Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/467 K.2024/1218

Taraflar arasındaki asıl davada tapu iptal ve tescil, ipoteğin fekki ve 2. kademede tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davalı Qnb Finansbank A.Ş. vekili ve birleştirilen davada davalı ... Kurumu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalı Qnb Finansbank A.Ş. vekili ve birleştirilen davada davalı ... Kurumu vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA ve BİRLEŞTİRİLEN DAVA

1. Davacılar ve birleştirilen davanın davacıları vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar ile davalılardan ... arasında yapılan 15.10.2010 tarihli adi yazılı sözleşmeler ile davacı ...'ya 444 ada 305 parsel sayılı taşınmazda bulunan 2 numaralı bağımsız bölümün, davacı ...'e aynı yer 3 numaralı bağımsız bölümün satıldığını, teslimin gerçekleştiğini, 2011 yılından beri dava konusu taşınmazlarda davacıların ikamet ettiğini, davacıların bağımsız bölümleri kaba inşaat halinde teslim aldığını, dairelerin içini müvekkillerinin tamamladığını,

dava konusu bağımsız bölümlerde 07.08.2013 tarihinde diğer davalı Qnb Finansbank A.Ş. lehine ipotek tesis edildiğini, adı geçen bankanın ipotek tesis ederken basiretli iş adamı gibi davranmadığını, özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, gerekli ve yeterli araştırma yapmadan ipotek tesis ettiğini, ipotek lehtarının dava konusu bağımsız bölümlerin mesken olarak kullanıldığını bilmemesinin düşünülemeyeceğini, bankaların değerleme hizmeti almalarının yasal zorunluluk olduğunu ileri sürerek dava konusu bağımsız bölümlerin davalı ... adına olan tapu kayıtlarının iptali ile 2 numaralı bağımsız bölümün davacı ... adına,

3 numaralı bağımsız bölümün davacı ... adına tapuya tesciline, ipoteğin ve hacizlerin fekkine, olmazsa fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; şimdilik her bir davacı için 10.000,00 TL olmak üzere toplamda 20.000,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacılar - birleştirilen davada davacılar vekili birleştirilen dava dilekçesinde özetle; dava konusu 444 ada 305 parsel sayılı taşınmazda 2 ve 3 numaralı bağımsız bölümlerde davalılar lehine tesis edilen hacizlerin fekkine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle: davayı kabul ettiğini, davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, aksine davacılar tarafından dava konusu taşınmazların zamanında devir alınmadığını ve bu aşamaya gelindiğini, bundan dolayı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, davalı bankanın dava konusu bağımsız bölümlerin ... olduğunu bildiğini belirtmiştir.

2. Davalı Qnb Finansbank A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin tapu kaydına güvenerek iyiniyetle ipotek tesis ettiğini, satış sözleşmesinin resmi yazılı şekilde olmadığını, geçersiz olduğunu, diğer davalı ... ve 3. kişi aleyhine Bolu İcra Dairesinin 2020/7838 Esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

3. Birleştirilen davada davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; satış sözleşmelerinin resmi yazılı şekilde yapılmadığını, bu nedenle geriye doğru düzenlenip düzenlenmediğinin belli olmadığını, davacıların sözleşme tarihinin üzerinden 9 yıl geçtikten sonra eldeki davayı açmasının sözleşmelerin güvenilirliğini zedelediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin kararı ile 15.03.2022 günlü 2020/151 Esas, 2022/71 sayılı kararı ile "tapu iptali ve tescil isteminin tapu kayıt maliki davalı tarafından kabul edildiği, ipotek lehtarının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğinden iyiniyetli olarak kabul edilemeyeceği, birleştirilen davada haciz lehtarlarının tapuya güven ilkesi gereğince iyiniyetli olduklarının kabulünün gerektiği" gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı Qnb Finansbank A.Ş. vekili ve birleştirilen davada davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı Qnb Finansbank vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki beyanlarının tekrar ederek istinaf isteminde bulunmuştur.

2. Birleştirilen davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; vekalet ücretinin haciz miktarları esas alınarak her bir haciz lehtarı davalı için ayrı ayrı hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 07.10.2022 günlü 2022/1160 Esas, 2022/1290 sayılı kararında "İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu" gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı Qnb Finansbank A.Ş vekili ve birleştirilen davada davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Asıl davada davalı Qnb Finansbank A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Birleştirilen davada davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, yap-satçıdan harici sözleşme ile bağımsız bölüm satın alımına ilişkin tapu iptali ve tescil ile ipoteğin kaldırılması, olmazsa tazminat, birleştirilen dava hacizlerin fekki istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1009 uncu maddesi uyarınca; "...şerhedilebileceği kanunlarda açıkça öngörülen diğer haklar tapu kütüğüne şerhedilebilir. Bunlar şerh verilmekle o taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilir."

