Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2023/5840 K.2024/278

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen ön alım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ve dahili davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ön alım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı vekili cevap dilekçesinde; taşınmazın ...'a satıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Dahili davalı cevap dilekçesinde davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.06.2019 tarihli ve 2018/409 Esas, 2019/220 Karar sayılı kararıyla; davacıların davaya konu taşınmaza sınırdaş olan 1672 parsel sayılı taşınmazın maliki oldukları, davalıların davaya konu taşınmaza sınırdaş malik olmadıkları,

davaya konu taşınmazın değerinin satış sözleşmesinde belirtilen miktardan yüksek olduğu iddia edilmiş ise de bedelde muvazaa iddiasının aktin tarafı olmayan üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyeceği ve yine diğer davalı tarafından dava devam ederken taşınmaz 80.000,00 TL'ye satın alınmış ise de taşınmaz hakkında ön alım davası açıldıktan sonra davalı ... tarafından taşınmazın satın alınması ve tanık ...'un satış bozulmasın diye satın aldığını duydum şeklindeki beyanı ile bozma kararı sonrası dinlenen tanık ...'in şufa davası açıldıktan sonra davalı ...'nın yüksek bedelle sattığını davalının oğullarından duyduğu şeklindeki beyanı birlikte

değerlendirildiğinde, davalı ...'un ön alım davasından ve satım bedelinden haberdar olduğu bu sebeple kötüniyetle iktisap ettiği kanaatine varıldığı gerekçesiyle önalım bedeli olarak 10/12/2014 tarihli ilk satış sözleşmesindeki bedel olan 16.800,00 TL esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin 20.06.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı ve dahili davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 16.06.2021 tarihli ve 2020/1089 Esas, 2021/747 Karar sayılı kararıyla; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 07.11.2022 tarih ve 2021/6061 Esas, 2022/6637 Karar sayılı ilamında.

10.12.2014 tarihli 11260 yevmiye numaralı satış senedi ile ...'nin 626 parsel sayılı taşınmazın tamamını 16.800,00 TL bedelle davalı ...’ya sattığı, davacıların 19.12.2014 tarihinde açtıkları dava ile 10.12.2014 tarihli 11260 yevmiye numaralı satış senedine karşı ön alım haklarını kullanmayı talep ve dava ettikleri, yargılama sırasında 22.12.2014 tarihli 11836 yevmiye numaralı senetle davalı ...'nın dava konusu 626 parsel sayılı taşınmazın tamamını 80.000,00 TL bedelle ...’a sattığı, bunun üzerine davacıların HMK'nun 125 inci madde hüküm gereği davayı yeni tapu kayıt maliki ...’a yönelttikleri,

davacıların yapılan bu satışın muvazaalı olduğunu iddia etmesi üzerine; dahili davalı ... 49.000,00 TL'yi ...’ya ödediğine dair 30.12.2014 tarihli ''626 parsel tarla bedeli" açıklamalı banka dekontunu ve yine dahili davalı ...

31.000,00 TL'yi ...’ya ödediğine dair 29.12.2014 tarihli "626 parsel 6.000 m² yer içi" açıklamalı banka dekontlarını sunduğu ve tanık beyanları ile dahili davalı ...’un kötüniyetli olduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle 22.12.2014 tarihli 11836 yevmiye numaralı senetteki bedel olan 80.000,00 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, davalı ...’un kötüniyetli olduğu kabul edilerek 10.12.2014 tarihli 11260 yevmiye numaralı satış senedindeki bedel olan 16.800,00 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma kararı doğrultusunda davanın kabulüne 626 parsel sayılı taşınmazın davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile söz konusu taşınmazın 1/2 hissesinin ... oğlu ..., 1/2 hissesinin ... ... oğlu ... adına tapuya kayıt ve tesciline, 81.600,00 TL ön alım bedelinin karar kesinleştiğinde, talep halinde nemalarıyla birlikte davalı ...'a ödenmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve dahili davalı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı vekili; 5403 sayılı Yasa'nın 8/i maddesinin uygulanma imkanı bulunmadığını, delilerinin toplanmadığını ve tanıkları dinlenmeden karar verildiğini, taşınmazın satış tarihinden bu yana enflasyon ve paranın değer kaybının dikkate alınmadığını davacının sebepsiz zenginleştiğini, lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Dahili davalı vekili; 2016'dan beri davanın devam ettiğini satış bedelinin güncellenmemesi sebebiyle davacının sebepsiz zenginleştiğini, vekalet ücretinin hatalı değerlendirildiğini, davalıların hangi oranda vekalet ücretinden sorumlu tutulduklarının belli olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ön alım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, 732 nci maddesi şöyledir: “Paylı mülkiyette bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını tamamen veya kısmen üçüncü kişiye satması hâlinde, diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilirler.”

2. Aynı Kanun'un 734 üncü maddesinde; “Ön alım hakkı, alıcıya karşı dava açılarak kullanılır. Ön alım hakkı sahibi, adına payın tesciline karar verilmeden önce, satış bedeli ile alıcıya düşen tapu giderlerini, hakim tarafından belirlenen süre içinde hakimin belirleyeceği yere nakden yatırmakla yükümlüdür.”

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 125 inci maddesi 1 inci fıkrasının (a) bendi şöyledir: " Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir:

a) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde dava davacı lehine sonuçlanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur."

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ve dahili davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,