Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/3918 K.2023/5027

Taraflar arasındaki bağışlama sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ile davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Davacılar tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar, 1963 yılında yapılan kadastro çalışmaları sonucunda dava konusu 87 parsel ... 19,700 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın hükmen ... ... adına tescil edildiğini, davacıların dava konusu taşınmazı kadastro tespitinden sonra 01.05.1967 tarihinde hibe yoluyla devraldığını ve bu tarihten itibaren taşınmazdaki zilyetliğinin de devam ettiğini ileri sürerek; 3402 ... Kadastro Kanununun 22/A maddesi uyarınca yapılan uygulama kadastrosu sonrası 175 ada 1 parsel olarak tescil edilen taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacılar adına tescili isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalılar, davacılar tarafından Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1989/168 Esas, 1992/149 Karar ... dosyası ile aynı hukuki nedene dayanarak dava açıldığını ve karar verildiğini ileri sürerek kesin hüküm itirazında bulunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararıyla; Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 2014/6719 Esas, 7279/125 Karar ... bozma ilamına uyularak, davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Dairemizin 05.01.2022 tarih ve 2021/6002 Esas, 2022/125 Karar ... ilamında; ''...Somut olayda, davacılar dava dilekçesinde, dava değerini 5.000,00 TL olarak göstermişler, 20.03.2017 tarihinde ise dava değerini 300.000,00 TL olarak tamamlamıştır.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmekle davalılar lehine harcı tamamlanan değer üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir...'' gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davacılar, mahkemenin kabulünün hatalı olduğunu, kesin hükmün söz konusu olmadığını ileri sürmüşlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; bağışlama sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Hukuk düzeninde istikrar sağlama amacı taşıyan kesin, hükme karşı yasa yollarının tükenmesi (şekli anlamda kesin hüküm) ve taraflar arasındaki hukuki ilişkinin bir daha dava konusu yapılmaması (maddi anlamda kesin hüküm) şeklinde hukuk yargılama sistemimizde yer almaktadır.

Bilindiği üzere; maddi anlamda kesin hüküm, yargısal kararlara tanınan yasal gerçeklik vasfıdır. Bu vasıf yargısal kararların gerçeğe uygun olarak verildiğinin kabul edilmesini zorunlu kılar. Kesin hüküm kuralı, haklı ve ... kararların korunması yanında, kişiler arasındaki çekişmelerin sonsuza dek davam etmesini önlemek, toplumun istikrar ve düzenini sağlamak, hukukun ve yargının güvenirliğini korumak amacıyla da kabul edilmiştir.

Bütün yasal yollar kapandıktan ve verilen hüküm kesinleştikten sonra, aynı davanın tekrar yargı önüne getirilmesi, toplumda sonu gelmeyen çekişmelere, huzursuzluklara, istikrarsızlıklara, kazanılmış hakların her zaman ortadan kaldırılabileceği endişesine neden olur. Çelişkili kararların çıkmasına sebebiyet verir.

Bu itibarla, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan hakimin tarafsız araştırması ve iradesi ile kurulan, tüm yasal yollardan geçmek suretiyle; diğer bir anlatımla şekli yönüyle de kesinleşen önceki hükmün korunmasında kamunun büyük yararı bulunmaktadır.

Hukukumuzda kamu düzeninden sayılan ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 303 üncü maddesinde düzenlenen kesin hüküm tarafların anlaşmaları ile ortadan kaldırılamadığı gibi, mahkemece kendiliğinden göz önünde tutulur.

Kesin hüküm itirazı, davanın her aşamasında ileri sürülebilir ve mahkemenin de; davanın her aşamasında kesin hükmün varlığını kendiliğinden gözetip, davayı kesin hükümden (dava şartı yokluğundan) reddetmesi gerekir. Yine kesin hüküm itirazı mahkemede ileri sürülmemiş olsa dahi, ilk defa Yargıtay'da (temyiz veya karar düzeltme aşamasında) da, dahası bozmadan sonra da ileri sürülebilir. Bu bakımdan usuli kazanılmış hakkın istisnasıdır ve tarafların iradesine de bağlı olmayan mutlak bir etkiye sahiptir.

HMK’nın 114 üncü maddesinde ise dava şartları hükme bağlanmış, aynı maddenin "i" bendinde, aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olmasının dava şartlarından olduğu düzenlenmiştir.

3. Değerlendirme

1. Mahkemece verilen 29.03.2018 tarihli kararın Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi tarafından bozulmuş ve mahkemece bozma ilamına uyularak verilen hüküm Dairece bozulmuş ise de; bu defa yapılan inceleme sonucunda;

Davacılar tarafından bağışlama sözleşmesi nedenine dayalı tapu iptali ve tescil talebi hakkında, Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1989/168 Esas, 1992/149 Karar ... dosyasında yargılama yapılarak 28.05.1992 tarihinde hüküm verilmiş, dosya temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay (1.) Hukuk Dairesine gönderilmiştir.

Bu haliyle, Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1989/168 Esas, 1992/149 Karar ... dosyanın kesinleşmesi Yargıtay (1.) Hukuk Dairesinin vereceği karar sonucuna bağlı olacaktır.

Hal böyle olunca; henüz kesinleşmiş bir hükümden bahsedilemeyeceğinden davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesi doğru değildir.

2. Hükmün temyiz incelemesi sonucunda Dairemizin 05.01.2022 tarihli ve 2021/6002 Esas, 2022/125 Karar ... ilamıyla bozulmasına karar verilmiş ise de yazılı sebeple bozulması gerekirken maddi hata nedeniyle belirtilen gerekçe ile bozulduğu bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından, davacıların karar düzeltme taleplerinin kabulü ile Dairemizin bozma ilamı kaldırılarak yukarıda belirtilen gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacıların karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 05.01.2022 tarihli ve 2021/6002 Esas, 2022/125 Karar ... ilamının KALDIRILMASINA,

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA,

Peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,