Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/37 K.2023/1889

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... Belediyesi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; 184 ada 7 parsel sayılı taşınmazın 400 metrekaresinin 2981 sayılı Yasa uyarınca kendisine tahsis edildiğini, imar uygulaması ile 775 ada 8 parsel numarasını aldığını, bu taşınmazın adına tescil edilmesi gerekirken davalı Hazine tarafından diğer davalı ... Belediyesine devredildiğini, taşınmazın tapusunun iptali ile adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Hazine vekili, dava konusu taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına kayıtlıyken 2/B uygulamasıyla orman sınırı dışına çıkarıldığını ve 30.01.2011 tarih ve ..... yevmiye numarası ile Fatih Belediyesine devredildiğini, davanın öncelikle husumet nedeniyle reddini, 1. numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 12.07.2003 tarih ve 6848 sayılı Kararı ile belirlenen Tarihi ve Kentsel Sit alanı içerisinde kaldığından tapu tahsis belgesinin iptal edildiğini bu sebeple de esastan reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili, davacıya ait tapu tahsis belgesinin sit alanı olması gerekçesiyle iptal edilmesinin idari işlemin kaldırılması olduğunu, idari yargının görevli olduğunu, davacının davasını görevsiz mahkemede ikame ettiğini, görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.11.2013 tarihli ve 2009/392 Esas, 2013/590 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davalı ... Belediyesi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi 06.02.2015 tarih ve 2014/16654 Esas, 2015/1261 Karar sayılı ilamında; dava konusu 775 ada 8 parsel (eski 184 ada 7 parsel) sayılı taşınmazın Beykoz Kadastro Mahkemesinin 1989/11 Esas sayılı dosyasında Salih Yüksel vd. ile Hazine vd. arasında dava konusu olduğu ve bu nedenle tapu kaydına şerh konulduğu anlaşılmaktadır. Belirtilen dava sonucunda taşınmazın malikinin ve niteliğinin değişme ihtimali bulunduğundan HMK'nın 165 inci maddesi gereğince bekletici mesele yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmediği gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; ....

Mahallesi 184 ada 7 parselin kaydı, kadastro tutanak ve ekleri ve tüm dosya kapsamına göre dava konusu yerin öncesinin orman iken Maliye Hazinesi adına orman dışına çıkarıldığı ve sonradan Maliye Hazinesi tarafından Beykoz Belediyesi'ne devredildiği ve davacıya 18.10.1984 tarihli 2921 sayılı tapu tahsis belgesi verildiği ve bedelinin dekontlarla Milli Emlak Müdürlüğü'ne ödendiği, yapılan keşif ve alınan raporlara göre bu yerin III. derece doğal sit alanında kaldığı, belediye yazı cevabına göre de yerin "A" lejantlı konut alanında olduğu,

böylece uygulama ve Yargıtay ilamlarındaki tüm koşulların davacı lehine gerçekleştiği, tapu tahsislerinin iptal edilmesinin sonucu değiştirmeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Belediyesi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkemenin görevli olmadığını, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, emsal dosyalarda davaların reddine karar verildiğini, tapu tahsis belgesinin geçerli olmadığını, tapu tahsis belgesine ilişkin şerhlerin terkin edildiğini, taşınmazın bulunduğu bölgenin doğal sit alanında kaldığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04.12.1996 tarihli ve 1996/14-763-864 sayılı Kararında da belirtildiği gibi tapu tahsis belgesi bir mülkiyet belgesi olmayıp yalnızca fiili kullanmayı belirleyen ve ilgilisine kişisel hak sağlayan bir zilyetlik belgesidir. Tapu tahsis belgesinin varlığı, tahsis edilen yerin adına tahsis yapılan kişi veya mirasçıları adına tescili için yeterli değildir. Tahsis kapsamındaki yerin hak sahibi adına tescili edilebilmesi için hukuki yönden geçerliliğini koruyan bir tapu tahsis belgesinin bulunması gerekir.

3. Değerlendirme 1. Davacıya 184 ada 7 parsel sayılı Hazine taşınmazı üzerine yapmış olduğu tek katlı mesken vasıflı yığma yapı nedeniyle 10.10.1984 tarihli tapu tahsis belgesi verilmiştir.

