Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/5151 K.2023/6145

Taraflar arasında görülen mirasın hükmen reddi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin miras bırakanı Mustafa Acar'ın 10.08.2008 tarihinde öldüğünü, davalı tarafından ilâmlı icra takibi başlatılmasına karşın miras bırakanın borçlarını karşılayacak aktif mal varlığının bulunmadığını belirterek, Mahkemece terekenin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Sigorta Reasürans Birliği vekili cevap dilekçesinde özetle; terekenin borca batık olmadığını, müvekkil tarafından açılan tazminat davasında terekenin borca batık olduğu hususunun davacılarca ileri sürülmediğini, ilâmlı icra takibine başlanmasından sonra hükmen redde yönelik dava açılmasının iyi niyetli bir davranış olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın 3 aylık yasal süre içerisinde açılmadığını, terekenin borca batık olmadığını, davacıların davayı açmakta haksız olduklarını beyan ederek davanın reddinine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin bozma ilâmına uyularak yapılan yargılama sonunda Mahkemenin 19.01.2017 tarih ve 2015/170 Esas, 2017/31 Karar sayılı kararı ile; davacıların tazminat davasını takip ettikleri hâlde terekenin borca batık olduğunu ileri sürmedikleri gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Hükmü, davacılar vekili temyiz etmiştir.

2. Yargıtay 14. (Kapatılan) Hukuk Dairesinin 18.02.2021 tarih ve 2017/3072 Esas, 2021/1038 Karar sayılı ilâmıyla davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile "...mirasın hükmen reddi, mirasçılar aleyhine açılan bir davaya karşı def’i olarak ileri sürülebileceği gibi mahkemeden ayrı bir dava açmak sureti ile hükmen reddin tespiti de istenebilir. Mirasçıların kendilerine yönelik icra takibi ve davalarda mirasın reddine ilişkin def’i ileri sürme zorunluluğu bulunmaktadır.

Somut olayda da, mirasçılar ayrı bir dava açmak sureti ile mirası hükmen reddin tespitini talep etmişlerdir. Mahkemece mirasbırakanın motosikletlerinin akıbeti ve ölüm tarihi itibari ile değeri belirlenmelidir.

Ayrıca davacı tanıklarından ...’in 07.05.2013 tarihli celsedeki “mirasbırakan öldükten sonra bir miktar borcu vardı onu da abisi ödedi” şeklindeki beyanı açıklattırılarak ne miktarda borcun kim tarafından ödendiği ve davacıların terekenin olağan yönetimini aşan işlemleri bulunup bulunmadığı tespit edilmelidir..." gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda karar başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan inceleme ve araştırma sonucu, "terekenin pasifinin aktifinden fazla olduğu" gerekçesiyle "...davanın kabulüne... davanın mahiyeti gereğince davacılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,... yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına..." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda karar başlığında belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davanın kabulüne karar verilmesine karşın hükümde yargılama giderinin müvekkiller üzerinde bırakıldığını, bunun yanı sıra müvekkiller lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin yerinde olmadığını belirterek, kararın düzeltilerek onanmasını istemiştir. 2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; terekenin borca batık olmadığını, davanın 3 aylık yasal süre geçtikten sonra açıldığını, Mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu belirterek, kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; terekenin borca batık olmadığını, mirasçıların terekeyi benimseme anlamına gelecek davranışlarda bulunduklarını, yanılgılı değerlendirme ile hüküm tesis edildiğini belirterek, hükmü temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme: Dava, Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 nci maddesi gereğince mirasın hükmen reddi isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 nci maddesinde; “Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır. " düzenlemesi yer almaktadır.

2. TMK'nın 605/2 nci maddesine dayanan mirasın reddi istemi süreye tâbi olmayıp mirasçıların iyi niyetli ya da kötü niyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Murisin ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibarıyla, murisin tüm malvarlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir.

3. Davanın niteliği gereği davalı-alacaklıların, murisin terekesinin borca batık olduğunu bilmemeleri, bilmelerinin de mümkün olmaması, terekenin borca batık olup olmadığına yapılan yargılama sonrasında karar verilmesi durumlarında, yargılama gideri ve harçtan davalıların değil davacıların sorumlu tutulması, davacılar lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerekmektedir.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacılara ve davalı ... Hesabına yükletilmesine, Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,