Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/6840 K.2022/7994

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 19.11.2012 gününde verilen dilekçe ile mera kaydının iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 23.12.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili, davalıların murisi ... ... adına tapuda kayıtlı bulunan ve zilyet olunan Arnavutköy ilçesi, Yassıören Köyü 611, 637 ve 639 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili Çatalca 1. Kadastro Mahkemesinin 1985/208 Esas, 2002/32 Karar sayılı dosyası ile görülen dava sonucunda 611 parselden 6.194 m², 637 parselden 1.481 m² ve 639 parselden 43.157 m²'lik kısımların kesilerek mera niteliği ile tapu müdürlüğü mera tescil kütük defterine kaydedildiğini, ilgili yargılama aşamasında da anlaşıldığı gibi davacıların murisleri tarafından bugüne kadar bir bütün olarak kullanılan taşınmazların değişik buğday, arpa,

yulaf gibi ekinler ekilerek kültür arazisi vasfı ile zilyet olunduğunu, bu taşınmazların mücavir alan ve belediye sınırları içerisinde kaldığını, yapılan yeni düzenlemeler sonucu 5685 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile 5178 sayılı Kanunun 5'inci maddesinde "mera özelliğini kaybetmiş arazilerin maliklerine iadesi" hakkında hükümler getirildiğini, anılan Yasa hükümlerinde aranan tüm şartların dava konusu taşınmazlarda mevcut olduğunu ileri sürerek,

dava konusu 611, 637 ve 639 parsel sayılı taşınmazlardan Çatalca 1. Kadastro Mahkemesinin kararı ile mera olarak kesilen taşınmazların mera kayıtlarının iptali ile davacılar adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, taşınmazların içinde bulunduğu bölgede geçerli imar planı bulunmadığını, taşınmazların ... imar planı ve uygulama imar planı içinde olmadığını, taşınmazların halen mera vasfında olduğunu, meraların 3402 sayılı Kanunun 18'inci maddesinde belirtildiği üzere orta mallarından olduğunu ve Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğunu, kazandırıcı zamanaşımı yolu ile edinilemeyeceğini ve özel mülkiyete konu olamayacağını, davacıların ve murislerinin taşınmazlardaki zilyetliklerinin hiç bir hukuki değer taşımadığını, dava konusu taşınmazlar hakkında yasal düzenlemelerdeki şartların oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava konusu parselleri de kapsayan bölgede 1/5000 ölçekli ... İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı bulunmadığı anlaşıldığından ve 5685 sayılı Yasa'nın 1'inci maddesi ile 5178 sayılı Yasa'nın 5'inci maddesindeki koşullar oluşmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, mera kaydının iptali ve dava konusu taşınmazların davacılar adına tescili istemine ilişkindir.

Dava konusu 611, 637 ve 639 parsel sayılı taşınmazlar kadastro sırasında tapu kaydına, miras yolu ile gelen hakka, paylaşmaya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak sırasıyla 67.900 m², 2.400 m² ve 47.000 m² yüzölçümleri ile davacıların miras bırakanı ... ... adına tespit edilmiştir.

Tespite ilişkin Tapulama Komisyonunca itiraz üzerine verilen karara karşı Çatalca 1. Kadastro Mahkemesinde açılan ve 1985/ 208 Esas, 2002/32 Karar sayılı dosya ile görülen davada, 611 parsel sayılı taşınmazın 61.706 m² yüzölçümündeki bölümünün ... ... adına tapuya tesciline geriye kalan 6.194 m² yüzölçümündeki bölümünün mera olarak sınırlandırılmasına, 637 parsel sayılı taşınmazın 919 m² yüzölçümündeki bölümünün ... ... adına tapuya tesciline geriye kalan 1.481 m² yüzölçümündeki bölümünün mera olarak sınırlandırılmasına,

639 parsel sayılı taşınmazın 3.843 m² yüzölçümündeki bölümünün ... ... adına tapuya tesciline geriye kalan 43.157 m² yüzölçümündeki bölümünün mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş, temyiz üzerine Yargıtay (Eski) 7. Hukuk Dairesinin 22.02.2010 tarih, 2009/502 Esas, 2010/812 Karar sayılı ilamı ile hüküm onanarak 12.05.2011 tarihinde kesinleşmiştir.

3402 sayılı Yasa'nın 22/A maddesi uyarınca yapılan yenileme çalışmaları sonucunda 611 parsel 180 ada 7 parsel, 637 parsel 180 ada 40 parsel ve 639 parsel de 180 ada 9 parsel olmuştur. Bu parsellerden ayrılarak mera niteliği ile sınırlandırılmasına karar verilen taşınmaz bölümleri ise sırasıyla (eski 611/B) 180 ada 39 parsel, (eski 637/B) 180 ada 41 parsel, (eski 639/B) 180 ada 37 parsel numaralarını almıştır. Davacılar, işte bu mera olarak sınırlandırılan 180 ada 39, 41 ve 37 parsel sayılı taşınmazların mera kayıtlarının iptalini ve adlarına tescilini istemektedir.

Mahkemece yazılı gerekçeler ile davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. Taşınmaz başında yapılan keşifte alınan beyanlar soyut nitelikte, zirai bilirkişi tarafından verilen rapor taşınmazın niteliğini belirlemekten uzaktır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini en iyi belirleme yönteminin ... fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından (tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin) istenerek dosya arasına konulmalıdır. Aynı tarihlere ilişkin fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ile kadastro tespit tarihine yakın tarihte çekilmiş uydu fotoğrafları İl Kadastro Müdürlüğünden getirtilmelidir.

Bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle, taraf tanıkları, fen bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ile 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yapılacak keşifte çekişmeli taşınmazların önceki ve şimdiki niteliği, taşınmazlar üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı,

ekonomik amaca uygun zilyetliğin ne zaman başladığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, 3 kişilik uzman ziraat mühendisleri kurulundan komşu parsellerle mukayese edilmek suretiyle taşınmazların toprak yapısı ve niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, rapora taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde renkli fotoğrafların eklenmesi istenilmeli, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli,

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak çekişmeli taşınmaz bölümleri ... fotoğraflarında işaretlenerek bu yerlerin önceki ve şimdiki niteliğinin ne olduğu, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu konusunda rapor düzenlettirilmeli, gerek en eski gerekse kadastro tespit tarihine yakın uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup kararın bozulması gerekmiştir.