Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/1484 K.2024/2264

Taraflar arasındaki ipoteğin kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile hükmün kaldırılarak yeniden hüküm tesisi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteğinin temyiz dilekçesi kapsamı ve işin niteliği gereği reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 17.01.2017 tarihinde davalı ... İnşaat Şirketi ile düzenleme şeklinde konut satış vaadi sözleşmesini imzaladığını, bu sözleşme ile davalı şirketten İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi, 3068 ada 27 parsel sayılı taşınmazda yer alan 209 numaralı bağımsız bölümü satın aldığını, satış bedelinin bir kısmının peşin ödendiğini, kalan satış bedeli için şirketin anlaşmalı olduğu davalı ...

A.Ş'nden kredi kullandığını, satış vaadi sözleşmesine konu taşınmazın müvekkiline 27.09.2018 tarihinde ve ipotek şerhli olarak ayıplı bir şekilde teslim edildiğini, davalı şirket tarafından ayıpların en geç 30.08.2019 tarihine kadar giderileceği taahhüt edilmesine karşın taşınmaz üzerinde buluna takyidatların kaldırmadığını, davalı bankanın da bağlı kredi ilişkisi sebebiyle hukuki ayıptan davalı şirket ile birlikte sorumlu olduğunu belirterek, dava konusu taşınmaz üzerindeki takyidatlarının kaldırmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili banka lehine tesis edilen ipotegin geçerli bir ipotek olduğunu ve davacı tarafından kaldırılmasına yönelik talebin yerinde olmadığını, ortada hukuken hatalı bir işlem söz konusu olmadığı gibi yolsuz tescilinin de bulunmadığını, mağduriyetin davacı tarafın kendi kusuru neticesinde doğduğunu, davacıya kullandırılan kredinin niteliğinin bağlı kredi olmadığını, bu sebeple müvekkili bankanın müteselsil sorumluluğundan söz edilemeyeceğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... İnşaat Taah. Sanayi ve Tic. A.Ş. vekili ise cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin konkordato ilanı için mahkemeye başvurduğunu ve bu başvuruya binaen müvekkil şirkete kesin mühlet verildiğini, müvekkil şirket tarafından dava konusu taşınmazın eksiksiz bir şekilde davacıya teslim edildiğini ve taşınmazın tamamlanarak tapusunun davacıya devredildiğini ancak döviz kurundaki hareketlilik, inşaat sektöründe yaşanan olumsuz durumlar nedeniyle yapılan yüklü ödemelere rağmen kredi borcunun kapatılmasının mümkün olmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.05.2022 tarihli, 2021/86 Esas, 2022/447 Karar sayılı kararı ile; "...ipotek sözleşmesinin davalıların arasında akdedildiği, davalı inşaat şirketinin kredi kullanması karşılığında inşa ettiği bağımsız bölümler üzerinde, diğer davalı banka lehine bir adet ipotek tesis edildiği, bu ipoteğin henüz kaldırılmamış olması nedeniyle davacıya teslim edilen taşınmazın bu haliyle hukuki açıdan ayıplı olduğunun anlaşıldığı...davalı banka tarafından ipotek tesis işlemi öncesinde gerekli araştırmaların yapıldığına ilişkin bir kaydın dosyaya sunulamadığı,

davalı bankanın inşaat şirketi kayıtları üzerinde gerekli incelemeleri yapmış olması halinde mali müşavir bilirkişinin tespit ettiği satış hususlarının davalı banka tarafından da tespit edilmesi imkanının olduğu...davalı bankanın kusurlu davranmakla birlikte kötü niyetli hareket ettiğinin ispat edilemediği, davalı bankanın iş bu davanın açılmasına sebebiyet vermemesi nedeniyle harç, yargılama gideri ve aleyhe vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına yer olmadığı..." gerekçeleriyle "...davanın kabulü ile... dava konusu taşınmaz üzerindeki ipoteğin fekkine...dava açılmasına davalı ...