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanun'un 1023 üncü maddesi uyarınca; "Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur.”

3. 492 sayılı Harçlar Kanunu’na ekli (I) sayılı tarifenin yargı harçları başlığını taşıyan kısmında, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden tarifede gösterilen oranda nispi karar ve ilam harcı alınacağı, Bölge Adliye Mahkemelerinin tasdik veya işin esasını hüküm altına aldığı kararları için de bu oranda karar ve ilam harcı alınacağı hükme bağlanmış ve aynı kanunun 16 ıncı madde düzenlemesi ile de temyize konu kararla ilgili davanın nispi harca tabi olacağı öngörülmüştür.

4. Bilindiği üzere, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 73/2. maddesinde "Tüketici Mahkemesi nezdinde Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütleri tarafından açılan davalar 02.07.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu'nda düzenlenen harçlardan muaftır" hükmü düzenlenmiş olup, bu doğrultuda sağlayıcı sıfatına haiz olan tarafın harçtan muaf olduğuna dair kanunda bir düzenleme bulunmamaktadır.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 15 inci maddesinde yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden alınacağı, 16. maddesinde değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas olduğu, 28/a maddesinde karar ve ilam harçlarının dörtte birinin peşin alınacağı, (1) sayılı tarifenin A.III.1.a maddesinde konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden binde 68,31 oranında karar ve ilam harcı alınacağı düzenlenmiştir.

5. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326 ncı maddesinde hüküm verilirken kanunda yazılı haller dışında yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği belirtilmiştir.

3. Değerlendirme

1. Davalı Qnb Finansbank A.Ş vekilinin temyiz itirazları yönünden; dava konusu bağımsız bölümlerle ilgili adi yazılı satış sözleşmeler 15.10.2010 tarihlidir. Davalı Qnb Finansbank A.Ş lehine 444 ada 305 parsel sayılı taşınmazda bulunan 2 ve 3 numaralı bağımsız bölümlerde 07.08.2013 tarihinde ipotek tesis edilmiştir.

Davalı Banka tarafından dosyaya ibraz edilen 05.08.2013 tarihli taşınmaz değerleme raporunda dava konusu bağımsız bölümlerin içinin görüldüğü, iç mekan özelliklerinin raporda belirtildiği görülmüştür. Birinci katta yer alan 2 numaralı bağımsız bölümün anılan raporda yer alan fotoğraflarında oturum olmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı tarafın 30.10.2020 tarihli delil listesi ekinde ibraz edilen 2 numaralı bağımsız bölüme ait 05.06.2020 tarihli doğalgaz faturası, 3 numaralı bağımsız bölüme ait 11.02.2017 ve 23.02.2017 tarihli kombi servis faturası ve kombi yetkili servis belgelerinin tarihleri incelendiğinde dava konusu ipoteğin tesis tarihinden sonraki tarihlere denk gelmektedir.

Bu durumda davalı ipotek lehtarı Qnb Finansbank A.Ş.'nin sorumluluğunun gereğinin yerine getirmediğinin söylenemeyeceği, ipotek lehtarının iyiniyetli olduğu kabulünün gerektiği anlaşılmış, dava konusu ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2. Birleştirilen dava reddedildiğinden temyiz eden birleştirilen davalı SGK lehine haciz tutarı dikkate alınarak nispi vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi de doğru değildir.

3. Öte yandan davacı tüketicidir, davalı ...'ın ise tüketici sıfatı bulunmamaktadır. Davacı tüketici, harçtan muaf olduğundan dava açılırken başvurma harcı ve nispi karar ve ilâm harcı yatırmamış olması 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 73/2 inci maddesi gereğidir.

4. Yapılan yargılama sonunda, tapu iptali ve tescil istemi yap-satçı sıfatını taşıyan davalı ... aleyhine kabul edilmiştir. Davalı karar ve ilam harcından muaf değildir. Bu durumda Mahkemece dava konusu bağımsız bölümlerin dava tarihindeki değeri üzerinden tapu kayıt maliki davalı aleyhine karar ve ilam harcına hükmedilmesi gerekirken maktu harç takdir edilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle de bozulmasına karar verilmiştir.

VI.KARAR

Açıklanan nedenle; Asıl davada davalı Qnb Finans A.Ş vekili ve birleştirilen davada davalı SGK vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin yatırılan harcın yatırana iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,