Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/7123 K.2023/1091

Taraflar arasında görülen mirasın hükmen reddi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 07.12.2015 tarihli, 2015/15197-11275 E. K. sayılı ve 28.11.2017 tarihli 2017/41-389 E. K. ilamlarıyla kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... A.Ş. vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 09.03.2014 tarihinde vefat eden ...’in terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; mirasbırakanın kredi kartından doğan alacaklarını ... Varlık Yönetim A.Ş.'ye devrettiklerinden davanın pasif husumetten reddedilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin, 07.05.2014 tarih ve 2013/428 Esas, 2014/175 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Yargıtay Bozma Kararı

1. Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

2. Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 07.12.2015 tarih ve 2015/15197-11275 E.K sayılı ilamıyla hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3.İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda 28.11.2017 tarih ve 2017/41-389 E. K. sayılı ilam ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

4. Davalı Maliye Hazinesi ve davalı ... A.Ş. vekili hükmü temyiz etmişlerdir.

5.Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 08.02.2021 tarih ve 2018/2157 Esas, 2021/653 Karar sayılı ilamıyla hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan inceleme ve araştırma sonucu, ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne; mirasın davacı mirasçı açısından hükmen reddedildiğinin tespitine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... A.Ş. vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde, mahkemece bozma ilamına uyulmasına rağmen gereğinin yerine getirilmediğini, kararda kanun yolu olarak istinafın gösterilmesinin doğru olmadığını, davalı banka açısından davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde, davanın yasada yer alan yasal süre geçtikten sonra açıldığını, mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, kararda kanun yolu olarak istinafın gösterilmesinin doğru olmadığını belirterek açıklanan ve re'sen nazara alınacak sebeplerle kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. GEREKÇE

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme: Dava, Türk Medeni Kanununun 605/2. maddesi gereğince mirasın hükmen reddi isteğine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. Türk Medeni Kanununun 605/2. üncü maddesinde; “Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır. " düzenlemesi yer almaktadır.

2.TMK'nın 605/2 nci maddesine dayanan mirasın reddi istemi süreye tabi olmayıp mirasçıların iyiniyetli ya da kötüniyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Murisin ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibariyle, murisin tüm malvarlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir (TMK m. 605/2).

3. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler ve tapu müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde ölüm tarihi itibariyle belirlenmesi gerekmektedir.

3. Değerlendirme 1. Somut olayda; mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmesine rağmen gereği yerine getirilmemiştir.

2. Davalı ... A.Ş.’nin alacağını 20.02.2013 tarihli temlik sözleşmesi ... Varlık Yönetimi A.Ş.’ye devretmesi karşısında ... Varlık Yönetim’in ise temlik edilen alacağı iade ettiğini beyan etmesi üzerine alacağın akıbetinin araştırılarak ... A.Ş.'nin pasif husumetinin bulunup bulunmadığı tespit edilmelidir.

3. Dosya içerisindeki yazılardan davalı Garanti Bankası A.Ş.'nin alacağını Dünya Varlık Yönetim A.Ş.'ye devrettiği, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün de ölüm tarihi itibariyle mirasbırakandan alacaklı olmadığı anlaşıldığına göre anılan davalılar hakkında davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmelidir.

4. Mahkemece, dosyaya vekaletname ibraz ederek dilekçe veren Turkkasset Varlık Yönetim A.Ş.’in murisin borcunu temlik aldığına ilişkin temlik sözleşmesi araştırılmalıdır.

5. Mahkemece, ölüm tarihi esas alınarak bankalardan murise ait mevduat bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

6. Mirasçı-davacının mirası kabul anlamına gelecek davranışlarda bulunup bulunmadığı soruşturulmalıdır.

7. Kabule göre de, dava 01.01.2002'de yürürlüğe giren 4721 sayılı TMK'dan sonra açıldığından gerekçede 743 sayılı TKM'nin dayanak gösterilmesi doğru değildir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... A.Ş. vekili, davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin yatırılan harcın istek hâlinde yatıranlara iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,