A.Ş'nin sebebiyet vermemesi nedeniyle tarafına harç, yargılama giderleri ve aleyhe vekalet ücretinin yüklenmesine yer olmadığına... vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar: İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (III) numaralı bentte yer alan kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davanın açılmasına kusuruyla davalı bankanın da sebebiyet verdiğini, davalı bankanın davalı firma ile birlikte yargılama giderlerinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olması gerektiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının bu yönden düzeltilerek, davalı bankanın harç, yargılama gideri ve aleyhe vekalet ücretinden davalı şirketle birlikte sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.11.2022 tarihli, 2022/2391 Esas, 2022/2706 Karar sayılı kararı ile "...davalı bankanın yargılama süresince davanın reddini savunduğu ve HMK'nın 312/2. maddesindeki koşulların davalı yararına gerçekleşmediği, bu nedenle davalı aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesinin hatalı olduğu... öte yandan davada yargılama konusu yapılan hususun, davalı yararına tesis edilen ipoteğin içerdiği borcun varlığına ilişkin bulunmadığı, davacılar ile davalı yüklenici arasında yapılan konut satış sözleşmesinin ayıpsız olarak ifasına ilişkin olduğu,

bu durumda davalının alacağı veya taşınmazın değeri üzerinden yargılama giderine hükmedilmesi gerekmediği, talebin ayıbın giderilmesine ilişkin değeri ölçülemeyen bir istem olarak değerlendirilerek davalı bankanın maktu vekalet ücretinden sorumlu olduğu..." gerekçeleriyle "...davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ...ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına...

(7-)..davacının yapmış olduğu yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine...

(8-)davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT gereğince 37.150,00TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı ...'nün 9.100,00TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davacıya verilmesine..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesindeki nedenleri tekrar ederek ve davalı bankanın vekalet ücretinden kısmen sorumlu tutulmasının yerinde olmadığını belirterek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkil bankanın hiçbir suretle dava açılmasına sebebiyet vermediğini, bu nedenle vekalet ücreti ve yargılama giderinden hiç bir şekilde müvekkil bankanın sorumlu tutulamayacağını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla Bölge Adliye Mahkemesi kararında hüküm altına alınan 9.100,00 TL vekalet ücretinin hatalı olduğunu, bu tutarın neye göre belirlendiğinin anlaşılamadığını, davanın tüketici mahkemesinde görüldüğünü, bu halde vekalet ücretinin 4.600,00 TL'nı aşmayacağını beyan ederek, kararın bu yönden düzeltilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ipotek şerhinin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 312/2 nci maddesine göre öngörülen koşulların gerçekleşmesi halinde davayı kaybeden taraf, yargılama giderleri ile sorumlu tutulamaz. Davalının yargılama gideri ve avukatlık ücreti ile sorumlu tutulmamasının koşuları; davanın açılmasına kendi hal ve davranışlarıyla sebebiyet vermemiş ve yargılamanın ilk duruşmasında da davacının talep sonucunu kabul etmiş olmasına bağlıdır. Bu iki koşulun bir arada gerçekleşmiş olması gerekir.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekili ile davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut olayda, davalı banka yargılama süresince davanın reddini savunduğundan davalı banka aleyhine avukatlık ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinde bir yanılgı bulunmamaktadır.

3. Davada yargılama konusu yapılan husus, davacı ile davalı inşaat şirketi arasında yapılan konut satış sözleşmesinin ayıpsız olarak ifasına ilişkindir. Bu halde ayıbın giderilmesine ilişkin istem değeri ölçülemeyen bir ifa olarak değerlendirilmekle, davalı banka aleyhine maktu avukatlık ücreti hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

4. 03.09.2022 tarihli ve 31942 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin ikinci kısım, ikinci bölümünde Tüketici Mahkemelerinde takip edilen davalar için 4.600,00TL maktu vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken, yazılı şekilde 9.100,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi doğru değildir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Davalı Banka vekilinin aşağıdaki (3.) numaralı bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının REDDİNE,

3. Davalı banka vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik aşağıda yer alan temyiz itirazının kabulü ile; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2. maddesi uyarınca hüküm fıkrasının (8.) bendinde yer alan "9.100,00TL" miktarının çıkarılarak, yerine ''4.600,00 TL" miktarının yazılması suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının DÜZELTİLMİŞ bu şekli ile ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,