Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4750 K.2023/5376

Taraflar arasında görülen ve istinaf incelemesinden geçen menfi tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Vakıflar Genel Müdürlüğü vekili; dava konusu taşınmazın 30/60 hissesinin Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne, 20/60 hissesinin Sağlık ve Eğitim Müdürlüğü'ne, 10/60 hissesinin davalı Maliye Hazinesine ait olduğunu, gayrimenkul üzerinde fiili taksim yapıldığını, 359,89 m²’sinin müvekkil idare kiracısı Bağlarbaşı Spor Kulübü Başkanlığı tarafından kullandığından bahisle 01.04.2006-31.03.2011 tarihleri arasındaki fuzuli işgalinden dolayı ecrimisil ihbarnamesi gönderildiğini,

yürütmenin durdurulması kararı verilmediğinden Üsküdar Vergi Dairesi'nce müvekkil idarenin kiracısı olan Bağlarbaşı Spor Klubü Başkanlığı’nın tüm hesaplarına haciz konulduğunu, kulübün haksız işgalci olmayıp, söz konusu taşınmazda müvekkil idarenin 30/60 hissesine isabet eden yerin bir kısmını kiralayarak kullandığını, ecrimisil ihbarnamesinin hukuki dayanağı bulunmadığından müvekkil idarenin ve kiracısının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili; kesin hüküm itirazında bulunduklarını, davanın idari yargı yolunda görülmesi gerektiğini, davacının taraf sıfatı ehliyeti olmadığını ve tespit davası açmakta hukuki yararı olmadığını, müvekkili idarece talep edilen ecrimisil alacağının kanunlara ve mevzuata uygun olarak belirlenmiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin 29/05/2018 tarihli ve 2017/18 Esas, 2018/178 ... Kararıyla; davanın kabulüne, 110 ada 107 parsel ada taşınmazın kullanımı nedeniyle davacı Vakıflar 2. Bölge Müdürlüğü’nün davalı Maliye Hazinesi’ne borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin 07.08.2018 tarihli ek kararı ile davacı vekilinin tavzih talebi üzerine kararın dördüncü paragrafı kaldırılarak davacı lehine hükmedilen 2.180,00 TL vekalet ücretinin 10.286,80 TL olarak tavzihen düzeltilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 05.02.2019 tarihli ve 2018/1972 Esas, 2019/192 ...

Kararıyla; tapu kaydında 10887,00 m² yüzölçümlü ve arsa vasıflı 107 parsel No.lu taşınmazın 10/60(1814,50 m² hissesinin Maliye Hazinesi adına, 20/60 (3629,00 m²) hissesinin Sağlık ve Eğitim Vakfı adına, 1/2 (5443,50 m²) hissesinin ise Şeyh Selimali Vakfı adına kayıtlı olduğu, davacı idare tarafından taşınmazdaki 1/2 hissesine karşılık taşınmazdaki 2516,00 m²'lik kısmının kira kontratına istinaden Bağlarbaşı Spor Klübü başkanlığına kiralanmış olduğu,

davalı idare tarafından taşınmazdaki 10/60 (1814,50 m²)hissesinin 359,89 m²'lik kısmının Bağlarbaşı Spor Kulübü tarafından idari bina, lokal ve soyunma odası yapılmak suretiyle kullanıldığından bahisle 01.04.2006-31.03.2011 tarihleri arası ecrimisil ihbarnamesinin gönderildiği, yaptıkları ölçümler neticesinde 107 parselin krokide A harfi ile gösterilen 2332,40 m²'lik kısmının Bağlarbaşı Spor klübü tarafından lokal ve spor kompleksi olarak kullanıldığı, parselin geri kalan kısmının ise Üsküdar Cumhuriyet Lisesi, Sağlık ve Eğitim Vakfı ile ... ... (tek katlı ev ve bahçe) tarafından, bir kısmının ise yol olarak kullanıldığı,

bu durumda Bağlarbaşı Spor Kulübü'nün fiilen kullandığı yer (2332,40m²) davacının kiraladığı 2516,00 m² yerden de 183,60 m² daha az olduğu, 31.03.2011 tarihli davalı idarenin mahallinde yaptıkları tespitlere nazaran hazinenin 1814,50 m² hissesine ilaveten 5731,50 m² fazla olmak üzere toplam 7546,00 m² alan kullandığı,

