Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/5593 K.2023/6613

Taraflar arasında ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı bir kısım davalılarca ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 8227 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın satış suretiyle giderilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar, taşınmazın aynen taksimi suretiyle ortaklığın giderilmesini isterken, bir kısım davalılar davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 21.01.2016 tarihli ve 2012/208 Esas, 2016/73 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile dava konusu 8227 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan , ..., ... ve katılma yoluyla Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 16.12.2019 tarih ve 2016/11697 Esas, 2019/8675 Karar sayılı kararı ile; davalı ...'a vasi tayini gerekip gerekmediğinin araştırılması gerektiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulüne, dava konusu 8227 ada 1 parselde kayıtlı taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine, satış bedelinden öncelikli olarak muhtesatlara isabet eden oranların ödenmesine, davalılar ..., ..., , ..., ... ve ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı hissedar ... mirasçısı ..., davalı ..., davalı ... ve ...., davalı ... ve davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı hissedar ... mirasçısı ... temyiz dilekçesinde; hissedar babası ...’nun 15.12.2020 tarihinde öldüğünü, mirasçılarına tebligat yapılmadığını, aynen taksimin mümkün olduğunu, dosyanın arabulucuya gönderilmesi gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmazın ifrazının mümkün olduğunu, adına yapılan tebligatların usulüne uygun olmadığını, dosyanın arabulucuya gönderilmesi gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.

3. Davalı ... ve ... temyiz dilekçesinde; hükümde konut bedellerinin karşı tarafa ödemelerine hükmedildiğini, taşınmazın diğer hissedarlarca kullanıldığını, karara ve ödemeleri istenen bedele itiraz ettiklerini belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.

4. Davalı ... temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmazda çoğu hissedarın konutu bulunduğunu, satıldığı takdirde mağdur olacaklarını, davacının payını almak istediklerini belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.

5. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; yeterince araştırma yapılmadığını, Hazine harçtan muaf olduğu halde hükümde gözetilmediğini belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK'nın 27 nci maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

3. Değerlendirme

Somut olayda, mahkemece dava konusu taşınmaz hakkında ortaklığın giderilmesine karar verildiği halde hükmün ikinci bendinde bir kısım davalılar yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. Hakkında usulden ret kararı verilen bu davalılardan ..., ... ve ... tapu hissedarlarından ...’in mirasçıları olduğundan davada taraf sıfatına sahiptir.

Bu mirasçılar yönünden pasif husumet ehliyetleri bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi taraf teşkilinin sağlanmaması sonucunu doğurmuştur. Öte yandan, taşınmaz hissedarlarından ..., yargılama devam ederken 15.12.2020 tarihinde öldüğü halde mirasçıları davaya dahil edilmediğinden bu mirasçılar yönünden de taraf teşkili sağlanmamıştır.

Bu nedenlerle taraf teşkili sağlanmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

2. Bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,