Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/5467 K.2023/6456

Taraflar arasındaki mirasın hükmen reddi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılardan SGK ve Gelir İdaresi Başkanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin miras bırakanı ...'nun 15.04.2012 tarihinde vefat ettiğini, murisin davalılara borçlarının bulunduğunu, muris adına kayıtlı bulunan 2 adet aracın ekonomik değeri olmadığını belirterek müteveffanın terekesinin borca batık olduğunun ve hükmen reddinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekilleri davanın reddini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 11.02.2014 tarihli ve 2013/62 Esas, 2014/35 sayılı Kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 11.02.2014 tarihli ve 2013/62 Esas, 2014/35 sayılı Kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili ve davalı Gelir İdaresi Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 20.01.2022 tarih ve 2021/2148 Esas, 2022/634 Karar sayılı ilamında özetle; "....Mahkemece davacı vekiline mirasın reddi hususunda özel yetkiyi içeren vekaletname sunması için süre verilmesi, sunduğu takdirde davaya devam edilmesi gerekir.

Öte yandan, davanın kabulüne karar verilmiş ise de mahkemece yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir. Terekenin aktif ve pasifine ilişkin tüm araştırmaların, mirasbırakanın ölüm tarihi esas alınarak yapılması gerekirken ölüm tarihi esas alınmaksızın araştırma yapılmıştır. Miras bırakanın ölüm tarihi itibariyle araç kaydı Trafik Tescil Müdürlüğü'nden sorulmalı; dava dilekçesinde mirasbırakana ait olduğu belirtilen ... ve ... plakalı araçların mirsabırakanın ölüm tarihinde mirasbırakan adına kayıtlı olup olmadığı belirlenmeli ve mirasbırakana ait olduğu anlaşılan araçların mirasbırakanın ölümü tarihi esas alınarak uzman bilirkişi aracılığıyla değeri belirlenerek terekenin aktif hesabında değerlendirilmelidir.

Ayrıca, mirasbırakanın hissedarı olduğu ... Petrol Ürünleri Ltd.

Şti.'nin defter, kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılarak şirketin aktif ve pasifinin saptanması, amme alacağının şirketin malvarlığından tamamen tahsilinin mümkün olup olmadığının belirlenmesi, murisin şirketten tahsil edilemeyen kamu borcundan dolayı sermaye hissesi oranında şahsen sorumlu olacağı miktarın tespit edilmesi, şirketin aktif ve pasifinden mirasbırakanın hissesine düşen değer dikkate alınarak terekenin aktif ve pasif hesabında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Böylece, ölüm tarihi itibariyle, mirasbırakanın tüm malvarlığı ve borçları belirlenmeli, terekesinin pasifinin aktifinden fazla olduğunun anlaşılması durumunda terekenin borca batık olduğu kabul edilmelidir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile; davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili ve davalı Gelir İdaresi Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı Gelir İdaresi Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, 6183 sayılı Yasa'nın 30 uncu maddesinin dikkate alınmadığını, eksik araştırma ile karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 nci maddesi gereğince mirasın hükmen reddi isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Türk Medeni Kanunu'nun 605/2 nci maddesinde; "Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş sayılır" düzenlemesi yer almaktadır.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukuken imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı SGK vekilinin ve davalı Gelir İdaresi Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Temyiz eden davalı kurumlar harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,