taraflar arasındaki çekişmenin TMK'nın 688 ve takip eden maddelerinde öngörülen paylı mülkiyet hükümleri gözetilmek suretiyle çözüleceği, paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan payına vaki elatmanın önlenmesini her zaman isteyebildiği ancak, o paydaşın payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı veya kullanabileceği bir kısım yer varsa açacağı el atmanın önlenmesi ve ecrimisil davasının dinlenme olanağının bulunmadığı, somut olayda; taraflar arasında daha önce görülen idare mahkemesince yapılan yargılamada süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verildiği,

kesin hükümden bahsedilemeyeceği, davacı idarenin dava açma hakkının bulunduğu gerekçesiyle davalı vekilini davanın esasına yönelik istinaf talebinin yerinde olmadığı, mahkemece davacılar vekilinin tavzih talebi üzerine 07.08.2018 tarihli tavzih kararı ile hükmün vekalete ilişkin fıkralarını usule aykırı şekilde düzelttiği, davalı tarafça tavzih kararının da istinaf edildiği, HMK'nın 305/2 nci maddesi hükmü gereğince tavzih yoluyla hükmün değiştirilmesine olanak bulunmadığı,

davalı tarafın esasa ilişkin istinaf nedenleri yerinde olmamakla birlikte tavzih kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.2 nci maddesi uyarınca kabulü ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 19.04.2021 tarihli ve 2019/3159 Esas, 2021/3661 ... Kararıyla; Bölge Adliye Mahkemesince verilen temyize konu kararın gerekçesinde, davalı vekilinin davanın esasına yönelik istinaf talebinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşıldığı belirtildiği halde hüküm fıkrasında davanın esasına yönelik istinaf başvurusu hakkında olumlu veya olumsuz hüküm kurulmamak suretiyle hüküm ve gerekçe arasında çelişki oluşturulduğu ve tavzih kararı yerinde görülmeyerek kaldırılmasına karar verildiği halde talep hakkında yeniden hüküm kurulmamasının doğru olmadığı belirtilerek hüküm bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından asıl karar istinaf edilmediğinden, asıl karar ve tavzih kararı yönünden istinaf edenin davalı taraf olması dikkate alınarak esasa yönelik karar yönünden davacı taraf lehine maktu vekalet ücreti verilmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile;

dava konusu 110 ada 107 parsel ... taşınmazın kullanımı nedeniyle 27.06.2011 tarih ve 58923 ... ecrimisil ihbarnamesine konu 01.04.2006-31.03.2011 tarihleri arasındaki dönem için 94.210,00 TL ecrimisilden davacı Vakıflar 2. Bölge Müdürlüğü’nün davalı Maliye Hazinesine borçlu olmadığının tespitine, davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

istinaf incelemesi duruşma açılarak yapıldığından 4.080,00 TL maktu istinaf vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; vekalet ücretinin harcı yatırılan dava değeri üzerinden verilmesi gerektiğini, mahkemece tavzih yoluyla vekalet ücreti düzeltildiğinden istinaf kanun yoluna başvurmadıklarını, Bölge Adliye Mahkemesince hukuk güvenliğine aykırı olacak şekilde karar verildiğini, ayrıca davalı lehine istinaf duruşma vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirtmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kesin hüküm ve aktif husumet yokluğuna dair yaptıkları itirazların değerlendirilmediğini, davalı idare tarafından talep edilen ecrimisil alacağının mevzuata uygun olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ecrimisil alacağından kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. İcra ve İflas Kanunu’nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına göre, Mahkemece mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğinden ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığından, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; gerek maddi hukuk, gerekse usul hukuku bakımından genel hükümlere tabi bulunan ve özellikle konusu belli bir değerle ilgili bulunduğundan, borçlunun borçlu olmadığını iddia ettiği miktar üzerinden nispi harç alınan menfi tespit davasında, yargılama gideri olarak karşı tarafa yükletilecek vekalet ücretinin de nispi tarifeye göre belirlenmesi gerekir. Bölge adliye mahkemesince dava kabul edildiğine göre davacı lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir. Ayrıca bölge adliye mahkemesince duruşma açılarak davanın kabulüne karar verildikten sonra, istinaf itirazları kabul edilmeyen davalı lehine duruşma vekalet ücretine hükmedilmesi de doğru değildir.

VII. KARAR

Yukarıda VI-C-3.1 paragrafta belirtilen sebeplerle; 1. Davalı vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. VI-C-3.2 paragrafta belirtilen sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının KABULÜNE,

3. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,