Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/2896 K.2023/3635

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Yargıtay 8. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; dava konusu 118 parsel (yeni 2436) sayılı taşınmazın 19/24 payının vekil edenlerinin mirasbırakanı, 5/24 payının ise... oğlu ... mirasçıları adına tapuda kayıtlı olduğunu, taşınmazın tamamına önce mirasbırakanları sonra vekil edenleri tarafından zilyet olunduğunu, 5/24 pay malikinin 1928 yılında öldüğünü, tapu kütüğünden kim olduğu anlaşılamayan kişi olduğunu ileri sürerek tapu payının iptali ile vekil edenleri adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesince: “ ...hükmün tespit öncesi nedenlere ve tespit sonrası malikin tapu kütüğünden anlaşılamaması nedenine ilişkin bölümün onanmasına, davacının TMK’nın 713/2 nci maddesinde düzenlenen "ölüm" nedeniyle dava konusu 5/24 tapu payının iptali ile davacılar adına tesciline karar verilmesi isteği yönünden, tapu pay maliklerinin saptanması için öncelikle... oğlu ...’in mirasçılık belgesinin dosya arasına alınması, daha sonra tapu pay maliklerinin... oğlu ...’in mirasçıları olduğundan hareketle;

bu kişilerin ölüm tarihlerine göre, dava tarihi itibarıyla davacılar lehine kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı üzerinde durulmasına, iptale konu pay maliklerinin ya da mirasçılarının davada taraf durumunu almamış olması, davayla ilgisi bulunmayan Çilimli Belediyesi'nin ise davalı olarak gösterilmesinin doğru görülmediğine" değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda: “…yapılan araştırmalara rağmen... oğlu ...'in kim olduğu, yaşıyor olup olmadığı, ölmüş ise mirasçılarının kim olduğunun tespit edilemediği, bu itibarla davada husumetin... oğlu ... mirasçılarına yöneltilemediği, Hazine'nin son mirasçı olarak davada taraf olmasının gerektiği, davacılar lehine kazandırıcı zamanaşımı koşullarının oluştuğu…” gerekçeleri ile Maliye Hazinesine karşı açılan davanın kabulüne, Çilimli Belediyesi aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiş, karara karşı davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

4. Yargıtay 8. Hukuk Dairesince: “…Dairemizin bozma ilamında da işaret edildiği üzere; iptali istenen paya ilişkin tapu kaydında malik olarak görünen... oğlu ... mirasçılarının kimler olduğu konusunda davacıya araştırma yapması ve kayıt malikleri varsa mirasçılarının kesin bir biçimde saptanabilmesi bakımından; anılan kayıt maliklerinin hasımlı olarak (Hazineye karşı açılmış bir dava ile) açtıkları dava sonucu alınmış veraset ilamını dosyaya sunmaları için davacı tarafa süre ve imkan tanınması (HMK. m. 165/2) buna göre belirlenecek yöntem ile taraf teşkili sağlanarak davanın yürütülmesi,

mirasçısı yoksa TMK'nın 501 incisi maddesi gereğince son mirasçının Hazine olduğu gözetilerek davaya devam edilmesi ve bozma ilamında belirtilen diğer hususlar birlikte değerlendirme yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken; yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru olmadığı…” gerekçesiyle karar bozulmuş, davacılar vekilinin karar düzeltme istemi reddedilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamana uyularak yapılan yargılama sonucunda: “…dava konusu taşınmazın senetsizden 09/01/1973 tarihinde Düzce Asliye Hukuk Mahkemesi kararı ile, ... oğlu... adına 19/21 hisse if.tadil, İsmail oğlu ... mirasçıları adına tebdil şeklinde tapuda kaydının olduğu, kayıt malikinin ölüm tarihi ve mirasçılarının belirlenmemesi, kimliğine ait bilgilerin elde edilememesi ve adresinin saptanamaması gibi hususların o kişinin tapu kütüğünden maliki bilinmeyen kişi olarak nitelendirilmesini gerektirmediği, bununla kanun koyucu tarafından tapu kütüğünün incelenmesinden anlaşılamayan, kim olduğu belirlenemeyen hayali kişilerin amaçlandığı…” gerekçesiyle maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan sebebine dayanılarak açılan davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; pay maliki... oğlu ...’in hayali bir kişi gibi bilinmeyen bir kişi olduğunu, mirasçıları bilinmeyen, uzun yıllar önce ölmüş bir kişi olduğunu, yapılan araştırma ve incelemenin yetersiz olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; kadastro tespiti öncesi nedenlere ve tespit sonrası TMK’nın 713/2 nci maddesi uyarınca bilinmeme ve ayrıca ölüm nedenlerine dayalı tapu ptali ve tescil istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 713 üncü maddesi: “Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir.

Aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan veya yirmi yıl önce (…) hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir.

Tescil davası, Hazineye ve ilgili kamu tüzel kişilerine veya varsa tapuda malik gözüken kişinin mirasçılarına karşı açılır. Davanın konusu, mahkemece gazeteyle bir defa ve ayrıca taşınmazın bulunduğu yerde uygun araç ve aralıklarla en az üç defa ilân olunur. Son ilândan başlayarak üç ay içinde yukarıdaki koşulların gerçekleşmediğini ileri sürerek itiraz eden bulunmaz ya da itiraz yerinde görülmez ve davacının iddiası ispatlanmış olursa, hâkim tescile karar verir.

Mülkiyet, birinci fıkrada öngörülen koşulların gerçekleştiği anda kazanılmış olur. Davalılar ve itiraz edenler, aynı davada kendi adlarına tescile karar verilmesini isteyebilirler. Kararda, tescili istenilen taşınmazın niteliği, yeri, sınırları ve yüzölçümü belirtilir ve karara, uzmanlarca düzenlenen teknik bilgileri içeren krokisi de eklenir. Özel kanun hükümleri saklıdır.” düzenlemesini ihtiva etmektedir.

3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince verilen davanın reddine dair ilk kararın temyizi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 09.06.2011 tarihli, 2010/6184 Esas, 2011/3300 Karar sayılı ilamıyla TMK’nın 713/2 nci maddesinde belirtilen “bilinmeme” sebebine dayalı talep yönünden verilen ret kararı onanmış olup, Mahkemece bozma ilamlarına uyulmasına karşın, TMK’nın 713/2 nci maddesinde belirtilen “ölüm” nedenine dayalı olarak araştırma ve inceleme yapılarak hüküm tesis edilmesi gerekirken, bozma ilamlarına aykırı şekilde TMK’nın 713/2 nci maddesi kapsamında “bilinmeme” nedenine dayalı olarak davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bu sebeple hüküm bozulmuştur.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin yatırılan harcın yatırana iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,