Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/5136 K.2024/257

Taraflar arasında tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; dava konusu 256 ada 11 ve 12 parsel sayılı taşınmazların kadastro çalışmaları sırasında ..., ..., ..., ..., ... ve ... adlarına tespit ve tescil edildiğini, davacıların da hissedarı bulunduğu dava konusu taşınmazların tamamının gerek kadastro tespiti çalışmalarından önce, gerekse kadastro tespiti sonrasından bugüne kadar müvekkilleri tarafından ekilip biçildiğini ve kullanıldığını, Türk Medeni Kanunu'nun 713/2 nci maddesine göre olağanüstü zamanaşımı suretiyle taşınmazın iktisap şartlarının gerçekleşmiş olması nedeniyle dava konusu taşınmaz üzerinde hisseleri bulunan ..., ..., ... ve ...'ye ait bulunan tapu kayıtlarının iptali ile davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; dava konusu taşınmazın tapu kütüğünde kayıt malikleri ..., ..., ... ve ...'nın isimleri ile babalarının isminin yazıldığı, yine kayıt maliklerinin tespit tarihinden önce öldükleri, bu suretle kadastro tutanağı ve tapu kütüğündeki bilgilere göre; tapu kaydının iptali istenen malikler ... çocukları ..., ..., ... ve ... tanınan ve bilinen kişiler olup, TMK'nın 713/2 nci maddesinde yazılı "maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan" hukuki sebebine dayalı kazanma koşullarının gerçekleşmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi; “…dava konusu 256 ada 11 ve 12 parsel sayılı taşınmazların davacılar ..., ..., ... ve ... adına kayıtlı olduğu, tapu kaydının beyanlar hanesinde bahsi geçen tapu maliklerinin ölü olarak belirtildiği, kadastro tespit çalışmaları sırasında da yine bu kişiler adına 20.11.1989 tarihinde tespit gördüğü ve tespitin 15.12.1995 tarihinde kesinleştiği, davacı tarafın gerek dava dilekçesinde ve gerekse yargılama oturumunda TMK'nın 713/2 nci fıkrasında bulunan hangi hukuki sebebe dayandığına ilişkin bir açıklama ve ibareye rastlanmadığı,

öncelikle Mahkemece HMK'nın 31 inci maddesi gözetilerek davacılar vekilinin TMK'nin 713/2 nci fıkrasında yer alan hukuki sebeplerden hangisine (maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan, 20 yıl önce ölmüş ya da hakkında gaiplik kararı verilmiş hukuki sebeplerden hangisine) dayanarak davasını açtığının sorulması, buna göre hukuki sebebin belirlenmesi ve belirlenecek hukuki sebebe göre taraf teşkilinin sağlanması ve taraf delillerinin toplanmasıyla sonuca ulaşılmasının düşünülmesi,

ondan sonra istek hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesinin doğru olmadığı…” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 08.06.2023 tarihli ve 2017/141 Esas, 2023/454 Karar sayılı kararıyla; davacı tarafın, TMK’nın 713/2 nci maddesi gereğince ölüm nedeniyle dava konusu taşınmazların ..., ..., ... ve ... adına ait bulunan tapu hisselerinin kayıtlarının iptali ile kendi adlarına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiş ise de nizalı taşınmazların tespitinin kesinleştiği 15.12.1995 tarihinden, davada dayanılan 713/2 nci maddesinde yer alan ölüm nedeninin Anayasa Mahkemesi tarafından yürürlüğünün durdurulduğu 17.03.2011 tarihine kadar kazanmayı sağlayan 20 yıllık süre dolmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, yasal hasım olan Maliye Hazinesi lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının da hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, TMK’nın 713/2 nci maddesinde belirtilen ölüm nedenine dayalı tapu iptali ve tescil talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 713 üncü maddesi: “Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir.

Aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan veya yirmi yıl önce (…) hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir.

Tescil davası, Hazineye ve ilgili kamu tüzel kişilerine veya varsa tapuda malik gözüken kişinin mirasçılarına karşı açılır. Davanın konusu, mahkemece gazeteyle bir defa ve ayrıca taşınmazın bulunduğu yerde uygun araç ve aralıklarla en az üç defa ilân olunur. Son ilândan başlayarak üç ay içinde yukarıdaki koşulların gerçekleşmediğini ileri sürerek itiraz eden bulunmaz ya da itiraz yerinde görülmez ve davacının iddiası ispatlanmış olursa, hâkim tescile karar verir.

Mülkiyet, birinci fıkrada öngörülen koşulların gerçekleştiği anda kazanılmış olur. Davalılar ve itiraz edenler, aynı davada kendi adlarına tescile karar verilmesini isteyebilirler. Kararda, tescili istenilen taşınmazın niteliği, yeri, sınırları ve yüzölçümü belirtilir ve karara, uzmanlarca düzenlenen teknik bilgileri içeren krokisi de eklenir. Özel kanun hükümleri saklıdır” hükmünü ihtiva etmektedir.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı HMK’nın geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı HUMK’nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birisinin varlığı halinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, bozma ilamında belirtildiği üzere araştırma ve inceleme yapıldığı, davacılar lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluşmadığı, verilen kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacılar vekilin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,