Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4544 K.2023/5633

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen vasiyetnamenin iptali ve tenkisi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 1. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı bir kısım davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; muris ... ...'ın 15.10.2009 tarihinde öldüğünü, ... mirasçısı olarak kızı davacının kaldığını, murisin adına kayıtlı olan ... taşınmazını torunu olan davalıya bıraktığını, murisin bu şekilde tasarruf nisabını aştığını belirterek vasiyatnamenin iptali ile bu taşınmazın 1/4 hissesinin davalı adına, 3/4 hissesinin davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; saklı pay kurallarının ihlalinin vasiyetnamenin iptal sebebi olmadığını, davacının vasiyetnameden haberi olduğunu, dava konusu taşınmazı murisin ölümünden en az 12 yıl öncesinden beri davalının kullanmakta olduğunu, davalının annesi ile babasının boşanarak ayrılmaları üzerine dedesi ve ninesi ile birlikte daha ... yaşlarda iken kalmaya başlamış olduğunu ileri sürerek, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 03.02.2015 tarihli ve 2013/499 Esas, 2015/69 Karar sayılı kararıyla; vasiyetnamenin iptali talebinin reddine, tenkis davasının kabulü ile, 58.303,89 TL'nin 19.06.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 03.02.2015 tarihli ve 2013/499 Esas, 2015/69 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 11.09.2018 tarih ve 2015/11888 Esas, 2018/12166 Karar sayılı ilamı ile "Hal böyle olunca, uzman bilirkişi marifetiyle yukarıdaki ilkeler dikkate alınarak ... tenkis oranının doğru olarak belirlenmesi ve 11.11.1994 günlü 4/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca süratle dava konusu taşınmazın karar tarihindeki veya karar tarihine en yakın tarihteki rayice göre değerini gösterir rapor alınması ve belirlenecek bu değerin ... tenkis oranıyla çarpımından bulunacak naktin hüküm altına alınması gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir." gerekçeleriyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkeme yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında davacının ölmesi sebebiyle vekalet ilişkisinin sona erdiği, vekilin davayı takip yetkisinin bulunmadığı, dosyanın HMK 150 ... maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına karar verildiği, yasal süre olan 3 ay içinde davanın yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Bir kısım davacılar vekili temyiz dilekçesinde; yargılama sırasında davacının ölümü ile mirasçılarından ..., ..., ... ve ... adına vekaletnamenin dosyaya sunulduğu, buna rağmen mahkemece vekil olarak takip etme yetkisi olmadığından bahisle dosyanın işlemden kaldırıldığını, kararın açıkça hukuka aykırı olduğunu, ilgili kararın verildiği duruşmada hazır bulunduklarını, ayrıca mahkemece tereke temsilcisi yapılarak hataya düşüldüğünü, taraflar arasında zorunlu dava arkadaşlığının bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, vasiyetnamenin iptali ve tenkisi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 ... maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması başlığını taşıyan 150 nci maddesinin 1 ... fıkrasında “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.” hükmüne, 4 üncü fıkrada “Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir.

Yenileme dilekçesi, duruşma ..., saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez.

Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.” hükmüne ve 5 ... fıkrada da “İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu ... itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.” hükmüne yer verilmiştir.

3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 640 ıncı maddesinin üçüncü fıkrasında "Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir." denilmiştir.

3. Değerlendirme

1. Somut olayda davacı ... yargılama sırasında öldüğü, mirasçıları ..., ..., ... ..., ..., ... ve ... olup ... ve ... haricindeki mirasçıların ölen davacının vekili olan Av. ...'e vekaletname vererek davada temsil olundukları, mirasçılardan ...'ın aynı zamanda davalı olması nedeniyle mahkemece, menfaat çatışması olacağı için terekeye temsilci atanması yönünde taraflara süre verildiği, Sulh Hukuk Mahkemesinde açılan dava ile ...'in terekesine ...'ın temsilci tayin edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece bir kısım davacılar vekilinin ve davalının hazır olduğu 02.03.2023 tarihli duruşmada ise davacı ...'nin öldüğü, ölüm ile vekalet ilişkisinin sona erdiği, vekilin davayı takip yetkisinin bulunmadığı dikkate alınarak dosyanın HMK'nın 150 nci maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına, davanın yenilenmemesi sebebiyle de davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği görülmektedir.

2. Hemen belirtmek gerekir ki; vasiyetnamenin iptali ve tenkisinin talep edildiği davada tüm mirasçılar davada taraf konumundadır. Böyle bir durumda miras ortaklığına temsilci atanmasına gerek bulunmamaktadır. Öte yandan mahkemece dosyanın işlemden kaldırılmasına ilişkin gerekçede Av. ...'in davayı takip yetkisi bulunmadığı belirtilmiş ise de; davacı ... ve davalı ... dışındaki mirasçıların davada verdikleri vekaletnameler uyarınca vekil tarafından temsil edildikleri hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır.

3. Hal böyle olunca; bir kısım davacılar vekilinin hazır olduğu, davacılardan ...'nin ise usulüne uygun davet edilmediği duruşmada dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi, bundan sonra da 3 aylık yasal sürede yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 ... içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

22.11.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy) (Karşı Oy)

KARŞI OY

Dava vasiyetnamenin iptali ve tenkisine ilişkin olup, tenkis isteğinin kabulü yönündeki kararın bozulması üzerine, mahkemece; ölen davacının vekilinin vekalet görevinin sona erdiği, tereke temsilcisinin davayı takip etmediği gerekçesiyle dosyanın işlemden kaldırılmasına ve yasal sürede yenilenmediği için davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, davacı mirasçılarından bir kısmının vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine hüküm, Dairemizin ... çoğunluğu tarafından bozulmuştur.

TMK'nın 640 ıncı maddesi gereğince; mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh hukuk mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir.

Somut olayda; mirasçılar arasında menfaat aykırılığı bulunduğuna karar veren hakimin emri ile açılan dava sonucu bu davada temsil etmek üzere terekeye temsilci atanmıştır. Terekeye temsilci atanması davası, tüm mirasçıların katılımı ile görülen bir çekişmeli yargı işidir. Mirasçıların derdest bir davadaki hukuki durumları değerlendirilerek terekeye temsilci atanmıştır. Mahkeme kararı ortadan kaldırılmadığına ya da yargılama iade edilmediğine göre artık görülmekte olan davada davayı takip yetkisi tereke temsilcisine geçmiştir. Bu atama kararı yok sayılarak hüküm verilmesi mümkün değildir.

Açıklanan gerekçeyle, tereke temsilcisinin davayı takip etmemesi üzerine dosyanın işlemden kaldırılması ve akabinde açılmamış sayılması yönündeki karar doğru olduğundan hükmün onanması gerektiği görüşündeyiz. ... çoğunluğun terekeye temsilci atanmasına gerek bulunmadığı yönündeki gerekçeyle verdiği bozma kararına katılmıyoruz.