Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/6830 K.2023/971

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen terekeye temsilci atanması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/2 Esas sayılı dosyasında 11/12/2014 tarihli celsesinde muris ...'ın terekesinde bulunan dava konusu malların temsili için terekeye mümessil davası açmak üzere taraflarına yetki verildiğini, bu nedenle terekeye temsil için yapılacak işlemlerde uygun görülecek üçüncü bir kişinin tereke temsilcisi olarak atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Yargılama aşmasında bir kısım davalılar vekili müvekkilleri ile görüştükten sonra beyanda bulunacaklarını belirtmiş; davalı ... tereke temsilcisi adaylarına bir diyeceği olmadığını beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince talebin kabulüne, ...’ın ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/2 Esas sayılı dosyasında temsil etmek üzere ...’ın tereke temsilcisi olarak atanmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin 04.03.2015 tarihli, 2014/520 Esas, 2015/105 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 02.04.2019 tarihli, 2016/8869 Esas, 2019/3014 Karar sayılı ilamı ile mahkeme hükmünün "Dava dilekçesinin davalı ... ’e usulüne uygun tebliğ edilmediği, mirasçıların hukuki dinlenilme haklarının kısıtlanmaması amacıyla davada davalı sıfatıyla yer almalarının sağlanması, taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına girilmesi, tarafların gösterdiği delillerin de toplanılmasından sonra bir karar verilmesi gerekirken belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir" gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda karar başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne; ...'ın terekesini, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/2 Esas sayılı dosyasında temsil etmek üzere, ...'ın tereke temsilcisi olarak atanmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda karar başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Davacı ... tarafından verilen temyiz dilekçesinin süresinde olmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin 13.04.2022 tarihli ek kararı ile temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiş, davacı adli yardım talepli olarak ek karara karşı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... temyiz dilekçesinde, mahkemece atanan temsilcinin boyacılıkla uğraştığını, çiftçilik ile bilgisinin olmadığını, atanan temsilcinin karşı tarafın avukatı olan İsmail'in babasının arkadaşı olduğunu haricen öğrendiğini belirterek hükmün bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Bir kısım davalılar vekili, temyiz dilekçesinde, terekeye atanan temsilcinin yurt dışında yaşayan mirasçı ismini duruşmada yanlış beyan ettiğini, bu duruma göre temsilcinin mirasçıların kim olduklarını bilmediği anlamına geldiğini, atanan temsilcinin tereke temsilcisi olmak istemediğine dair dilekçe verdiğini, mahkemece eksik araştırma ile hüküm kurulduğunu, temsilcinin ...Asliye Hukuk Mahkemesinde yapılan duruşma sırasında davacı ile uzun uzun görüştüğünü, diğer davalılardan ...'ın hükümlü olduğunu ve tebligatların usulüne göre yapılmadığını belirterek hükmün bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Talep, terekeye temsilci atanması isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 397, 422, 431, 640 ıncı maddeleri

3. Değerlendirme

Miras ortaklığı temsilcisi (TMK m. 640) özel kayyım niteliğindedir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 431 inci maddesi uyarınca vasi tayinindeki usul kayyım (mümessil) için de uygulanır. 4721 sayılı Kanunun 422 nci maddesi gereğince vasinin sıfatına karşı yapılan itirazlar ve vasinin ileri sürdüğü kaçınma sebeplerini (özürleri) inceleme göreviyle ilgili yasal hükümlerin mümessile yapılan itirazın ya da kaçınma sebeplerinin incelenmesinde de gözetilmesi zorunludur.

Vesayet makamının itirazı reddetmesi halinde itirazı denetim makamının incelemesi gerekir. 4721 sayılı Kanun'un 422 nci maddesi uyarınca tereke temsilcisinin ileri sürdüğü kaçınma sebeplerini inceleme görevi öncelikle vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesine, onun kabul etmemesi halinde denetim makamı olan asliye hukuk mahkemesine aittir (TMK m. 397).

Bu nedenlerle miras ortaklığı temsilcisinin şahsına yönelik itiraza ilişkin dilekçenin görev yönünden reddiyle yukarıda değinilen kanun maddelerindeki emredici kurallar çerçevesinde değerlendirilip gereği yapılmak üzere dilekçenin görev yönünden reddine, dosyanın mahalline iadesine karar verilmesi gerekmiştir.

V. KARAR