Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/316 K.2023/1927

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ecrimisil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda; Yargıtay 8. Hukuk Dairesince, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne, 21.504,00 TL ecrimisilin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, birleştirilen davanın kabulüne, 35.000,00 TL ecrimisilin yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkiline ait dava konusu 19 numaralı bağımsız bölümde davalının ikamet ettiğini, davacı ile davalının önceden evli olup, boşanma tarihinden sonra davalının taşınmazı kullandığını, herhangi bir bedel ödemediğini, evlilikten dolayı evin ½ payı davacıya ait olduğundan bu paya ilişkin talebi olmadığını belirterek, geriye dönük 5 yıl için 21.000,00 TL ecrimisilin davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili, 13.11.2020 tarihli dava dilekçesinde, aynı taşınmaz için 05.09.2014 – 10.08.2018 dönemi için 35.000,00 TL ecrimisilin davalıdan tahsilini talep etmiş, bu davanın 05.03.2021 tarihinde eldeki dosya ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili birleştirilen dosyada verdiği cevap dilekçesinde zamanaşımı definde bulunmuş, ayrıca aşamalardaki beyanlarında müvekkilinin kötüniyetli olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.10.2015 tarihli ve 2014/427 Esas, 2015/401 Karar sayılı kararıyla; dava konusu bağımsız bölümün davacıya ait olduğu, davacı ile davalının boşandıkları tarihten bu yana davalının bu evde ikamet ettiği ve davacıya herhangi bir bedel ödemediği, bilirkişi raporuna göre 05.09.2009 – 05.09.2014 tarihleri arasında davacının yoksun kaldığı kira geliri nedeniyle davalıdan ecrimisil olarak 17.423,00 TL bedeli talep edebileceği, davalının iyiniyetli harcamalara ilişkin taleplerinin takas kapsamı dışında olduğu belirtilerek, davanın kısmen kabulüne, 17.423,00 TL ecrimisilin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 30.09.2019 tarihli ve 2018/3930 Esas, 2019/8272 Karar sayılı kararıyla; tarafların boşanmalarına ilişkin kararın 11.11.2011 tarihinde kesinleştiği, davalının dava konusu taşınmazı tarafların boşanmalarının kesinleştiği tarih olan 11.11.2011 tarihine kadar kullanmasında yasal bir engel olmayıp bu tarihe kadar davalıdan ecrimisil talep edilemeyeceği, mahkemece 05.09.2009 tarihinden itibaren ecrimisile hükmedilmesinin doğru olmadığı, boşanmanın kesinleştiği 11.11.2011 tarihinden dava tarihi olan 05.09.2014 tarihine kadar ecrimisile hükmedilmesi gerektiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamı doğrultusunda yeniden alınan, asıl dava için 11.11.2011 – 05.09.2014 dönemi, birleşen dava için ise 05.09.2014 – 10.08.2018 dönemi için ecrimisilin hesaplanmış olduğu bilirkişi ek raporuna itibar edildiği belirtilerek, asıl davanın kısmen kabulüne, 10.752,00 TL ecrimisilin dönem sonlarından itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacının mahsup talebinin şartlar oluşmadığından reddine, davalının taleplerinin şartlar oluşmadığından reddine, birleştirilen davanın kabulü ile taleple bağlı kalınarak 35.000,00 TL ecrimisilin dönem sonlarından itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyizinde, birleştirilen davada zamanaşımı definde bulunduğu halde 5 yıldan daha önceki dönemden itibaren ecrimisile hükmedildiğini, dairenin teslim tarihinin müvekkilinin anahtarı yöneticiye bıraktığı tarih olan 17.07.2018 olarak kabul edilmesi gerekirken davacının teslim aldığı 10.08.2018 olarak kabul edilmesinin yanlış olduğunu, müvekkilinin dava konusu daireye masraf yapmasının daireye değer kattığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, mülkiyet hakkına dayalı ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, “Mülkiyet hakkının içeriği” başlıklı 683 üncü maddesi, “Mülkiyet İlişkisi” başlıklı 722 nci maddesi, “İyiniyetli olmayan zilyet bakımından” başlıklı 995 inci maddesi.

3. 25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtayın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Eğer, özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.

İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı vekilinin birleştirilen dosyada hükmedilen ecrimisile yönelik temyiz itirazlarına gelince; dosyanın incelenmesinde asıl dava ile 05.03.2021 tarihinde birleştirilmesine karar verilen Mersin 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 2020/ 304 Esas, 2021/38 Karar sayılı dosyada, davanın 13.11.2020 tarihinde açılmış olduğu ve davalı vekilinin cevap dilekçesinde zamanaşımı defini ileri sürdüğü anlaşılmıştır.

O halde, mahkemece, davanın açıldığı tarihten itibaren geriye doğru 5 yıl için ecrimisil istenebileceği dikkate alınarak, 13.11.2015 tarihinden itibaren taşınmazın teslim edildiği 10.08.2018 tarihine kadar olan dönem için, yukarıda belirtilen ilke ve yönteme göre belirlenecek ecrimisile hükmedilmesi gerekirken, 05.09.2014 tarihinden itibaren ecrimisile hükmedilmiş olması isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 2. bentte açıklanan sebeplerle BOZULMASINA,

Davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının 1. bentte belirtilen sebeplerle REDDİNE,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,