Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/6404 K.2023/788

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen geçit hakkı tesisi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkeme kararı dahili davalılar tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait olan ... Köyü, 211 ada 2 parselde tapuya kayıtlı 4.113.70 m²'lik taşınmazının yanında, davalıya ait yola cepheli 211 ada 1 numaralı parselde kayıtlı taşınmazın bulunduğunu, müvekkiline ait taşınmazın yola çıkışının bulunmadığını, yola bağlanmak için davalıya ait taşınmazı kullanmak zorunda olduğunu, bu sebeple müvekkiline ait 211 ada 2 parsel sayılı taşınmaz lehine geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Dahili davalılar Hazine ve Orman Genel Müdürlüğü vekilleri; kamuya ait ve orman niteliğiyle tapuda kayıtlı taşınmazdan geçit kurulamayacağını belirterek davanın reddini istemişler, dahili davalı ... vekili ise; en uygun ve en ekonomik alternatifin belirlenerek hüküm kurulması gerektiğini belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.07.2014 tarih ve 2014/47 Esas, 2014/104 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne, bilirkişilerin 13.06.2014 havale tarihli krokili raporunda 2 No.lu güzergâh olarak kırmızı renkte ve C harfi ile gösterilen 211 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 219,00 m²'lik kısmı üzerinde ve sarı renkte, D harfi ile gösterilen 101 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 251,00 m²'lik kısmı üzerinde davacıya ait 211 ada 2 parsel sayılı taşınmaz lehine geçit hakkı tesisine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 19.03.2018 tarih ve 2017/6137 Esas, 2018/2004 Karar sayılı ilâmıyla; tapu kayıtlarından, aleyhine geçit kurulan taşınmazlardan 101 ada 1 parsel sayılı taşınmazın ifraz görerek birden fazla parsellere gittiği ve dava dışı üçüncü kişilerin davalı Hazine ile birlikte malik olduğu; aleyhine geçit kurulan diğer taşınmazlardan 211 ada 1 parsel malikinin ise, hükmü temyiz ettikten sonra taşınmazı dava dışı üçüncü kişiye sattığı anlaşıldığından taraf teşkilinin sağlanması sonucuna göre bir karar verilmesi için hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda belirtilen bozma ilâmına uyularak verilen kararıyla.

"Davacının maliki olduğu hakim taşınmazın genel yola bağlantısının bulunmadığı, mutlak geçit ihtiyacı içinde bulunduğu, her ne kadar hadim taşınmazlardan 101 ada 85 parsel orman vasfında ve orman vasfındaki kamuya ait araziden geçit hakkı tesisi mümkün değil ise de, hakim taşınmazın kuzey, doğu ve batı olmak üzere 3 tarafının ormanla çevrili olduğu, bununla birlikte TKGM parsel sorgulamasından görüleceği hali hazırda Umurlar köyüne ulaşmak için kullanılan köy asfalt yolunun dahi orman parseli içinde tespit gördüğü, dolayısıyla hakim taşınmazın hem mutlak geçit ihtiyacı içinde olması,

hem de zemindeki asfalt yolun orman içinde tespit görmesi nedeniyle "orman vasfındaki kamuya ait araziden geçit hakkı tesisi mümkün değildir" şeklindeki kuralın eldeki davada uygulanmandığı, bununla birlikte hadim taşınmazlardan 211 ada 1 parselden geçit vermek suretiyle asfalt yola ulaşmak mümkün ise de, hukuken genel yola kadar kesintisiz bağlantı kurmak gerektiğinden 101 ada 85 numaralı hadim orman parselinden de geçit hakkı kurulması gerektiği anlaşıldığı gerekçesiyle; davanın kabulü ile,

Bolu ili Göynük ilçesi Umurlar köyü 211 ada 2 parsel sayılı taşınmaz lehine, aynı yer 101 ada 85 ve 211 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine, 21.01.2021 hakim havale tarihli harita mühendisi M.Onur Hakyemez tarafından hazırlanan raporda 2. alternatif olarak gösterilen ve B(219,38 m²'lik alan) ve D(262,50 m²'lik alan) harfleriyle işaret edilen şekilde geçit hakkı tesisine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Dahili davalı ... vekili; en kısa ve en ekonomik yol alternatifin tercih edilmediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.

2. Dahili davalı Hazine vekili; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, orman nitelikli taşınmazdan geçit kurulamayacağını belirtmiştir.

3. Dahili davalı ... Genel Müdürlüğü vekili; geçit kurulan taşınmazın orman vasfında olduğunu ve özel mülkiyete konu olamayacağını, 211 ada 1 parsel üzerinden geçit kurulmasının mümkün olup olmadığının araştırılmasının gerektiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, TMK'nun 747 nci maddesine dayalı geçit hakkı tesisi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Türk Medeni Kanunu'nun 747, 748/3 ve 1012 nci maddesi ile yeni Tapu Sicil Tüzüğü'nün “İrtifak hakları ve taşınmaz yükünün tescili” başlıklı 30 uncu maddesi,

3. Değerlendirme Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; tarafların temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalılar vekilllerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden dahili davalı ...'ye yükletilmesine, temyiz eden diğer kurumlar harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,