Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/5433 K.2024/138

Taraflar arasındaki imar ipoteğinin fekki davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu 412 ada 7 parsel sayılı taşınmazda davacının malik olduğunu, yıllar önce yapılan imar uygulaması nedeniyle ilgili Yasa'lar gereği taşınmazına ipotek tesis edildiğini, imar uygulamasını takiben ipotek bedeli ödendiği halde bugüne kadar terkin edilmediğini, davacı aleyhine olan işbu ipoteğin terkinini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...; ipotek bedelinin uyarlanması gerektiğini dile getirmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 23.05.2013 tarihli ilk kararında; "...davanın kabulüne; 412 ada 7 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalılar ve murisleri lehine olan olan 18.10.1991 tarihli 3178 yevmiye No.lu imar ipoteğinin kaldırılmasına, karar kesinleştiğinde mahkeme veznesine depo edilen ipotek bedeli 2.497,00 TL'nin ipotek lehdarı - mirasçıları adına veraset ilamındaki payları oranında ödenmesine..." karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Hükmün davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 08.04.2016 tarihli ve 2014/17064 Esas, 2016/4256 Karar sayılı ilamı ile; "...Somut olaya gelince; davalılar yararına 18.10.1991 tarihinde tesis edilen kanuni ipotek 2.616.000,00 ETL bedelli olup ipoteğin, imar uygulaması sebebiyle davalının maliki olduğu taşınmazdan bir miktarın davacı taşınmazına ilavesi zaruretinden kaynaklandığı görülmektedir.

O yüzden, imar uygulama cetvellerinden davalı taşınmazından kaç m² yer alındığı tespit edilerek alınan bu miktarın dava tarihindeki değerine göre kanuni ipotek bedelinin belirlenmesi gerekir.

HMK'nın 266 ncı maddesi hükmü gereğince bilirkişi incelenmesi yaptırılarak ve imar uygulama cetvelleri incelenerek davalı ...'in taşınmazından imar uygulaması sebebiyle ne miktar yer alındığı tespit edilmeli, gerekirse keşif de yapılarak bu miktarın dava tarihindeki rayiç değeri bilirkişilere hesaplattırmalıdır.

Daha sonra belirlenen bu bedelden ... payına düşen miktar davacıya depo ettirmeli, depo edilirse dava kabul edilerek ... yönünden yeni belirlenen bedel, diğer davalılar kararı temyiz etmedikleri için önceki bedel ödenmesi karşılığı ipoteğin kaldırılmasına karar verilmelidir.

Eğer bedel depo edilmezse davalı ... yönünden dava reddedilmeli, diğer davalılar yönünden şimdiki gibi kabul edilerek konulan iptoteğin kaldırılmasına karar verilmelidir" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "...davalı ...'in taşınmazından imar uygulaması sebebiyle alınan miktarın dava tarihindeki rayiç değeri davacıya depo ettirilerek ... yönünden yeni belirlenen bedel üzerinden, diğer davalılar kararı temyiz etmedikleri için önceki hükümde belirlenen bedel üzerinden davanın kabulüne; 412 ada 7 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalılar ve murisleri lehine olan imar ipoteğinin kaldırılmasına, karar kesinleştiğinde mahkeme veznesine depo edilen ipotek bedelinden 7.691,67 TL'nin davalı ...'ın mirasçılarına; 2.497,00 TL'nin ise ipotek lehdarı - mirasçıları adına (... hariç) veraset ilamındaki payları oranında ödenmesine..." karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... mirasçıları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... mirasçıları vekili; bugün rayiç değerin 250.000,00 TL'den az olmadığını, 2.497,00 TL değer üzerinden davanın kabulünün adil yargılama ilkesine aykırı olduğunu, hükmün bozulması gerektiğini dile getirmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, imar ipoteğinin fekki istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Bilindiği üzere ipotek, kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve bir taşınmaz değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan, sınırlı bir ayni haktır. Taraflar mevcut ipoteği iradeleriyle tapuda yapacakları işlem sonucu kaldırabilecekleri gibi, bir tarafın terkine rıza göstermemesi halinde ipotek bedelinin ödenmesi koşulu ile kaldırılmasını mahkemeden de isteyebilir. Ancak Türk Medeni Kanunu'nun 888 inci maddesi gereğince.

"İpotekli taşınmazın devri aksi kararlaştırılmış olmadıkça, borçlunun sorumluluğunda ve güvencede bir değişiklik meydana getirmez. Yeni malik borcu yüklendiği takdirde alacaklı, kendisine başvurma hakkını saklı tuttuğunu 1 yıl içinde yazılı olarak önceki borçluya bildirmezse, borçlu borcundan kurtulur." Bu maddeye göre taşınmaz malikinin değişmesinin borçlunun şahsında bir değişiklik yaratmayacağı nedeniyle yeni malik sorumludur.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usûl ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,