Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/6091 K.2023/202

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve temyiz incelemesinden geçen muhdesatın tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Ilısu Barajı kamulaştırma alanı kapsamında kalan 125 parsel sayılı taşınmazdaki ev, garaj ve ağaçların davacı tarafından meydana getirildiğinin tespitini, 07.09.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile; 125 ve 126 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki tüm muhdesatın davacı tarafından meydana getirildiğinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine ile ... vekili, davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, 125 ve 126 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ev, odunluk, merdiven kovanı ve basamak taş duvar, tel çit, demir kapı ve ağaçlar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde Davalı Hazine ile ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 20.02.2020 tarihli ve 2016/11940 Esas, 2020/1629 Karar sayılı ilamıyla; dava konusu 125 ve 126 parsel sayılı taşınmazların Ilısu Barajı kamulaştırma alanı kapsamında kalıp kalmadığının araştırılması, muhdesat niteliğinde olmayan tel, çit ve demir bahçe kapısı yönünden davanın reddedilmesi gerektiğinden bahisle yerel mahkeme kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bozma ilamına uyan mahkemece, 125 ve 126 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan çardak, yer betonu, taş duvar ve ağaçlar yönünden davanın kabulüne, 02.09.2021 tarihli ek kararla; muhdesat niteliğinde olmayan tel, çit ve demir bahçe kapısı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına ve ek kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını, dava dilekçesi ile talep edilmeyen muhdesatın ıslah yoluyla eklenemeyeceğini, bu nedenlerle kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davanın kısmen kabulü kararının eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

Dava, kamulaştırma hukuki nedenine dayalı muhdesatın davacı tarafından meydana getirildiğini tespiti talebine ilişkindir. Bütünleyici parça niteliğinde olmayıp her zaman için ana taşınmazdan sökülüp götürülebilen ve taşınmazdan ayrılması mümkün olan eşyalar teferruat niteliğindedir. Bu nitelikteki eşyalar yönünden muhdesat aidiyeti davası açılamayacağı, iyileştirici nitelikteki giderlerden paya düşenden fazlasını ancak koşullarının varlığı halinde Türk Borçlar Kanununun 77 ve devam eden maddeleri hükmüne ve sebepsiz zenginleşme kurallarına göre açılacak eda nitelikli bir alacak davası ile istenebileceği kuşkusuzdur. Eda davası açma hakkının bulunduğu hallerde bu davaya öncü olacak bir tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunduğundan söz edilemez.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

16.01.2023 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi. Davacı vekili 30.01.2014 tarihli dava dilekçesiyle; müvekkilinin Hazine'ye ait olan Batman İli, Suçeken Köyü, 125 parsel sayılı taşınmaz üzerine 120 m² ev, 40 m² odunluk yaptığını ve 30 adet meyve ağacı dikerek yetiştirdiğini belirterek, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce yapılacak baraj nedeniyle kamulaştırma alanında kalan bu muhdesatların müvekkiline ait olduğuna yönelik tespit kararı verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde; taşınmazın Hazine adına tapuda kayıtlı olduğunu, davacının haksız işgalci olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Tapu kaydına göre; 4080 m² miktarlı tarla niteliğindeki taşınmaz 05.11.1969 tarihinde satış sebebiyle Hazine adına tescil edilmiştir.

Davacı, Hazine adına kayıtlı taşınmazı haklı ve hukuka uygun bir şekilde kullandığını ispat edememiştir. Davacı taşınmazda haksız işgalci konumundadır. Taşınmaz üzerine yaptığı ev ve yetiştirdiği ağaçlar Hazineye ait taşınmazla birlikte yapılacak olan baraj gölünün içinde kalacağından muhdesatların yapılması nedeniyle Hazinenin ve kamunun yararına bir sonuç meydana gelmesi söz konusu değildir.

Davacı, baraj gölü içinde kalacak tapulu Hazine arazisi içine izinsiz ve kaçak bir şekilde muhdesatlar yaptığından emek ve kaynak israfına kendi kusurlu davranışıyla sebebiyet verdiğinden, sonuçlarına kendisinin katlanması gerekir.

Haksız işgal ettiği, kullanarak menfaat elde ettiği Hazine arazisi baraj gölü içinde kalacağından, içine yapmış olduğu muhdesatlar nedeniyle Hazinenin sebepsiz zenginleşmesi söz konusu değildir.

Davacının, muhdesatın kendisi tarafından yapıldığının tespitine ilişkin talebinde, haklı ve hukuka uygun bir yön bulunmadığından davasının reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesi ve bu kararın sayın çoğunluğun kararıyla onanmasını doğru bulmadığımdan, karara katılamıyorum.