Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/1274 K.2023/1900

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen mirasın hükmen reddi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, ölüm tarihi 19.01.2014 olan muris ...'in çeşitli kuruluşlara borcunun bulunduğunu, murisin borcu karşılayacak mal varlığının da bulunmadığını belirterek, terekenin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekilleri cevap dilekçeleri ve yargılama aşamasındaki beyanlarında davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin, 26.01.2016 tarih ve 2014/528 Esas, 2016/15 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Yargıtay Bozma Kararı

1. Hükmü, davalı Final Varlık Yönetim A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

2. Yargıtay 14. (Kapatılan) Hukuk Dairesinin 10.02.2021 tarih ve 2017/2844 E. - 2021/814 K. sayılı ilamıyla "mahkemece yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir... ölüm tarihi esas alınarak murise ait malvarlığı ve pasif kaydı bulunup bulunmadığının ve mirasçıların mirası kabul anlamına gelecek davranışlarda bulunup bulunmadığı hususlarının araştırılmadan sadece UYAP Takbis kayıtları üzerinden yapılan malvarlığı sorgulaması sonucu hüküm kurulması doğru görülmemiştir" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3. Dairenin yukarıda (IV.A.2.) bendinde belirtilen kararına karşı davalı Final Varlık Yönetim A.Ş. vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

4. Yargıtay 14. (Kapatılan) Hukuk Dairesinin 31.05.2021 tarih ve 2021/1985 Esas, 2021/3628 Karar sayılı ilamıyla karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda karar başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan inceleme ve araştırma sonucu, davanın kabulü ile muris terekesinin borca batık olduğunun tespitine, davacılar yönünden mirasın hükmen reddine, davanın mahiyeti gereği davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına ve vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince "davacılar murisi ...'in aktif pasifiyle mali durumunun araştırılması için müzekkereler yazıldığı, yapılan incelemeler ve araştırmalar sonucunda davacılara murislerinden herhangi bir taşınır taşınmaz malın kalmadığı" gerekçesiyle hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda karar başlığında belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş vekili ile QNB Finansbank A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. İlk Derece Mahkemesinin 15/11/2022 tarihli ek kararı ile "davalı .... tarafından 15/12/2022 tarihinde temyiz edilmiş olup, temyiz posta giderlerinin (ve eksik harcın) tamamlatılması konusunda 31/12/2022 tarihinde tebliğ olunan muhtıraya rağmen yasal süre içerisinde eksiklik tamamlanmadığından, davalı tarafın temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına" karar verilmiş, ek karar davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmemiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, davacının taraf seçiminde hatalı davrandığını, davacının ...yerine ihmal sebebiyle müvekkil bankayı gösterdiğini, terekenin borca batık olduğunun ispatlanmamış olduğunu, müvekkil lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek, kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. GEREKÇE

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme: Dava, Türk Medeni Kanununun 605/2. maddesi gereğince mirasın hükmen reddi isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Türk Medeni Kanununun 605/2. üncü maddesinde; “Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır. " düzenlemesi yer almaktadır.

2.TMK'nın 605/2 nci maddesine dayanan mirasın reddi istemi süreye tabi olmayıp mirasçıların iyiniyetli ya da kötüniyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Murisin ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibariyle, murisin tüm malvarlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir (TMK m. 605/2).

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı ...Ş vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine,

HUMK'un 440/III-1. bendi gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,