2. Dava konusu 184 ada 7 parsel sayılı taşınmaz 88.774,91 m² olarak orman vasfı ile Maliye Hazinesi adına tapuda kayıtlı iken 15.10.1987 tarihinde ifraz edilerek 184 ada 13, 14, 15, 16 parsel sayılı taşınmazlar oluşmuştur. Dava konusu 775 ada 8 parsel sayılı taşınmaz ise; yine bu taşınmazlardan ifraz edilerek arsa vasfı ile 15.10.1987 tarihinde Beykoz Belediyesi adına tescil edilmişlerdir.

3. Beykoz Kadastro Mahkemesinin 1989/11 Esas, 2016/2 Karar sayılı ilamında; davaya konu 184 ada 7 parsel sayılı taşınmazın da bulunduğu bazı taşınmazlar hakkında Hazine adına orman sınırı dışına çıkarılma işleminin iptali ve kazandırıcı zamanaşımı hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemli açılan dava sonucu; çekişmeli taşınmazların 1940 yılında yapılan ilk orman kadastrosunda Devlet ormanı sınırları içinde kaldığı, tahdidin kesinleşmesiyle Temmuz 1947 tarih 56 sayılı orman niteliğinde tapu kaydı oluşturulduğu, arazi kadastrosunda da orman niteliğiyle tespit ve tescil edildiği, öncesi Devlet ormanı olup da sonradan 1981 yılında XV, XVII, XVIII, XIX, XX poligon numaraları verilerek 1744 sayılı Kanun'un 2/B madde uygulaması ile orman sınırı dışına çıkarıldığı anlaşılmıştır.

4. Beykoz Belediyesinin tamamı İstanbul III Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kulunun 15.11.1995 gün ve 7755 sayılı Kararı ile Doğal SİT alanı olarak ilan edilmiş, aynı kurulun 07.03.1996 gün ve 7935 sayılı kararı ile de SİT dereceleri belirlenerek, doğal sit alanı ilan edilmiş olup Beykoz ilçesinin tamamında daha önce verilmiş bulunan tapu Tahsis belgeleri de dahil olmak üzere tüm tahsisler tapu sicilinden terkin edilmiştir.

5. İmar Affı Kanunu olarak bilinen 2981 sayılı Yasa'nın “istisnalar” başlıklı 3 üncü maddesi hükmü gereğince İstanbul ve Çanakkale Boğazları ile 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu uyarınca belirlenmiş ve belirlenecek yerlerde uygulama olanağı bulunmamaktadır. Bu durumda, dava konusu taşınmazın “istisnalar” başlıklı 2981 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesindeki yerlerden olup olmadığının saptanması önem kazanmaktadır. Şayet çekişmeli parsel 2863 sayılı Yasa kapsamında kalan ve 2981 sayılı Yasa'nın 3 üncü maddesi hükmü gereğince tapu tahsis belgesi verilemeyecek yerlerden ise davacıya yapılan tahsis hüküm ve sonuç doğurmayacaktır.

6. Mahkemece yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın 1940 yılında yapılıp kesinleşen orman kadastro sınırları içinde olduğu, 6831 sayılı Yasa'nın 1744 sayılı Yasa ile değişik 2 inci maddesine göre 1980 yılında orman sınırları çıkarılan XX. sayılı 2 inci madde poligonu sınırları içinde 2/B alanı içinde kaldığı saptanmıştır.

7. Ormanlar ve orman rejimi dışına çıkartılan yerler 2981 sayılı Yasa hükümlerine göre ıslah-imar planlarına ve 3194 sayılı Yasa gereğine imar uygulamasına konu edilemeyeceğinden, idari mercilerin yasadan kaynaklanan herhangi bir yetkileri bulunmayan konularda aldıkları kararların yok hükmünde olduğu sonucuna ulaşılır. Bu durumda dava konusu taşınmazın, tapu tahsisi ve zilyetlikle kazanılması mümkün değildir.

Kaldı ki dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgenin Doğal Sit alanı ilan edilmesi nedeni ile 2981 sayılı Kanun 3 üncü ve 14/f maddesi gereğince idarenin talebi doğrultusunda tapu tahsis belgesi şerhi tapudan terkin edilmiş olup davacı tarafından bu işleme yönelik idari bir başvuru yapılmadığı sonuç olarak davacının dava tarihinde hukuken geçerliliğini koruyan bir tahsis belgesi bulunmadığı anlaşılmakla, tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptal ve tecil talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş bu sebeple hüküm bozulmuştur.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... Belediyesi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,