Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4664 K.2023/5042

Taraflar arasındaki tapu iptali ve mera olarak sınırlandırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar; Tunceli ili, Ovacık ilçesi, ... Köy sınırlarında Ekim/2018 yılında yapılan kadastro çalışmalarında mera olarak kullandıkları birçok taşınmazın vatandaşlar adına tescil edildiğini belirtilerek hatalı, eksik araştırma ve inceleme neticesinde vatandaşlar adına tescil edilen Tunceli ili, Ovacık ilçesi, ... Köyünde 2018 yılında yapılan kadastro çalışmalarının iptaline ve söz konusu taşınmazların mera olarak tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davanın idari eylem veya işlemden kaynaklanan bir dava olmadığını, açılan davanın idare açısından husumet yokluğu sebebiyle taraf sıfatı bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın, davayı takip yetkisi dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine" karar verilmiştir.

2. Mahkeme; "Köy muhtarı olmayan davacıların hakkın bir başkasına ait olduğunu iddia edip, hukuken yetkili olmadığı halde sadece hak yerini bulsun diye ya da bazı kişisel düşüncelerle hak sahibi adına hüküm kurulmasını istediği görüldüğünden davanın dava takip yetkisi bulunmadığından usulden reddi gerekmektedir. Öte yandan Tapu İptal ve Tescil davalarının kayıt malikine karşı açılması zorunludur. Dava tarihi itibariyle dava konusu yapılan taşınmazların malikinin davalı kurum olmadığı ve davalı tarafın Kadastro Müdürlüğü olarak gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayanmadığı görüldüğünden davanın pasif husumet nedeniyle de reddi gerekmektedir" nedeniyle davayı reddetmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar, kadim mera niteliğinde olan dava konusu taşınmazları kendilerinin de kullandığını, kullanım ... sahibi olarak dava açma yetkilerinin olduğunu belirterek, hükmün kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davacıların Ovacık (Tunceli) Asliye Hukuk Mahkemesinin 07/07/2021 tarihli ve 2021/8-57 E.K. ... kararına yönelik istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE," karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesi ''İleri sürülen istinaf nedenleri ile HMK 355/1 maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin hususlara hasren yapılan istinaf incelemesine ve mera iddiasıyla köy tüzel kişiliği adına dava açma hak ve yetkileri bulunmadığından ilk derece mahkemesi tarafından davanın usulden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmediğinden davacıların istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesine'' gerekçeleri ile talebi esastan reddetmiştir

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar kadim mera olarak kullanılan yerin kadastro çalışmaları sonucu 64 adet parsel olarak özel kişiler adına tescil edildiğini, tüm idari birimlere başvurmalarına rağmen sonuç alamadıklarını, kullanım haklarına dayanarak açtıkları davada hukuki yararları olduğunu belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kadastro işlemlerinin iptali ile mera oalark sınırlandırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. Hukuki nitelikleri itibarıyla devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olan meralar özel mülkiyete konu olamazlar. Bu nedenle de mülkiyeti devlete ait olan yerlere ilişkin davayı Hazine açabileceği gibi meraların sınırları içinde bulunduğu ve yararlanma ... olan köy tüzel kişilikleri ve belediyelerin de dava açma hakları vardır. Ancak, somut olayda olduğu gibi, köy muhtarının dava açmaması ya da taşınmazın tarla niteliğinde kalmasında menfaati bulunması hâlinde köy halkından bir ya da birkaç kişinin dava açma ... olup olmadığı sorunu karşımıza çıkmaktadır.

2. Somut olayda; dava köy halkından olan gerçek kişiler tarafından açılmıştır. Köy adına dava açmak ve açılan davayı takip yetkisi ile köy aleyhine açılan davalarda köyü temsil yetkisi 442 ... Köy Kanunu'nun 37/7 nci maddesi uyarınca köy muhtarına aittir. Köy muhtarının hukuki bir engelinin çıkması durumunda bu yetki aynı Kanun'un 33/b maddesine göre köy derneğinin seçeceği temsilciye tanınmıştır.

3. Bu açıklamalardan sonra kısaca belirtmek gerekirse, o köyden bazı kişilerin köyün menfaatini ileri sürerek şartlar oluşmadan köy adına veya köyü temsilen dava açma yetkileri bulunmamaktadır.

3. Değerlendirme Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacıların temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,