Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/7129 K.2023/1070

Taraflar arasındaki el atmanın önlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince el atmanın önlenmesi talebinin kabulüne, eski hale getirme ve masraf taleplerinin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun el atmanın önlenmesi talebinin kabulüne, eski hale getirme ve masraf taleplerinin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalının, kamulaştırma yapılan yer dışında müvekkiline ait tapulu taşınmazlara haksız yere müdahalede bulunduğunu ileri sürerek, müdahalesinin men’i ile taşınmazın eski hale getirilmesine ve eski hale getirme masraflarının davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili; davaya konu yerlerin yol yapımı için kamulaştırıldığını, maliklerle anlaşma sağlanıp bedellerinin ödendiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla yol yapım esnasında yol şevlerinin akması nedeniyle, davaya konu taşınmazlara fazladan girilmiş olsa bile, bilahare kamulaştırma yapılabileceğini ve bu tür yerler hakkında men’i müdahale davası açılamayacağını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; davaya konu yerlerin, kamulaştırması yapılan saha dışında, davacıya ait tapu kayıt kapsamı içerisinde kaldığı ve yol olarak kullanıldığı; tapu kaydı iptal edilinceye kadar geçerli olduğu, davacının kamulaştırmasız el atma nedeniyle tercih hakkını müdahalenin men’i yönünden kullandığı, kamulaştırma yapılabileceği ve kamu yararı bulunduğu şeklindeki davalı savunmalarına itibar edilmediği gerekçesiyle el atmanın önlenmesi talebinin kabulüne; eski hale getirme masraf talebi, tazmini nitelikte olup, harçlandırılmadığından, eski hale getirme ve masraflarla ilgili talebin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yol yapımı için kamulaştırma yapıldığını ancak ek kamulaştırmaya ihtiyaç duyulduğunu, ek kamulaştırmayla davanın konusuz kalacağını savunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çapa bağlı el atmanın önlenmesi, eski hale getirme, eski hale getirme bedelinin tazmini istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Hemen belirtilmelidir ki, mülkiyet hakkı gerek Anayasa ve yasalarla gerekse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri ile kabul edilmiş temel haklardandır.

2. Eşyaya bağlı ayni haklardan olan mülkiyet hakkı herkese karşı ileri sürülebileceği gibi, hakka yönelik bir müdahale durumunda ne zaman gerçekleştiğine bakılmaksızın, ileri sürüldüğü andaki hak sahibi tarafından her zaman koruma istenebileceği de kuşkusuzdur. Anılan korumanın istenmesi durumunda da hakkın kötüye kullanıldığından söz edilebilmesine hukuken olanak yoktur.

3. Diğer yandan; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 683. maddesinde; malikin hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, tasarrufta bulunma, yararlanma yetkilerine sahip olduğu, malını haksız olarak elinde bulunduran kişiye karşı her türlü el atmanın önlenmesi davası açabileceği öngörülmüştür.

3. Değerlendirme

Davalı tarafça temyiz dilekçesinde, kamulaştırma yapılan alan dışında kalan ve dava konusu olan alanlarla ilgili olarak ek kamulaştırmaya ihtiyaç duyulduğu, ek kamulaştırmayla davanın konusuz kalacağı belirtilmiş olup, Dairemizce yapılan geri çevirme işlemiyle de dava konusu alanda kamulaştırma işlemi yapılıp yapılmadığının tespit edilememiş olması hususu karşısında, davaya konu taşınmazlar bakımından bir kamulaştırma işlemi gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği tespit edilerek, el atma olgusunun var olup olmadığı belirlenmek suretiyle hüküm tesis edilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bu sebeple hüküm bozulmuştur.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,