Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/1708 K.2025/563

Bölge Adliye Mahkemesi kararı iptali istenen hükmün davacıları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Konya Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü vekili yargılamanın yenilenmesini talep ettiği dava dilekçesinde; istinaf incelemesi yapılmadan kesinleşen Ermenek Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2017/127 Esas, 2017/316 Karar sayılı dosyasında; davacıların davalı ...’nin malik olduğu Konya/Meram-... Mahallesi 27563 ada 85 parsel, Konya/Meram-... Mahallesi 27642 ada 16 parsel ve Ermenek-...

Köyü 238 ada 483 parsel sayılı taşınmazları organik tarım yapmak, yeni gübre ve tarımsal ilaçların denenmesi, kaliteli tohumculuk çalışmaları alanlarında faaliyette bulunmak amacıyla davalı ile eşit miktarlarda yatırım yapmak suretiyle birlikte edindiklerine dair aralarında sözleşme düzenlendiğini ancak, sonrasında tarafların anlaşamadığını ve bu iş ve işlemlerin yapılması için gerekli teşviklerin alınamayacağının anlaşıldığını ileri sürerek tapu kaydının iptali ile payları oranında adlarına tescili istemiyle dava açtıklarını, davalının kabul beyanı olduğundan kabul nedeniyle davanın kabulüne karar verildiğini,

bu kararın dava konusu taşınmazların tarla niteliğinde olması nedeniyle 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile bağdaşmadığını, anılan yasalar uyarınca hükmün iptalini isteme yetkisine ve taraf ehliyetine sahip olduğunu ileri sürerek, Ermenek Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/127 Esas 2017/316 Karar sayılı kararının 100 sayılı HMK’nın 376. maddesi uyarınca iptali ile davaya konu taşınmazların tapu kaydının iptali ve eski maliki adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davacılar vekili, davanın hasımsız açıldığını, yargılamanın yenilenmesini talep eden tarafın aktif dava ehliyeti bulunmadığını, yargılamanın iadesi sebeplerinin oluşmadığını, davanın hukuki dayanağının bulunmadığını, davanın mülkiyet hakkı ve sözleşme özgürlüğüne aykırı olduğunu, kararın bağlayıcı nitelik taşıdığını belirterek davanın reddini savunmuştur. 2. Davalı ...’ye usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile davacının dava açma hakkı bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde Yargılamanın yenilenmesini talep eden Konya Valiliği (İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü) vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılamanın yenilenmesini talep eden Konya Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

yeniden esas hakkında hüküm tesisi ile davanın kabulü ile yargılamanın yenilenmesi talep edilen Ermenek Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 10.10.2017 günlü ve 2017/127 Esas, 2017/316 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, Konya/Meram-... Mahallesi, ... Yolu Mevkii 27563 ada 85 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davalı ... adına tesciline, Konya/Meram-... Mahallesi, ...

Yolu Mevkii 27642 ada 16 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davalı ... adına tesciline, Karaman/Ermenek-... Köyü, ... Mevkii 238 ada 483 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davalı ... adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde iptali istenen hükmün davacıları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

İptali istenen hükmün davacıları vekili temyiz dilekçesinde;

a. Yargılamanın yenilenmesini isteyen tarafın davada taraf sıfatı bulunmadığını,

b. Yenilenme talebinde bulunanın HMK'nın 376.maddesinde belirtilen üçüncü kişi olmadığını, sürenin geçmiş olduğunu,yargılamanın yenilenmesi sebeplerinin Kanunda tahdidi olarak sayıldığını, işbu davada, Kanun’da sayılan sebeplerin bulunmadığını,

c. Verilen kararın Anayasa Mahkemesi’nin 11.04.2012 gün ve 2011/33-2012/54 sayılı kararı ile davaya dayanak yapılan 3083 sayılı Yasanın 13/son fıkrasının iptal edildiğini, böylece taşınmazların icra ve mahkeme yoluyla ifraz edilmesiyle ilgili yasağın ortadan kalktığını, açılan davanın yasal dayanağının bulunmadığını,

d. 5403 sayılı Yasa itibariyle davacı Valiliğin "aleyhine hüküm verilen yerine geçen" kavramı içerisine girmesinin mümkün olmadığını, ayrıca eldeki davada yargılamanın yenilenmesi ile birlikte tapu iptal ve tescil de talep edildiğini, oysa bir mahkeme kararının başka bir mahkeme kararı ile ortadan kaldırılamayacağını,

e. Dava konusu taşınmazın şu an eldeki davanın tarafı olmayan iyiniyetli 3. kişiler adına tapuda kayıtlı bulunduğunu, bu karar ile iyi niyetli üçüncü kişilerin mağdur olacağını,

f. Taşınmazlar üzerinde halen devam eden ihtiyati tedbir kararlarının kaldırılması gerektiğini,

g. Davacının ileri sürdüğü hukuki sebeplerin dava ile ilgisi bulunmadığını, eldeki davanın mülkiyet hakkına müdahale ve sözleşme özgürlüğünün ihlali olduğunu,

h. Bu nedenlerle, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi’nin 13.12.2023 tarihli kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiğini ileri sürmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup iptali istenen hükmün davacıları vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR