Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/2892 K.2024/2304

Taraflar arasındaki asıl ve birleştirilen davada şerhlerin terkini ve tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili, davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş arasında 26.08.2015 ve 26.04.2014 tarihlerinde "Gayrimenkul Satış Vaadi ve Borçlanma Sözleşmesi" imzaladığını.

İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, 3401 ada 3 parsel, A Blok, 274 No.lu ve 161 No.lu bağımsız bölümlerin satın alındığını, taşınmaz bedellerinin ödendiğini, taşınmazın zilyetliğinin teslim edilmiş olmasına rağmen tapuda devirlerin 15/08/2018 tarihinde gerçekleştirildiğini, tapu devrinin gerçekleştirildiği sırada taşınmaz üzerinde ... A.Ş. lehine 30 milyon TL bedelli 16/04/2018 ve 27/04/2018 tarihli ihtiyati haciz şerhleri ile...

Bankası A.Ş. lehine 8 milyon bedelli, 04/08/2017 tarihli ipotek tesis edildiğini öğrendiğini beyan ederek; dava konusu taşınmazların sözleşme tarihleri olan 26/08/2015 ile 26/04/2014 tarihleri itibariyle davacıya ait olduğunun tespiti ile taşınmazlar üzerinde davalı ...Ş. ve davalı ...Ş. lehine tesis edilen şerhlerinin terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... İnşaat Taah. Sanayi ve Tic. A.Ş vekili cevap dilekçesinde; öncelikle usuli itirazlarda bulunduklarını, şirketin İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1307 Esas sayılı dosyası kapsamında Konkordato ilanı için başvurduğunu, davacıya dava konusu taşınmazın eksiksiz bir şekilde teslim edildiğini, dava konusu taşınmazın tamamlanarak tapusunun davacıya devredildiğini ancak dövizdeki devaluasyon ve ekonomik kriz sebebiyle yapılan yüklü ödemelere rağmen kredi borcunun kapatılmasının mümkün olmadığını, mahkemelerce sonuçları hiç düşünülmeden verilen ihtiyati haciz kararlarının şirket faaliyetlerini durma noktasına getirerek başkaca müşterilerin mağduriyetine sebebiyet verildiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkil banka açısından davanın husumet yönünden davanın reddinin gerektiğini, mahkemenin görevsiz olduğunu, davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu, davalının mevzuatın aradığı basiretli tacirin kendisinden beklediği tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, mevcut ipoteğin satış vaadi sözleşmesinden önce tapu siciline güven ilkesi uyarınca tesis edildiğini, dava konusu taşınmazın davacı tarafından takyidatları ile devir alındığını, tapuya şerh edilmemiş sözleşmeye üstünlük tanınamayacağını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

3.Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde; davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle müvekkili banka yönünden reddinin gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde iddia ettiği mağduriyetin kendi kusurlu eylemi neticesinde doğduğunu, müvekkili banka hakkındaki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ...Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacının tespit talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiği, hak sahipliğinin ispatı bakımından elzem olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ...Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dava konusu taşınmaz üzerine davalı ... İnş. Taah. San. ve Tic. AŞ’nin müvekkil bankadan kullanmış olduğu kredilerinin teminatını teşkil etmek üzere bankaları lehine 04.08.2017 tarihinde ipotek tesis edilen söz konusu taşınmazın, ... İnş. Taah. San. ve Tic.

A.Ş. adına kayıtlı olup, bu tarihte taşınmazın üzerinde herhangi bir şerh bulunmadığı gibi taşınmaz da gerçek malikleri tarafından ipotek verildiğini, dolayısıyla ortada yolsuz bir tescil bulunmadığını, davalı bankanın basiretli bir tacir gibi davranarak kendinden beklenen özen yükümlülüğünü yerine getirmediğine dair yerel mahkeme kararının kabul edilmesinin mümkün olmadığını, işbu davanın açılmasına davalı banka sebebiyet vermediğinden, banka aleyhine harç, vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilemeyeceğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 1. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,

2. Davalı ... AŞ. vekilinin istinaf başvuru talebinin kısmen kabulüne,

3. İstanbul Anadolu .... Tüketici Mahkemesinin 27/04/2022 tarih, 2021/72 Esas, 2022/408 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne, Türkiye İş Bankası aleyhine maktu harç ve vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ...Ş vekili ve davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde, davanın kısmen kabulü kararının hatalı olduğunu, davalı ...Ş aleyhine nispi vekalet ücreti ile nispi harca hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde nedenleri ileri sürerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesindeki nedenleri tekrarlayarak hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tespit ve şerhin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun "Tacir olmanın hükümleri" kenar başlıklı 18/2 nci maddesi hükmüne göre; “Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. ”

3. Kural olarak İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmayan tarafın Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz hakkı bulunmamaktadır. Ancak İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen taraf Bölge Adliye Mahkemesi tarafından İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılarak yeni bir karar verilmesi halinde bu yeni kararı temyiz edebilecektir. Başka bir deyişle istinaf başvurusunun reddi halinde Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı sadece istinaf başvurusu reddedilen tarafa ait olup, İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın temyiz hakkı bulunmamaktadır.

3. Değerlendirme 1. Somut uyuşmazlıkta, davalı ...Ş. vekili, İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmemiş ancak Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etmiştir.

Davalı ...Ş. vekilinin İlk Derece Mahkemesine karşı istinaf başvurusu bulunmadığından ve aleyhine yeni bir karar verilmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararını müstakilen ya da katılma yoluyla temyiz hakkı bulunmadığından, temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

2. Davacı vekili ile... Bankası A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarına gelince, Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ile davalı ...Ş. vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda V.C.3/1 inci bentte açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,

2. V.C.3/2 inci bentte açıklanan nedenlerle davacı vekili ile davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacı tüketici harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalı ...'nin yatırdığı harcın iadesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ... Bankası A.Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,