Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4505 K.2023/5107

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen vasiyetnamenin tenfizi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı bir kısım davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; tarafların murisi ...'ın ... 3. Noterliği'nde düzenlenen 18.08.1989 tarih ve 38916 yevmiye ... vasiyetname ile İstanbul ili, ... ilçesi, Merdivenköy Mahallesi, 3007 ada 3 parsel (Eski 764 ada 2 parsel) ... arsa vasfındaki taşınmazda kain toplam 7 daireden 4 dairesini müvekkiline, 3 dairesini ise davalıya bıraktığını;

vasiyetnamenin açılıp okunduğunu, davalının açtığı vasiyetnamenin iptali davasının reddedildiğini, vasiyetnamenin tenfizine karar verildiğini ancak tenfiz kararının tescil hükmünü içermemesi nedeniyle ilgili tapu idaresince vasiyetnamenin tenfiz edilemediğini, vasiyetnamenin tenfizine karar veren mahkemeden tavzih talebinde bulunulmuş ise de mahkemece, talebin reddine karar verildiğini;

dava konusu bağımsız bölümlerin taraflarca vasiyetnameye uygun olarak kullanılmakta olduğunu, anılan taşınmazın geçici iskan belgesinin ve röleve projesinin bulunduğunu, idari yoldan kat mülkiyeti ya da kat irtifakının kurulmasının mümkün olmadığını ileri sürerek vasiyetnameye konu taşınmaz üzerinde bulunan binada kat mülkiyeti kurulmak suretiyle vasiyetnamenin tescile imkan verecek şekilde tenfizine, tapunun iptali ile vasiyetnameye konu birinci kattaki 4 ve 5 numaralı ve ikinci kattaki 6 ve 7 numaralı dairelerin davacı adına tapuya tesciline;

kat mülkiyeti kurulması mümkün olmazsa taşınmazın arsa payı olarak 4/7 nispetine tekabül eden kısmının davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiş, davacı ...'ın 12.10.2022 tarihinde ölümü üzerine davayı mirasçıları takip etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, vasiyet alacaklısının dava hakkının, ölüme bağlı kazandırmayı öğrenmesinin veya vasiyet borcu daha sonra muaccel olacaksa muaccel olma tarihinin üzerinden on yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağını; bu nedenle, öncelikle davanın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmesi gerektiğini, ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/337 Esas, 1996/508 Karar ... ilamıyla vasiyetnamenin tenfizine karar verildiğinden kesin hüküm sebebiyle davanın reddi gerektiğini, kat irtifakı kurulmasının idari bir işlem olması sebebiyle, bu hususta doğrudan dava açılamayacağını; kat mülkiyetinin kurulması istemli davalarda görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğunu, vasiyetnamenin sadece dairelerin kullanımına ilişkin olduğunu, aksi olsaydı vasiyetnamenin taşınmazdan arsa payı vermek suretiyle yapılacağını, taraflara arsadan 1/2'şer pay düştüğünü belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece; kat mülkiyeti kurulmak suretiyle davanın kabulüne ilişkin karar, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 12.03.2018 tarihli ve 2017/13460 Esas, 2018/2335 Karar ... ilamı ile bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak davanın kabulüyle vasiyetnamenin tenfizine, İstanbul ili, ... ilçesi, Merdivenköy Mahallesi, 3007 ada 3 parselde bulunan ve ... adına olan tapu kaydının iptali ile taşınmazın 300/700 hisse ile davalı ... ... (Şimşek) ve 400/700 hisse ile davacı ... adına tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 29.03.2022 tarihli 2021/5398 Esas, 2022/2377 Karar ... ilamında; "...Yargılama sırasında mahkemece, davaya konu tapu kaydı incelenmiş; vasiyetnameye konu taşınmaz 3007 ada, 3 parsel ... (eski 194 pafta, 764 ada, 2 parsel ) 220,00 m² alanlı olup, tamamı ... adına arsa vasfı ile kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

Bilirkişi heyeti keşif sonucunda gerekçeli raporu ile; taşınmazın 2981 ... yasa uyarınca onaylattırılmış rölöve projesinin mevcut olduğunu, taşınmazın yapı kullanma izin belgesinin geçici olduğunu, daimi yapı kullanma izin belgesine çevrilmesinin gerektiğini, taşınmaz üzerindeki binaya ait daimi nitelikle yapı kullanma izin belgesi mcvcut olmadığından kat mülkiyeti kurulması mümkün olmadığını, belirtilmiş ise de yapı kullanma izin belgesinin daimi yapı kullanma izin belgesinine

çevrilmesinin mümkün olup olmadığı araştırılmamıştır.

Bu durumda, mahkemece yapılacak iş; dava konusu taşınmazın üzerinde yapılan yapıya ait tasdikli inşaat projesini belediyeden getirtilip, dava konusu taşınmaz üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle keşif yapılarak, yapının projeye uygun olup olmadığı hususunun alınacak bilirkişi raporu ile belirlemek olmaktır.

