Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/4943 K.2024/404

Taraflar arasındaki geçit hakkı tesisi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılardan ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin maliki olduğu 89 parsel sayılı taşınmazı lehine geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 25/09/2014 tarihli ve 2010/324 Esas, 2014/531 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, 88, 84 ve 87 parsel sayılı taşınmazlar üzerinden 89 parsel sayılı taşınmaz lehine geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 25.09.2014 tarihli kararına karşı süresi içinde bir kısım davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 14.05.2018 tarihli ve 2015/14784 Esas, 2018/3680 sayılı Kararıyla; aleyhine geçit kurulan taşınmazlardan 87 parselin tapu kayıt maliklerinden ...'ın davaya dahil edilmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... haricinde kalan davacılar yönünden açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, 88, 84 ve 87 parsel sayılı taşınmazlar üzerinden 89 parsel sayılı taşınmaz lehine geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde; on yıl önce yapılan keşif sonucu düzenlenen rapora göre geçit bedelinin belirlenmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2.Geçit hakkı ile ilgili yasal düzenlemeler 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 747 ve devamı maddelerinde yer almaktadır.

3.Değerlendirme

1. Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel, taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Bu bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin belirlenmesinden sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

2. Gerekçeli karar usulüne uygun davalılara tebliğ edilmiş olup davalılardan 88 parsel malikleri Adnan ve ... vekili tarafından temyiz edilmiş olduğundan; mahkemece, karar tarihine en yakın tarihli 88 parselin geçit irtifakı bedelinin hesaplanması için bilirkişilerden ek rapor alınması, daha sonra belirlenen bedelin davacı tarafça depo ettirilerek, hüküm sonucunda da bu bedelin davalılar Adnan ve ...'e ödenmesine, diğer davalıların temyizi olmadığından şimdiki gibi 28.10.2013 tarihli keşif sonucunda düzenlenen rapora göre aleyhine hüküm kurulan davalılara ödenmesine karar verilmesi gerekirken, değinilen hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş; bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,