Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/1460 K.2024/5939

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ...ili,... ilçesi, ...Köyündeki 1 07... No.lu parsel, 1 99... parsel, 1 99... parsel, 2 06... parsel, 1 06... parsel, 1 95... parsel, 1 15... parsel, 1 15... parsel ve 1 16... parsel sayılı tapu taşınmazın davalı ve diğer mirasçılar ile el birliği mülkiyetinde olduğunu, ayrıca 19... plakalı traktör ve bu traktörün eklentilerinin de taraflarına ait olduğunu, davalının bahse konu bu taşınır ve taşınmaz malları sadece kendisi kullandığını ileri sürerek dava konusu taşınırlarına ve taşınmazlarına yapılan el atmanın önlenmesine, eski hâle getirilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı ve mahalli bilirkişi beyanlarıyla dava konusu taşınmazların tümünün davalı tarafından tek başına kullanıldığı, davalının müşterek mülkiyet hakkı sahibi davacıya ait bu alanı kullanmasının mülkiyet hakkının önüne geçecek ya da bu hakkı sınırlayacak başka bir haktan kaynaklanmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı tarafından istinaf başvurusunda Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, paydaşlar arası el atmanın önlenmesi ve eski hâle iade istemine ilişkindir.

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taraflarca Getirilme İlkesi" başlıklı 25/2. maddesinde; "Kanun'la belirtilen durumlar dışında, hâkim, kendiliğinden delil toplayamaz."

187/1. maddesinde; "İspatın konusunu tarafların üzerinde anlaşamadıkları ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek çekişmeli vakıalar oluşturur ve bu vakıaların ispatı için delil gösterilir",

189. madesinde; "1-Taraflar, kanunda belirtilen süre ve usule uygun olarak ispat hakkına sahiptir, 2-Hukuka aykırı olarak elde edilmiş olan deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz, 3-Kanun'un belirli delillerle ispatını emrettiği hususlar, başka delillerle ispat olunamaz, 4-Bir vakıanın ispatı için gösterilen delilin caiz olup olmadığına mahkemece karar verilir"

190 ıncı maddesinde; "1-İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir,"

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesinde, "Kanun'da aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." hükümleri yer almaktadır.

2. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan payına vaki el atmanın önlenilmesini her zaman isteyebilir. Hatta elbirliği mülkiyetinde dahi paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine el atmanın önlenilmesi davası açabilir.

Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı veya kullanabileceği bir kısım yer varsa açacağı el atmanın önlenilmesi davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu el atmanın önlenilmesi davası ile değil, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

4. Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olaya gelindiğinde,

Mahkemece mahalli bilirkişiler dinlenilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; karar taraflarca yerine getirilme ilkesine aykırı olmuştur.

Şöyle ki; bilindiği üzere 4721 sayılı Kanun'un 6 ve 6100 sayılı Kanun'un 190. maddesi gereğince herkes iddiasını dayandırdığı olguların varlığını ispat ile yükümlüdür. Hakim 6100 sayılı Kanun'un 25/2 maddesi hükmü gereğince kendiliğinden delil toplayamaz. Nitekim davacı, iddiasını ispat için dava dilekçesinde ''tanık'' deliline dayandığı göz önüne alındığında, mahkemece ön inceleme duruşmasında tanıkların isim ve adreslerinin bildirilmesi amacıyla süre verilmediği gibi ara kararın 2. fıkrasında da delillerin somutlaştırılmasına ilişkin verilen kesin süreye uyulmamasının sonuçları da ihtar edilmemiştir. Böyle bir durumda davacının ispat hakkı zedelenmiş olacağında hiçbir kuşku yoktur.

Hâl böyle olunca; davacıya iddiasının ispatı için dayandığı tanık delili kapsamında tanıkların isim ve adreslerinin bildirilmesi için süre ve imkân tanınması, bildirildiği takdirde tanıkların mahallinde dinlenerek el atma olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi gerekirken HMK'nın 25. maddesindeki taraflarca yerine getirilme ilkesine aykırı olarak mahalli bilirkişi beyanlarıyla sonuca gidilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR