Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/2865 K.2023/3666

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar, 234, 237, 238, 332 ve 583 parsel sayılı sayılı taşınmazda ortaklığın mümkünse aynen taksim, değilse satış suretiyle giderilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 07.07.2010 tarihli ve 2010/4344 Esas, 2010/8650 Karar sayılı ilamına uyularak kamulaştırma sonucu oluşan ifraz nedeni ile dava konusu taşınmazların yeni parsel numarası aldığı dikkate alınarak dava konusu bir kısım taşınmazlar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 16.12.2014 tarihli ve 2010/1215 Esas, 2014/1267 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekilinin temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi 29.09.2020 tarih ve 2015/5138 Esas, 2016/10465 Karar sayılı ilamı ile; üzerinde muhdesat bulunan 234, 238 ve 332 parsel sayılı taşınmazlar ile ilgili arz ve muhdesat değeri belirlendiği buna ilişkin oran kurulmadığı, muhdesat bedelinin hangi paydaşa ne oranda verileceğinin belirtilmediği, muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedelin ise payları oranında paydaşlara dağıtılması gerektiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile; 583 parsel sayılı taşınmaz dışındaki parseller yönünden ortaklığın satış suretiyle giderilmesine, 583 parsel sayılı taşınmaz yönünden verilen karar temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiğinden anılan bu parsel yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... ve bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı ... temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu 53 parsel sayılı taşınmazda muhdesatının bulunduğunu, paydaşlar arasındaki fiili taksimin uygulanması gerektiğini, kıymet takdirinin usul ve Yasa'ya uygun olarak yapılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; mirasçılık belgesindeki paylar oranında satış bedelinin dağıtılmasına karar verilmesinin doğru olmadığını, davalılardan ...'nın 234, 237 ve 238 parsel sayılı taşınmazlardaki payını davalı vekil edeni Dudu'ya temlik ettiğini, bozma öncesi kararlarda satış bedelinin dağıtımında bu hususun dikkate alındığını, ayrıca temyiz konusu yapılmadığından anılan hususta usulü kazanılmış hak oluştuğunu, dava konusu taşınmazlar taksim edilmediğinden terekenin bütün olarak ele alınması gerektiğini, ayrı ayrı parçalar halinde değerlendirme yapılamayacağını, taksim projesi bulunduğunu, bir kısım pay bırakılarak aynen taksimin mümkün olduğunu belirterek ve re'sen belirlenecek nedenlerle de hükmün bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

2. Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç vs. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

3. Paylı mülkiyet hükümlerine konu ise satış bedelinin paydaşların tapudaki payları oranında, elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi olması halinde satış bedelinin mirasçılık belgesindeki paylar oranında, hem paylı, hem de elbirliği mülkiyeti halinin bir arada bulunması halinde ise satış bedelinin tapudaki ve mirasçılık belgesindeki paylar dikkate alınarak dağıtılmasına karar verilmesi gerekir.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davacı ...'in ve bir kısım davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş; reddi gerekmiştir.

3. Davacı ... ve bir kısım davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; arza ilişkin satış bedelinin tapu kaydı ve mirasçılık belgelerindeki payları oranında paydaşlara dağıtılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ise de bu husus kararın bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK’nın 438/7 nci maddesi gereğince hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda C.3.2 nci bentte açıklanan nedenlerle; davacı ...'in ve bir kısım davalılar vekilinin yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Yukarıda C.3.3 üncü bentte açıklanan nedenlerle; davacı ...'in ve bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hüküm sonucunun;

(1.) bendinin "a" fıkrasının 2 nci paragrafının çıkarılarak yerine "satıştan elde edilecek bedelin % 88,58'inin arz bedeli olarak tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki payları oranında paydaşlara dağıtılmasına,

"b" fıkrasının 2 nci paragrafının çıkarılarak yerine "satıştan elde edilecek bedelin tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki payları oranında paydaşlara dağıtılmasına,"

"c" fıkrasının 2 nci paragrafının çıkarılarak yerine "satıştan elde edilecek bedelin % 68,44 ünün arz bedeli olarak tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki payları oranında paydaşlara dağıtılmasına,"

"d" fıkrasının 2 nci paragrafının çıkarılarak yerine "satıştan elde edilecek bedelin % 93,97 sinin arz bedeli olarak tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki payları oranında paydaşlara dağıtılmasına,"

"e" fıkrasının 2 nci paragrafının çıkarılarak yerine "satıştan elde edilecek bedelin tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki payları oranında paydaşlara dağıtılmasına,"

"f" fıkrasının 2 nci paragrafının çıkarılarak yerine "satıştan elde edilecek bedelin tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki payları oranında paydaşlara dağıtılmasına,"

"g" fıkrasının 2 nci paragrafının çıkarılarak yerine "satıştan elde edilecek bedelin tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki payları oranında paydaşlara dağıtılmasına,"

"ğ" fıkrasının 2 nci paragrafının çıkarılarak yerine "satıştan elde edilecek bedelin tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki payları oranında paydaşlara dağıtılmasına,"

İbarelerinin yazılması suretiyle düzeltilmesine, hükmün DÜZELTİLMİŞ ve DEĞİŞTİRİLMİŞ bu şekli ile ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,