Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/1165 K.2023/1447

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tapu iptali ve tescil, ikinci kademede tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; .... ilçesi, 186 ada 1 parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına kayıtlı olduğunu, diğer davalı ...'ın zilyedi olduğu bu taşınmaz için tapu tahsis belgesi almak amacıyla 17.06.1983 tarihinde belediyeye başvurduğunu, müvekkillerinin ise bu taşınmazdan bir kısım yeri davalı ...'ten satın aldıklarını, buna göre davacı ...'ın 1985 yılında 400 m²'lik yeri on iki milyon ETL bedelle, davacı ...'ın 1986 yılında 191 m²'lik yeri sekiz milyon ETL bedelle, davacı ...'ın 1986 yılında 259 m²'lik yeri üç milyon ETL bedelle ve davacı ...'in 1987 yılında 304 m²'lik yeri iki milyon ETL bedelle satın aldığını,

satın aldıkları tarihlerden itibaren belediye tarafından 07.07.2003 tarihinde yıkılıncıya kadar bu kısımlar üzerine yaptıkları gecekondularda oturduklarını, davalı ...'in tapu tahsis belgesi aldığını duyduklarını ileri sürerek müvekkillerinin satın aldığı kısımların dava konusu taşınmazdan ifraz edilmek suretiyle tapu kaydının iptali ile müvekkilleri adına tescilini, olmadığı taktirde güncel değerlerinin davalı ...'ten yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiş.

12.02.2016 tarihli celsede, müvekkilleri ... ve ... yönünden davayı takip etmediklerini belirterek bu davacılar yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasını istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın Hazineye ait olduğunu, diğer davalıya verilmiş bir tapu tahsis belgesi bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ..., davacıların taşınmazın durumunu bilerek bir kısım yerleri satın aldıklarını ve bu yerlerin zilyetliğini kendilerine devrettiğini, ancak davacılara tapu devri hususunda bir taahhüddünün bulunmadığı gibi kendisinin de tapu alamadığını, kendisine husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacılar ... ve ... yönünden davanın takipsiz bırakılması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150 nci maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına ve süresinde yenilenmediği taktirde davanın açılmamış sayılmasına; davacılar ... ve ... yönünden ise tapu iptali ve tescil isteminin reddine, tazminat talebinin kabulü ile ıslah talebi doğrultusunda ... için 17.823,73 TL ve ... için 18.245,11 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan tahsili ile adı geçen davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 18.04.2019 tarihli ve 2016/16915 Esas, 2019/3597 Karar sayılı ilamı ile, ".....1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş, bu nedenle reddi gerekmiştir.

2- Davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; ....davacılar vekilinin 12.02.2016 tarihli son celsedeki imzalı beyanı ile davacılar ... ve ... yönünden davayı takip etmeyeceklerini bildirmesi üzerine mahkemece, bu davacılar yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasına ve süresinde yenilenmediği taktirde davanın açılmamış sayılmasına şeklinde şartlı hüküm kurulması doğru değildir.

Zira, 6100 sayılı HMK'nın 150/5 inci maddesi hükmüne göre "İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibariyle açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır." Bu durumda mahkemece, davacılar ... ve ... yönünden davanın takipsiz bırakılması nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, ayrıca süresinde yenilenmediği taktirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmemiştir" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece mahkemesi, davacılardan ... ve ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına, davacılar ... ve ...'ın tapu iptali ve tescil talebinin reddine, alacak talebinin kabulü ile davacı ... için 17.823,73 TL'nin, davacı ... için 18.245,11 TL'nin 23.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ... mirasçılarından alınmasına karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ..., Hazinenin sorumluluğuna karar verilmesi gerektiğini, zamanaşımının dikkate alınmadığını, davacıların durumu bilerek satın aldıklarını, kararın usul ve Yasa'ya aykırı olduğunu ve re'sen incelenecek nedenlerle de kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, harici satın almaya dayalı tapu iptali ve tescil, 2. kademede tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Tapuya kayıtlı taşınmazların satışına ilişkin sözleşmeler, resmi şekilde yapılmadığı takdirde TMK 706, TBK 237, Tapu Kanunu'nun 26 ncı ve Noterlik Kanunu'nun 60 ıncı maddeleri uyarınca hukuken geçersiz olup geçerli bir sözleşme bulunmadığından, tarafların sözleşmeye dayalı hak ve borçları da söz konusu olmayacaktır. Ancak bu durumda taraflar, geçersiz sözleşmeye dayalı olarak karşı tarafa ödedikleri bedeli sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri isteyebilir.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ... tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler yeniden kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden hükmün onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Uyulan bozma kararı gereğince tesis edilmiş İlk Derece Mahkemesi kararında hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik olmamasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukuken imkan bulunmamasına göre yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usûl ve Kanun'a uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,