer hukuki işlemin usulünce düzenlenip düzenlenmediği araştırılarak ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken mahkemece davalı ... A.Ş. aleyhine açılan el atmanın önlenmesi ve kâl davasının reddine karar verilmiş olması isabetsizdir.

5. Taraflar arasındaki 24.07.2006 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesine göre, hem Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş. hem de ... A.Ş. dış ilişkilerinde 3 üncü kişiye karşı birlikte sorumludurlar. Bu nedenle Başkent Elektrik Dağıtım A.Ş aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş olması da doğru görülmemiştir.

6. İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle ... şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve ... özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir.

Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

Mahkemece ecrimisil hesaplanırken yukarıda belirtilen yöntem izlenmemiş, bilirkişi raporu denetime elverişli ve gerekçeli olmadığı gibi, taşınmazın ilk dönem kira getirisi üzerinden ileriye doğru hesaplama yapılması gerekirken metrekare değeri üzerinden dava tarihinden itibaren geriye doğru hesaplama yapılması da hatalı olmuştur.

7. Yukarıda yazılan nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 ... içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,