Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4108 K.2023/5039

Taraflar arasındaki mera kaydının iptali ile köy adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından duruşma talepli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma talebinin değerden reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; köylerine ait ve köy sınırları içerisinde kalan 106 ada 507 parsel içerisinde kalan taşınmazın yayla olarak tescil edildiğini, dava konusu parsel içerisinde köylülere ait evlerin bulunduğunu, Sivas Özel İdaresi Müdürlüğü'nün taşınmaz üzerinde bulunan evler ile ilgili yıkım kararı verdiğini, taşınmazlarla ilgili yayla vasfının değiştiği gerekçesi ile karar aldığını, imar planı hazırlandığını, dosyanın İçişleri Bakanlığı'na gönderildiğini, İçişleri Bakanlığı'nın da yayla vasfının değiştiği görüşü ile yayla vasfını iptal ederek imar planını kabul ettiğini, dava konusu taşınmazın yayla vasfında olmadığını,

tapu kayıtlarının Köy Tüzel Kişiliği adına tescil edilmesi gerekirken tescil edilmediğini beyan ederek, taşınmazın tapu kaydının iptali ile her iki köy adına eşit hisse ile tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili, dava konusu taşınmazın 1.932.588,49 m² yüzölçümünde "yayla" vasfında devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, davacı iki köyle birlikte ... ve ... Köy'lerinin de ortak kullanımına ayrıldığını, özel mülkiyete konu teşkil etmesinin hukuken mümkün olmadığını, yayla vasfındaki taşınmaz üzerine yapı yapılmış olmasının taşınmazın özel mülkiyete konu edilemesine ve zilyetlikle kazanılmasına gerekçe olamayacağını, intifa hakkının bu haktan yararlananlara mülkiyet ... vermeyeceği gibi tahsis amacı değiştirilerek imar planı hazırlanması halinde de Mera Kanunu'nun 14 üncü maddesi gereğince söz konusu yerlerin Hazine adına tescilinin yapılmasının Kanun'un gereği olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı köyler adına sürdürülen bir zilyetlik bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, dava konusu yerde kadimden beri ev, cami ve mezarlık bulunduğunu, bilirkişi raporlarının çelişkili olduğunu, başka bir dosyada dava konusu yerin yayla olmadığına dair bilirkişi raporunun bulunduğunu belirterek, istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Sivas 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.10.2018 tarih ve 2016/390 Esas, 2018/882 ... Kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davacıların istinaf başvurusunun 6100 ... HMK'nın 353/1-b/1 inci bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Toplanan deliller sonucu, dava konusu yerleri davacı köylere ait ev, ağıl ve ahır olarak kullandıklarını, camii ve mezarlık bulunduğunu, tespit bilirkişi, mahalli bilirkişi ve tanık beyanları ile mera ve yaylak olmadığının ispatlandığını, dava konusu yere ilişkin tahsis kararı bulunmadığını, açılan davanın klasik zilyetliğe dayalı taşınmaz kazanımına dayalı tapu iptali ve tescil olmadığını, hukuki uyuşmazlığın, dava konusu yerin 2014 tarih itibari ile yayla vasfını taşıyıp taşımadığı,

yayla olarak sınırlandırılan tapu kaydının iptali, şartları oluşmuşsa Köy Tüzel Kişiliği adına tescili isteğine ilişkin olduğunu, dava konusu yerin 13.06.2006 tarihinde yayla olarak sınırlandırıldığını, bu tarihten önce yayla olmayıp Devlete ait boş arazi vasfında olduğunu belirterek, eksik inceleme, yetersiz ve çelişkili raporlarla karar verilmiş olması nedeni ile hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, mera kaydının iptali ile davacı köyler adına tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Mera, bir veya birden fazla köy veya kasaba halkına bağımsız veya birlikte tahsis edilmiş ya da kadimden beri hayvan otlatmak amacıyla kullanılan, hak sahiplerinin üzerinde intifa ... olan arazi parçasıdır. Yaylak ise çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir.

Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan mera, yaylak ve kışlaklar özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zamanaşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz (4342 ... Mera Kanunu m. 3,4).

3. Değerlendirme

1. Somut olayda; 106 ada 507 parsel ... taşınmaz kadastroda 13.06.2006 tarihinde dört köyün yaylası olarak tespit edilmiş ve 06.01.2014 tarihli Mera Komisyonu tarafından tahsis kararı verilmiştir. İl Özel İdare Müdürlüğü'nce vasıf değişikliği talebinin Valilik tarafından reddedildiği bildirilmiştir. Bilirkişiler tarafından da dava konusu yerin yayla vasfında olduğu ve son 20 yıldır yapılaşma nedeniyle kalıcı iskan alanına dönüştüğü beyan edilmiştir.

Dava konusu yerin kayden yayla olduğu sabittir. Yayla vasıflı taşınmazlarda kalıcı konut yapılması nedeniyle yayla vasfının kalmadığından bahisle kaydın iptali ancak, Mera Kanunu uyarınca şartları mevcut olduğu takdirde idari yoldan mümkündür. Zilyetiğe dayalı veya vasfının değişmiş olması nedeni ile özel mülkiyete geçirilemez.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Onama harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,