Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/6226 K.2023/528

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen geçit hakkı, 11.10.2021tarihinde verilen ıslah dilekçesiyle mecra ve geçit hakkı davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının tarlasını sulaması ve tarım işlerini yerine getirebilmesi için davacıya ait 176 parsel lehine geçit hakkı kurulmasını dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili 11.10.2021 tarihli ıslah dilekçesiyle, dava dilekçesinin açıklamalar kısmında mecra ve geçit hakkı talep edildiğinin belirtilmesine rağmen sonuç kısmında sadece geçit hakkı talep edildiğini, taleplerini mecra ve geçit hakkı olarak ıslah ettiklerini beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davalıya ait 446 parsel sayılı taşınmazın geçit hakkı için uygun alterntif olmadığını, 177 parsel sayılı taşınmazın daha uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi, 176 Parsel sayılı taşınmaz lehine, 490 parsel sayılı taşınmaz üzerinden 3 metre genişliğinde geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Yargıtay Bozma Kararı

1. Hükmü, davacı vekili temyiz etmişlerdir. 2. Kesintisizlik ilkesine aykırı olacak şekilde geçidin yola değil, DSİ'ye ait kanala bağlandığı, bu güzergâhtan geçit hakkı tesisinin mümkün olup olmadığı hususunun Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden sorulmamasının doğru olmadığı, diğer alternatiflerin değerlendirilerek yapılacak araştırmaya göre hüküm kurulması gerektiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince, davalılar ... ve Devlet Su İşleri açısından mecra hakkı istemli davanın kabulü ile 117 ada 10 parsel sayılı taşınmaz lehine, 117 ada 8 ve 9 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine mecra irtifak hakkı kurulmasına, davalılar ... ve ... açısından geçit hakkı istemli davanın kabulü ile 117 ada 10 parsel sayılı taşınmaz lehine, 117 ada 11 parsel sayılı taşınmaz aleyhine geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz etmiştir.

B. Temyiz Nedenleri

Dahili davalı ... vekili, mülkiyeti kurumlarına ait olan 117 Ada 8 Parsel sayılı taşınmazdan mecra hakkı verilmişse de, bu taşınmazın Söke Ovası Sulama Birliğine devredilen Söke Ovası Sulaması sulama sahası içerisinde kalan S2-Y2-15 sulama hattının geçtiği servis yolu olduğu ve servis yollarının, kurumlarına ait tesislerin işletme, bakım ve onarım faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla kurumları ve ilgili sulama birliklerinin personel, araç ve makinaları tarafından kullanılmak amacıyla inşa edildiğini, işletme,

bakım ve onarım çalışmalarında kullanılmak üzere inşa edilen servis ve ulaşım yollarının Karayolları Trafik Yönetmeliğine uygun olmaması sebebiyle, kurumlarının veya sulama tesisinin işletme, bakım ve onarım hizmetlerinin devredildiği sulama birliği dışında kullanılmasının yasak olduğunu, bu sebeple haklarında açılan davanın reddedilmesi gerektiğini, açıklanan ve re'sen nazara alınacak sebeplerle hükmün kaldırılmasını talep etmiştir

C. GEREKÇE

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme:

Dava, Türk Medeni Kanununun 744 üncü maddesi gereğince mecra irtifakı ve 747 nci maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. Türk Medeni Kanununun 744 üncü maddesi uyarınca; “Her taşınmaz maliki, uğrayacağı zararın tamamının önceden ödenmesi koşuluyla su yolu, kurutma kanalı, gaz ve benzerlerine ait boruların, elektrik hat ve kablolarının, başka yerden geçirilmesi olanaksız veya aşırı ölçüde masraflı olduğu takdirde, kendi arazisinin altından veya üstünden geçirilmesine katlanmakla yükümlüdür.”

2. Türk Medeni Kanununun 747 nci maddesi gereğince; "Taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan malik, tam bir bedel karşılığında bir geçit hakkı tanınmasını komşularından isteyebilir.

Bu hak, ilk önce kendisinden bu geçidin istenmesi önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun düşen komşuya karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana karşı kullanılır. Zorunlu geçit iki tarafın menfaati gözetilerek belirlenir."

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Temyiz eden kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,