Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4243 K.2023/4840

Taraflar arasındaki geçit ... kurulması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Genel Müdürlüğü vekili, davalı Hazine vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce, mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davalı Hazine vekili tarafından Dairemizce verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait olan Bolu ili, Göynük ilçesi, ... Köyü, 211 ada 2 parselde tapuya kayıtlı 4.113.70 m²'lik taşınmazının yanında, davalıya ait yola cepheli 211 ada 1 numaralı parselde kayıtlı taşınmazın bulunduğunu, müvekkiline ait taşınmazın yola çıkışının bulunmadığını, yola bağlanmak için davalıya ait taşınmazı kullanmak zorunda olduğunu, bu sebeple müvekkiline ait 211 ada 2 parsel ... taşınmaz lehine geçit ... kurulmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Dahili davalılar Hazine ve Orman Genel Müdürlüğü vekilleri; kamuya ait ve orman niteliğiyle tapuda kayıtlı taşınmazdan geçit kurulamayacağını belirterek davanın reddini istemişlerdir.

2.Dahili davalı ... vekili ise; en uygun ve en ekonomik alternatifin belirlenerek hüküm kurulması gerektiğini belirtmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 15.07.2014 tarih ve 2014/47 Esas, 2014/104 Karar ... kararıyla; davanın kabulüne, bilirkişilerin 13.06.2014 havale tarihli krokili raporunda 2 No.lu güzergâh olarak kırmızı renkte ve (C) harfi ile gösterilen 211 ada 1 parsel ... taşınmazın 219,00 m²'lik kısmı üzerinde ve ... renkte, (D) harfi ile gösterilen 101 ada 1 parsel ... taşınmazın 251,00 m²'lik kısmı üzerinde davacıya ait 211 ada 2 parsel ... taşınmaz lehine geçit ... tesisine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 19.03.2018 tarih ve 2017/6137 Esas, 2018/2004 Karar ... ilâmıyla; "tapu kayıtlarından, aleyhine geçit kurulan taşınmazlardan 101 ada 1 parsel ... taşınmazın ifraz görerek birden fazla parsellere gittiği ve dava dışı üçüncü kişilerin davalı Hazine ile birlikte malik olduğu; aleyhine geçit kurulan diğer taşınmazlardan 211 ada 1 parsel malikinin ise, hükmü temyiz ettikten sonra taşınmazı dava dışı üçüncü kişiye sattığı anlaşıldığından taraf teşkilinin sağlandıktan sonra karar verilmesi için" hüküm bozulmuştur.

B. Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 17.03.2022 tarih, 2018/80 Esas ve 2022/60 Karar ... ilamıyla; 1.Lehine geçit ... tesisi talep edilen dava konusu taşınmazın kuzey, doğu ve batı olmak üzere 3 tarafının ormanla çevrili olduğu,

2) Bununla birlikte Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü parsel sorgulamasından görüleceği üzere ... Köyüne ulaşmak için kullanılan köy asfalt yolunun dahi orman parseli içinde tespit gördüğü,

3) Dolayısıyla hakim taşınmazın hem mutlak geçit ihtiyacı içinde olması, hem de zemindeki asfalt yolun orman içinde tespit görmesi nedeniyle "...orman vasfındaki kamuya ait araziden geçit ... tesisi mümkün değildir..." şeklindeki kuralın eldeki davada uygulanmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 211 ada 2 parsel lehine 101 ada 85 parsel ile 211 ada 1 parsel ... taşınmazlar aleyhine 21.01.2021 havale tarihli harita mühendisi M. ... Hakyemez tarafından hazırlanan raporda 2. alternatif olarak gösterilen ve B (219,38 m²'lik alan) ve D (262,50 m²'lik alan) harfleriyle işaret edilen şekilde geçit ... tesisine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Genel Müdürlüğü vekili, davalı Hazine vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuş

Mahkemece verilen kararın Dairemizin 13.02.2023 tarih ve 2022/6404 Esas, 2023/788 Karar ... ilamıyla onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalı Hazine vekili karar düzeltme dilekçesinde, aleyhine geçit ... tesisine karar verilen 101 ada 85 parsel ... taşınmazın '' orman'' vasfında olduğunu ve orman vasıflı taşınmazlar aleyhine geçit ... tesis edilmesinin mümkün olmadığını ileri sürerek onama kararının kaldırılmasını ve hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 4721 ... ... Medeni Kanunu'nun 747 inci maddesi gereğince geçit ... kurulması isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun ( 1086 ... Kanun) 440 ıncı maddesi.

2. 4721 ... ... Medeni Kanunu'nun (4721 ... Kanun) "Zorunlu geçit" kenar başlıklı 747 nci maddesi şöyledir; "Taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan malik, tam bir bedel karşılığında bir geçit ... tanınmasını komşularından isteyebilir.

Bu hak, ilk önce kendisinden bu geçidin istenmesi önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun düşen komşuya karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana karşı kullanılır.

Zorunlu geçit iki tarafın menfaati gözetilerek belirlenir."

3. Kural olarak ormanlar ve bunun gibi kamu malları ile devletin hüküm ve tasarrufundaki yerler, özel mülkiyete konu teşkil edemez. Dolayısıyla bu nitelikteki bir yer, kişinin özgülenmesine tahsis edilemez. Bir diğer ifade ile orman niteliğindeki bir yer kamuya ait yer olup geçit ... kurulamaz.

3. Değerlendirme 1.Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; her ne kadar davacıya ait 211 ada 2 parsel ... taşınmaz lehine bilirkişi raporunda belirtilen davalı Hazine mülkiyetinde bulunan 101 ada 85 parsel ... taşınmaz üzerinden geçit ... kurulmasına karar verilmiş ise de, geçit kurulan yerin orman vasfında olduğu anlaşılmaktadır.

2. Bu özelliği itibariyle kamu malı niteliğinde olup, bu nitelikte olan bir yerin kişinin özel istifadesine terki olanaklı değildir. Kısaca belirtmek gerekirse, orman üzerinden geçit kurulamaz.

3. O halde mahkemece orman vasıflı taşınmaz üzerinden geçit ... tesis edilemeyeceği gözetilerek alternatif geçit güzergahları araştırılarak hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

4. Hükmün temyiz incelemesi sonucunda 13.02.2023 tarih ve 2022/6404 Esas, 2023/788 Karar ilamıyla onanmasına karar verilmiş ise de yukarıdaki bentlerde yazılı nedenlerle bozulması gerekirken maddi hata nedeniyle onandığı bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından, davalı Hazine vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin onama ilamı kaldırılarak hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Hazine vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 13.02.2023 tarih ve 2022/6404 Esas, 2023/788 Karar ... ilamının KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,