Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/357 K.2023/5006

Taraflar arasında görülen ve istinaf incelemesinden geçen 5403 ... Kanun'un 8/i maddesi uyarınca ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 24.10.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı vekili Av. ... ile karşı taraftan davalı vekili Av. ... geldiler. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; davalının dava konusu 444 ada 66 parsel ... taşınmazı 15.02.2016 tarih ve 1664 yevmiye numaralı satış işlemiyle satın aldığını, müvekkilinin dava konusu taşınmaza sınırdaş 444 ada 159, 65, 80, 77 ve 64 parsel ... taşınmazların maliki olduğunu belirterek, 5403 ... Kanun'un 8/i maddesi ve 4721 ... Kanun'un ise 732 vd. maddeleri uyarınca müvekkilinin ön alım ... nedeniyle dava konusu taşınmazın müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; davacının 444 ada 64, 65, 77, 80 parsel ... taşınmazlan dava konusu satış işlemlerinden sonra edindiğini, 159 parsel ... taşınmazın ise dava konusu taşınmaza köşe noktasından sınırdaş olduğunu, her iki taşınmazın tarımsal bütünlük arz etmediğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.02.2019 tarihli ve 2018/37 Esas, 2019/63 Karar ... kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin 28.02.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 15.10.2020 tarihli ve 2019/1269 Esas, 2020/1456 Karar ... kararıyla; birden fazla sınırdaş taşınmaz maliki ön alım ... kullanmadığından tarımsal bütünlük değerlendirmesinde bulunmamasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, davalının dava konusu taşınmaza sınırdaş tarımsal arazisi bulunmadığı, davacının maliki olduğu taşınmaz ile dava konusu taşınmazın köşe noktasından sınırdaş olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesini 15.10.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 09.02.2022 tarihli ve 2021/2243 Esas, 2022/891 Karar ... ilamıyla; davacıya ait 159 parsel ... taşınmaz ile dava konusu 66 parsel ... taşınmazın tek noktadan temasının bulunduğu, mevcut hali ile bütünmüş gibi kullanılmadığı ve tarımsal bütünlüğü sağlamadığı; bu nedenle mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi, Bölge Adliye Mahkemesince de davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle oy çokluğuyla kararın bozulmasına karar verilmiştir

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamında açıklanan gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Bozma ilamının hukuka aykırı olduğunu, tarımsal bütünlük değerlendirmesinin, madde metninden de anlaşılacağı üzere ön alım hakkına sahip birden fazla sınırdaş tarımsal arazinin bulunması halinde mümkün olduğunu, bunun dışında ön alım hakkını kullanan taraf sayısı birden fazla değilse, tarımsal bütünlük değerlendirmesi yapılamayacağını,

2. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından "sınırdaş" kelimesinin her kişi tarafından farklı yorumlanmaması adına, dağıtım yerlerine gönderilen Sayı:58776518-010.07.01.-E.2768754 numaralı yazının birinci bölüm b bendinde, "en az bir noktada birbirleri ile ortak sınırı bulunan tarım arazileri sınırdaş olarak değerlendirilir" ifadesinin yer aldığını,

3. Kararın gerekçesinde ön alım bedelinin kararın kesinleşmesi halinde davacıya iade edilmesi yönünde hüküm kurulması gerekirken, bu hususta hüküm kurulmadığını beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, 5403 ... Kanun'un 8/İ maddesine dayalı ön alım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci maddesi. 5403 ... Kanun'un 8/İ maddesi, 4721 ... ... Medeni Kanunu'nun 732 inci ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; İlk Derece Mahkemesince davacı tarafça depo edilen 178.500,00 TL ön alım bedelinin davacıya iadesine karar verilmemiş olması bozmayı gerektirir ise de; bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı tarafın sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davacı tarafın diğer temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasına (5) numaralı bentten sonra gelmek üzere (6) numaralı bent olarak "6-Davacı tarafça mahkeme veznesine depo edilen 178.500,00 TL ön alım bedelinin davacıya iadesine" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Yargıtay duruşma vekalet ücreti 17.100,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,