Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/6212 K.2023/465

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Hukuk Genel Kurulu tarafından kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asıl ve birleşen dava dilekçesinde; devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden iken davalı ... tarafından taşlıktan ihdas ile Belediye adına tescil edilen 130753 m2 taşınmazın, Belediyeye ait 3344 No.lu parselle tevhit ve ifraz edilerek imar parsellerine dönüştürüldüğünü, ifraz işlemi sonucu oluşan dava konusu 67 adet taşınmaz için davalı Belediyenin 3194 sayılı Kanun'un 11. maddesi gereğince yaptırmış olduğu tescil işleminin usulsüz olduğunu, 3194 sayılı Kanun'un 11. maddesinin 1. fıkrası gereğince Belediye adına tescil edilen taşınmazların,

aynı maddenin 2. fıkrası gereğince satılamayacağını ve başka bir maksat için kullanılamayacağını ileri sürerek mülkiyetin Hazineye aidiyetinin tespitini talep etmiş; birleşen davada ise, tescil harici ve taşlık olarak bırakılan yerden 549 m2'lik bölümün davalı Belediyece 3194 sayılı Kanun'un 11. maddesinin 1. fıkrası gereğince yapılan tescil işleminin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek, taşınmazın mülkiyetinin Hazineye aidiyetinin tespiti ile tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taşınmazlara 3194 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca hamur kuralı uygulanarak idari tasarruflarda bulunulduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.11.2007 tarihli ve 2007/329 Esas, 2007/541 Karar sayılı kararıyla; davanın yargı yolu nedeniyle reddine, önceki kararda direnilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Hukuk Genel Kurulu, geçersiz idari işleme dayalı tasarruflar bakımından, bu tasarrufların öncelikle idari yargı yerinde kaldırılması cihetine gidilmesine dair bir zorunluluğun benimsenmesi olanaklı değildir. Zira, yasal düzenlemeye uygun olmaksızın yapılan işlem yolsuz tescil sonucunu doğurur ve bu sebebe dayalı davaların görülme yeri de adli yargı yeridir.

2.1. Somut olayda; dava konusu taşınmazlar Belediye Encümen kararlarına dayanılarak tapulama harici taşlıktan ihdas ile davalı ... adına tescil edilmiş; davacı Hazine, 3194 sayılı İmar Kanun'un 11. maddesinde öngörülen usul ve esaslara uygun olmaksızın yapılan bu tescil işlemlerinin, yolsuz tescil sebebine dayalı olarak iptal ve tescilini talep etmiştir. Davanın açıklanan bu niteliği göz önünde bulundurularak, taraflar arasındaki uyuşmazlığın adli yargı yerinde (genel mahkemelerde) çözümlenmesi gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.

2.2. Yerel Mahkemece, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen ve aynı yöne işaret eden Özel Daire bozma kararına uyularak, işin esasının incelenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken; davayı görmeye idari yargının görevli olduğundan bahisle, yargı yolu nedeniyle davanın reddine dair verilen önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davanın 3194 sayılı yasanın 11. maddesi uyarınca kabulüne karar verilmesi gerektiği ve davalı lehine hükmedilen vekalet ücreti yönünden hüküm temyiz edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 775 sayılı Kanun'un mülga 3. Maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,