Bilirkişi raporu ile yapının projeye uygun yapıldığı anlaşılırsa o takdirde, kat mülkiyeti kurulmasına elverişli bir yapı olup olmadığı yönünde araştırma yapılarak bağımsız bölümlerin arsa payları ile ilgili açıklayıcı rapor alınması gerekir. Aksi halde, yani yapının projeye uygun yapılmadığı anlaşılırsa o takdirde projenin veya yapının ıslahının mümkün olup olmadığını araştırarak, bu konuda ıslah ve kat mülkiyeti kurulması için gerekli belgeleri düzenleyip ibraz etmek üzere davacıya yetki ve mehil verilmelidir. Davacı tarafından, ibraz olunan belgelere davalıların bir itirazı olduğu takdirde bunları objektif kurallar çerçevesinde inceleyip, düzeltmelidir.

Bundan sonra, mahkemece; taşınmaz mal üzerinde kat mülkiyeti kurulmak suretiyle vasiyete konu bağımsız bölümlerin davacı adına tesciline, objektif imkansızlık varsa, yani kat irtifakı ya da kat mülkiyeti kurulması mümkün değilse; o takdirde 3007 ada, 3 parseki binada yer alan ve davacıya vasiyet edilen dairelerin vasiyet alacaklısı olan davacıya ait olduğunun tespitine, vasiyetin tapunun beyanlar hanesine yazılmasına karar verilmesi, gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile eldeki davada keşif yapılmasının zorunlu olduğu, keşif yapılması için gerekli olan masrafları yatırması hususunda kesin süre verildiği, verilen kesin süre içerisinde keşif masraflarının davacı tarafından yatırılmadığı, verilen kesin sürenin usule uygun olduğu, davacı tarafın kesin sürenin gereklerini yerine getirmediği, kaldı ki ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/337 Esas, 1996/508 Karar ... ilamı ile vasiyetnamenin tenfizine karar verildiği bu kararın da 13.09.1996 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın ise 16 yıl sonra 18.04.2012 tarihinde açıldığı dikkate alındığında. 743 ... Medeni Kanun'un 580 inci maddesinde; kendisine belli bir şey vasiyet edilen kişinin açacağı istihkak davasının, kazandırmanın kendisine bildirildiği günden itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağı, yine 4721 ... ...

Medeni Kanunu'nun 602 nci maddesinde de; vasiyet alacaklısının dava hakkının, ölüme bağlı kazandırmayı öğrenmesinin veya vasiyet borcu daha sonra muaccel olacaksa muaccel olma tarihinden 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağı, bu anlamda davacının talebinin zamanaşımına uğradığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davacılar vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Bir kısım davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; kat müllkiyeti kurulmasının dava yolu ile istenebileceğini, dava konusu taşınmazda kat mülkiyeti kurulu olmadığından davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, 743 ... Medeni Kanun'un 580 inci maddesinin uygulanamayacağını ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dışı ... Memişoğlu lehine vekalet ücreti takdir edilmesinin doğru olmadığını, davalı lehine dava değeri üzerinden nispi vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken maktu vekalet ücreti takdir edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kat mülkiyeti kurulmak suretiyle oluşacak bağımsız bölümlerin bir kısmının vasiyetnameye uygun şekilde tapu kaydının iptali ile davacı adına tescili, kat mülkiyeti kurulması mümkün olmazsa bir kısım arsa payının iptali ile davacı adına tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 743 ... Medeni Kanun'un 580 inci maddesinde "Kendisine muayyen birşey vasiyet olunan kimsenin ikame edeceği istihkak davasının müruru zaman müddeti, teberrüden haberdar edildiği günden ve ihbar zamanında henüz ifası lazım olmıyan teberrülerde ifanın lüzumu tarihinden itibaren on senedir." düzenlemesi yer almaktadır.

3. Değerlendirme 3.1. Tarafların murisi ... ölüm tarihi 15.03.1994 olduğundan, somut uyuşmazlığa mirasın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 743 ... Medeni Kanun hükümleri uygulanacaktır.

3.2. Vasiyetname alacaklısı ..., ... 3. Noterliğinin 18.08.1989 günlü 38916 yevmiye ... vasiyetnamenin tenfizi istemiyle yasal süresi içinde ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1996/337 Esas ... dosyası ile dava açmış, 13.06.1996 günlü 1996/508 ... kararı ile davacı lehine vasiyetnamenin tenfizine karar verilmiştir.

3.3. Hemen belirtmek gerekir ki; eldeki dava, vasiyetnamenin tenfizi istemine ilişkin olmayıp ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.06.1996 tarihli 1996/337 Esas, 1996/508 ... kararında yer alan vasiyetnamenin tenfizi hükmünün ilgili tapu idaresinde infaz edilememesi sebebine yönelik yeni bir hüküm tesisi istemidir. Açıklanan nedenle 743 ... Medeni Kanun'un 580 inci maddesinde düzenlenen zamanaşımı süresinin somut uyuşmazlıkta uygulama yeri yoktur. Mahkemece bu gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3.4. Dosyadaki mevcut bilgi, belge, bilirkişi raporları ve yapılan araştırma ile dava konusu binanın yapı kullanım izin belgesinin bulunmadığı ve kat mülkiyetinin kurulamayacağı anlaşılmaktadır. O halde Dairemizin 29.03.2022 tarihli 2021/5398 Esas, 2022/2377 Karar ... ilamında belirtildiği üzere; 3007 ada 3 parsel ... taşınmazda kat mülkiyeti kurulması hususunda objektif imkansızlık bulunduğundan dava konusu dairelerin vasiyet alacaklısı ...'a ait olduğunun tespiti ile vasiyetnamenin tapunun beyanlar hanesine yazılması şeklinde hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan nedenlerle; bir kısım davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgililerine iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,