Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/3521 K.2024/2516

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasında yapılan yargılama sonucunda, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; Osmaniye ili, Düziçi ilçesi, ... Köyü, 1320 parsel sayılı taşınmazın, tarafların müşterek mülkiyetinde olup kullanım konusunda anlaşamadıklarını ileri sürerek; taşınmaz üzerindeki ortaklığın öncelikle aynen taksim, olmadığı takdirde satış suretiyle giderilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar davaya cevap vermemişler, keşif esnasında davacı da dahil paydaşlar verdikleri beyanlarında; taşınmaz üzerindeki "A" harfi ile gösterilen yapının murisi babaları ...'dan kaldığını, bu yapının davacı ... tarafından kullanıldığını, davacının taşınmazda iyileştirmeler yaptığını, "B" ve "C" harfiyle gösterilen yapıların ise bir kısım davalıların murisi ...'a "D" harfi ile gösterilen yapının ...'a, "E" harfi ile gösterilen yapının ...'a, "F" harfi ile gösterilen yapının ise ...'a ait olduğunu, ortaklıktaki muhdesatların aidiyetine ilişkin bir itirazlarının bulunmadığını, muris babaları ...'ın sağlığında her çocuğun kendi parasıyla yapılarını yaptırdıklarını, taşınmazda bir paylaşım olmayıp hiç bir kullanımı olmayan mirasçıların da bulunduğunu beyan etmişlerdir.

III. YEREL MAHKEME KARARI

Mahkemece; yukarıda başlıkta tarih ve sayısı belirtilen karar ile; "...Taşınmazın aynen taksiminin mümkün olmadığı, ortaklığın ancak taşınmazın satılması suretiyle giderilebileceği, taşınmaz üzerindeki muhtesat bedellerinin bilirkişi raporlarında belirtilen katkı payları oranında sahiplerine ödenmesi gerektiği..." gerekçesiyle; Davanın kabulüne; -Osmaniye ili, Düziçi ilçesi, ... Köyü, 1320 nolu parseldeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine,

-Taşınmaz üzerindeki davacı ve davalıların kök murisi ...'a ait ev ve ağaçların taşınmaz üzerinde meydana getirdiği artış oranı olan % 10,29 oranında davacı ve davalılara tapu kaydındaki payları oranında,

-Taşınmaz üzerindeki kök muris ...'a ait evde davacı tarafından yapılan iyileştirme giderleri olan %0,98 oranında davacı ...'a,

-Taşınmaz üzerindeki ...'a ait ev ve ağaçların taşınmaz üzerinde meydana getirdiği artış oranı olan %9,49 oranında davalı ... mirasçılarına tapu kaydındaki payları oranında ödemesine,

-Taşınmaz üzerindeki ...'a ait ev ve ağaçların taşınmaz üzerinde meydana getirdiği artış oranı olan %11,83 oranında davalı ...'a ödenmesine,

-Taşınmaz üzerindeki ...'a ait ev ve ağaçların taşınmaz üzerinde meydana getirdiği artış oranı olan %14,86 oranında davalı ...'a ödenmesine,

-Taşınmaz üzerindeki ...'a ait ev ve ağaçların taşınmaz üzerinde meydana getirdiği artış oranı olan %18,53 oranında davalı ...'a ödenmesine, karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...; davacının iddialarının haksız ve yersiz olup kendisine ait muhdesatın değerinin kararda belirtilenden çok daha yüksek olduğunu, davacının yıllardır ortak murise ait evde bir bedel ödemeden oturduğunu, bu konuda kendisinin ve diğer paydaşların mağdur olduklarını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, paydaşlar arasında ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları; paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

3. Değerlendirme

1.Ortaklığın giderilmesi istemli davalarda; paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında muhdesat sahibi paydaş da dahil olmak üzere tüm paydaşlara (ortaklara) payları oranında dağıtılır.

2.Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

3.TMK'nın 684 üncü maddesi; "Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur." hükmünü içermektedir. Ortaklığın giderilmesine karar verilen Düziçi ilçesi, ... Köyü, 1320 parsel sayılı taşınmaz tarafların murisi ...'a aitken intikalen taraflar adına tapuda tescil edildiğine göre muris ... tarafından inşaa edilen ev ve dikilen ağaçlar, taşınmazın bütünleyici parçası olup taşınmazın aynı ile birlikte satılması gereken malvarlığıdır. Bu nedenle, murisin inşaa ettiği ev ve diktiği ağaçlarla ilgili muhdesat oranlaması yapılması isabetsiz olmuştur.

Bunun yanında; satış bedelinin dağıtılmasında muhdesat oranlarının gözetilmesi gerekmekte ise de kalan satış bedelinin ise tüm paydaşlara tapu kaydındaki ve mirasçılık belgesindeki hisseleri nispetinde dağıtılmasına yönelik hüküm kurulmaması da doğru görülmemiş, bu sebeplerle kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,