Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/995 K.2023/3157

Taraflar arasındaki şerhin terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın bir kısım davalılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, diğer davalıların istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl ve birleştirilen davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait Konya ili, .... ilçesi, .... .... Mahallesi .... ada 5 parsel 102/785 hisse sayılı taşınmaz üzerindeki davalılar lehine bulunan tüm haciz, ihtiyati haciz, ihtiyati tedbir ve her türlü şerhlerin kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... ve ..., davalı ..., davalı ..., davalı .....A.Ş. vekili, davalı ... ...., davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ... ...., davalı ..., davalı ...Ş. vekili, davalı ..., davalı....Yapı Malzemeleri Ticaret Ltd. Şti., davalı ..., davalı ... vekili ile davalılardan ....Yapı Malzemeleri Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin borçlusunun üzerine kayıtlı iken davaya konu taşınmaza konulan haczin kaldırılmasına muvafakat ettiklerini, davayı kabul ettiklerini beyan etmiştir.

Davalılardan SGK vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin davada iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, müvekkili kurumun bir kamu kurumu olduğunu, yasalarda ve yönetmeliklerde belirlenen mevzuata göre işlem yapmakta olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..... İletişim Hizmetleri A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davaya konu icra dosyalarının hiçbirinde müvekkili şirketin alacaklı konumunda olmadığı gibi dava konusu taşınmaz kaydına haciz şerhi de işletilmediğini, davanın müvekkili şirket yönünden öncelikle husumet yönünden reddine, husumet yönünden iptal edilmemesi halinde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili, davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın satış yoluyla takip borçlusu şirket tarafından satın alınmış bulunduğunu ve haciz tarihinde takip borçlusunun malik bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; söz konusu gayrimenkul üzerine konulan haczin kaldırıldığını bu nedenle davanın ... yönünden konusuz kaldığını belirterek konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar .... Vergi Dairesi, ... ve ... Mobil İletişim A.Ş. vekilleri ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asıl dosya davalısı .... İletişim Hizmetleri Anonim Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davaya konu icra dosyalarının hiçbirinde müvekkil şirketin alacaklı konumunda olmadığı gibi dava konusu taşınmaz kaydına haciz şerhi de işletmediğinden davanın müvekkil şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddi karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Asıl dosya davalısı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davaya konu hacizlerin kaldırıldığını bu nedenle konusu kalmayan dava hakkındaki taleple ilgili bir karar verilmediğini ileri sürmüştür.

Asıl dosya davalısı ... vekili; kurumun bu davada iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dosya davalısı ... vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine, asıl dosya davalısı ... vekili ile ... Mobil İletişim Hizmetleri A.Ş. (.... İletişim A.Ş.) vekilinin istinaf başvurularının kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince hükmün düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.12.2020 tarih 2018/497 Esas, 2020/627 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, asıl dosya davalısı ... yönünden konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına, asıl dosyada diğer davalılar yönünden açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı .... vekili, davalı.... A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı .... vekili temyizinde; kurum tarafından tescil edilen hacizde hukuka aykırılık bulunmadığını, iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduklarını, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerini ileri sürmüştür.

2. Davalı .... Patent A.Ş. vekili temyizinde; dava konusu taşınmazda davalının şerhi bulunmadığını, davanın konusuz kaldığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, şerhin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Türk Medeni Kanununun 1012 nci ve Tapu Sicil Tüzüğünün 60 ila 64 üncü maddelerinde yedi bölüm olarak düzenlenen “Beyanlar” gerek tescillerden, gerekse şerhlerden farklıdır. Kütüğün beyanlar hanesine işlenen kayıt, kural olarak ne bir ayni hak ihdas eder, ne de şahsi bir hakkı güçlendirmeye yarar. Beyanların fonksiyonu, gayrimenkulle ilgili bazı fiili veya hukuki durumlara ya da zaten mevcut bulunan bazı haklara aleniyet sağlamaktan ibarettir.

2.“Beyanlar” başlıklı 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 1012 nci maddesi hükmü “Bir taşınmazın eklentileri, malikin istemi üzerine kütükteki beyanlar sütununa yazılır. Bu kaydın terkini, kütükte hak sahibi görünen bütün ilgililerin rızasına bağlıdır. Taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamalarının beyanlar sütununa yazılması ve bu sütuna yazılabilecek diğer hususlar tüzükle belirlenir. Özel kanun hükümleri saklıdır” şeklindedir.

Yasanın sözü edilen bu hükmü uyarınca genellikle tapu kütüğüne yazılarak alenileştirilmesinde fayda umulan hukuki ilişki ve fiili durum şeklinde tarif edilen her beyanın tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterebilme olanağı yoktur. Başka bir anlatımla, tapu kütüğünün beyanlar hanesine “beyanda” bulunulabilmesi için ya Türk Medeni Kanununda bir hüküm olması veya özel kanunlarda bu konuda bir hükme yer verilmesi, yahut Tapu Sicil Tüzüğünde bir düzenleme yapılmış olması gerekir.

3. Haciz, kesinleşmiş icra takibinin konusu olan bir alacağın ödenmesini teminen borçluya ait ve haczi kabil bulunan mallara bir bakıma takibi yapan icra müdürlüğünün el koyması işlemidir.

4. Haciz şerhinin usulsüz konulduğunun saptanması veya lehtarın talebi üzerine kaldırılması mümkün olduğu gibi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 1010 uncu maddesi uyarınca borcun ödenmesi, icra takibinin düşmesi ya da herhangi bir sebeple sona ermesi halinde de haciz şerhinin terkini mümkündür.

5.Bir davada mahkeme tarafların talepleriyle ilgili olumlu veya olumsuz bir karar vermek zorundadır. Taraf istemleri hakkında bir karar verilmemesi yargılama ilkelerine uygun düşmeyecektir. Nitekim, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Taleple bağlılık ilkesi” başlıklı 26 ncı maddesi hükmü gereğince “Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.

3. Değerlendirme Dosyanın tetkikinde söz konusu şerhlerin dava tarihi itibariyle tapu kayıtlarında mevcut olduğu, ancak temin edilen güncel tapu kayıtları incelendiğinde dava konusu taşınmazdaki şerhlerin terkin edildiği anlaşılmakla mahkemece yeni oluşan duruma göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kara verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusuna ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,