Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/1592 K.2023/3069

Taraflar arasındaki inanç sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalı ve feri müdahil vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve feri müdahil vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince 14.06.2022 tarihli ek karar ile temyiz harç ve giderlerinin eksik ödenmesi sebebiyle temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 14.06.2022 tarihli ek kararın süresinde temyiz edilmemesi üzerine İlk Derece Mahkemesince hükmün 07.07.2022 tarihinde kesinleştiğine dair kesinleşme şerhi verilmiştir.

Davalı ve feri müdahil vekilince 07.12.2022 tarihinde Bölge Adliye Mahkemesi kararı temyiz edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince 23.12.2022 tarihli ek karar ile temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.

Ek karar davalı ve feri müdahil vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Temyiz istemi, hem İlk Derece Mahkemesince hem de Bölge Adliye Mahkemesince iki kere harç alındığı gerekçesiyle davalı ve feri müdahil vekilinin temyiz başvuru talebinin reddine yönelik Bölge Adliye Mahkemesinin 23.12.2023 tarihli ek kararına ilişkindir.

Harçlar Kanunu’nun 27/1 inci maddesi uyarınca (1) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir. Anılan Kanun’un 28/1-a maddesi uyarınca, karar ve ilam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalanı (dörtte üçü) kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Belirtilen süre içinde ödeme yapılmaz ise ilgili mahkeme tarafından bu sürenin dolmasından itibaren onbeş gün içinde vergi dairesine müzekkere yazılır. Harç tahsil müzekkeresini alan vergi dairesi, kamu alacağı niteliğindeki söz konusu harcın takip ve tahsili için harekete geçer.

Anayasanın 138 inci maddesinin son fıkrasında; yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu hüküm “mahkeme kararları” için geçerlidir.

Mahkeme kararlarının kesinleşmesi üzerine re'sen düzenlenen harç tahsil müzekkeresine ilgilisinin itirazı üzerine mahkemece verilen karar vergi dairesinden harcın iadesine ilişkin talep ile başlayacak süreç için bir idari işlem niteliği taşıdığından yargı kararlarına tanınan hukuki korumadan yararlanamaz.

Anayasanın 73 üncü maddesi kapsamında mali yükümlülük teşkil eden harçların tahsiline ilişkin davalarla birlikte gereksiz olarak ödendiği ya da kanuna ve usule aykırı olarak tahsil edildiği iddiasıyla idareye karşı açılacak davaların görülüp çözümlenmelerinin de niteliği gereği idari yargı yerlerine ait olduğu, ödenen harcın iadesi istemli olarak açılan davanın da 2576 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesi uyarınca idari yargı sistemi içerisinde vergi mahkemesince görülüp çözümlenmesinin icap ettiği içtihat edilmiştir. (Danıştay 9. Dairesi 15/10/2008 tarih ve E.2008/278, K.2008/4607 sayılı kararı) Harç tahsil müzekkeresinin içeriğine yönelik idareye karşı idari yargı yerinde dava açılabileceği gözetilerek, temyiz itirazlarının reddi ile ek kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.