Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/355 K.2023/1435

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen suya el atmanın önlenmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı asıl ve birleştirilen davada davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ...

Mahallesinde oturan müvekkili ..., ..., ... ve bunların dışında dava dışı kişilerin 1966 yıllarında içme ve kullanma suları olmadığı için... köyünden Sıldıroğlu lakabı ile bilinen ...'dan 50 lira karşılığında ...'nın bahçesinde bulunan ve ...'ya ait kaynak suyunu satın aldıklarını, kaynak suyunu aldıktan sonra bizzat kendilerinin kanal açmak suretiyle aldıkları suyu önce ... mahallesinde oturan davacıların ve onlara ilaveten suyu satın alan diğer kişilerin oturdukları yere kadar getirip iki çeşme yaptıklarını, bugüne kadar suyu satın alanların ihtiyaçları için söz konusu suyu kullandıklarını,

daha sonra köy muhtarının... köyünde kaynağın bulunduğu yerde davacıların satın aldıkları kendilerine ait suyu kestiğini, artık kaynaktan su gelmediğini, suyun köye ait bir su olmadığı gibi köye tahsis edilmiş bir su olmadığını ileri sürerek el atmanın önlenmesi ve kal isteminde bulunmuştur.

Davacı vekili birleştirilen Ordu 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2005/829 Esas sayılı dosya dava dilekçesinde; dava açan davacıların aynı köyde ikamet ettiklerini, suya ihtiyaçları oldukları için suyun çıktığı arazinin sahibi olan ... ile anlaşarak davacıların ve diğer su alanların kendilerinin bizzat çalışarak hatta işçi tutarak suyu kendi evlerinin yanlarına getirdiklerini, depo yaparak evlerine dağıttıklarını, köy tüzel kişiliğinin bu su üzerinde hiçbir hakkının olmadığını beyanla davalının müdahalesinin men'ine ve kurulan boruların kal'ine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili birleştirilen ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2006/18 Esas sayılı dosya dava dilekçesinde; aynı gerekçeler ile davalının müdahalesinin men'ine ve kurulan boruların kaline, karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...

Muhtarlığı vekili asıl ve birleştirilen dosya cevap dilekçelerinde ayrı ayrı, kişiye ait bir kaynak suyu olmadığını, nasıl kullanılacağının yönetmeliklerle belirlendiğini, köy halkından bazı hanelerin kullandığı suyun Köy İçme Suyu Tesisleri İşletme, Bakım ve Onarım Yönetmeliğinin 6 ncı maddesi gereği abone olunarak kullanılması gerekliliği karşısında muhtarlığın köy karar defterine aldığı karar sonrası bu yönde kullanıcı hanelere yapılan ihtardan sonuç alınamadığını, bu nedenle bu kişilerin sularının vana takılarak kesildiğini, durumun belediye sınırları dahilinde evlerde sayaç kullanmak zorunluluğu ile aynı olduğunu,

davalı muhtarlıkça yapılan iş kanun ve yönetmelikler çerçevesinde görev ve yetki alanı dahilinde sorumluluğun yerine getirilmesinden ibaret olduğunu, talepte bulunanların ise yasal zorunluluğa uymak istemediklerini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.02.2018 tarihli ve 2005/190 Esas, 2018/118 Karar sayılı kararıyla; 20.09.2017 tarihli bilirkişi raporuna göre; ... Köyü ve ... Köyündeki su kaynaklarının debilerinin ölçümü ve yapılan araştırmalar sonucu yeraltı suyu niteliğinde olduğu, yeraltı sularının genel sulardan olup devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu; dava konusu suyun yeraltı suyu olması sebebiyle yeraltı suları ile ilgili TMK'nın 756 ncı maddesinin 3 üncü fıkrasında özel bir düzenleme olduğu ve yeraltı suları tüzüğüne göre bu sulardan faydalanmanın özel şartlarının olduğu, davada bu şartların yerine getirilmediği gerekçesi ile; asıl ve birleştirilen davaların reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin 05.02.2018 tarihli kararına karşı süresi içinde asıl ve birleştirilen davada davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 21.06.2018 tarihli ve 2018/1337 Esas, 2018/1326 Karar sayılı kararıyla; ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 21.06.2018 tarihli kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

6360 sayılı Kanunun Geçici 1 inci maddesinin 13 üncü fıkrası uyarınca davalı ... Köyünün tüzel kişiliğinin kaldırılmak suretiyle mahalle olarak Altınordu İlçe Belediyesine katıldığı, anılan köy tüzelkişiliğinin görülmekte olan davada artık taraf sıfatı kalmadığı, Altınordu Belediyesinin davada taraf olarak yer alması gerektiği; mahkemece, 6360 sayılı Kanunun Geçici 1 inci maddesinin 13 üncü fıkrası gereğince işlem yapılarak taraf teşkilinin sağlanması ve daha sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 28.08.2018 tarihli, 2018/1337 Esas, 1326 Karar sayılı ek kararının kaldırılmasına, asıl ve birleştirilen davalarda davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 20.09.2017 tarihli bilirkişi raporuna göre dava konusu suyun yeraltı suyu olduğu, yeraltı sularında TMK'nın 756 ncı maddesinin 3 üncü fıkrasındaki düzenleme ve yeraltı suları tüzüğüne göre bu sulardan faydalanmanın özel şartlarının bulunduğu ve bu şartların yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve birleştirilen davada davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Bilirkişi raporunun yetersiz olduğu, dava konusu suların tabii ve sürekli olarak yeryüzüne çıkan sular olduğunu, suyun kendiliğinden yeryüzüne çıkıp çıkmadığının araştırılmadığını,

2. Altınordu Belediyesinin davada taraf olarak yerini almasına rağmen kararda halen Teyneli Köyünün de taraf olarak yer aldığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, suya elatmanın önlenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 718, 756 ncı maddeleri, 167 sayılı Yeraltı Suları Kanunu (yeraltı suyundan sondaj gibi suni yollarla çıkartılan sulardan yararlanma usulü)

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacılar ve birleştirilen davada davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine,