Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/2047 K.2024/2753

Taraflar arasındaki meraya el atmanın önlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir. Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; davacıların, ... Mahallesinde ikamet eden ve geçimini tarım ve hayvancılık ile sağlayan kişiler olduğunu, davalı tarafından ... Mahallesi su havzasında bulunan mera olarak görünen 3157 parsel üzerinde 4 adet derin kuyu açılması için faaliyete başlandığını ve çalışmaların halen devam ettiğini, davalının köy içi yerleşim yerinde bulunan meralarda usule aykırı olarak meraların kullanım amacı dışında kuyu açılmak sureti ile halkın hukuki ve fiziki olarak zararına hareket ettiğini, açılan kuyuların suyunun ... Mahallesinde kullanılmayacağını, davalının 3157 parsel üzerinde kuyu açmak suretiyle oluşan el atmasının önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacıların devletin hüküm tasarrufu altında bulunan meralar konusunda dava açma haklarının bulunmadığını, dava konusu merada yeraltı su kaynağının bulunduğunu, kamu yararına tahsisli olduğunu, su kuyusu açılması için tahsis kararı almak üzere başvuru yapıldığını, yer altı su kaynaklarının devletin hüküm ve tasarrufunda bulunduğunu, su tahsislerinde içme ve kullanma suyunun öncelikli olduğu dikkate alınarak hüküm kurulmasının hakkaniyete uygun olacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı taraflarca mera parseli olan Konya ili, Akşehir ilçesi, ... Mahallesi 3157 parsel sayılı taşınmaza davalı tarafça el atıldığı iddiası ile dava açıldığı, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olan meralar özel mülkiyete konu olamayacağı, bu nedenle de mülkiyeti devlete ait olan yerlere ilişkin davayı Hazine açabileceği gibi meraların sınırları içinde bulunduğu ve yararlanma hakkı olan köy tüzel kişilikleri ve Belediyelerin de dava açma haklarının bulunduğu, iş bu davada köy halkından olan gerçek kişiler tarafından dava açılmış olduğu ve davacıların aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesi ile aktif husumet yokluğu sebebi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde.

İlk Derece Mahkemesinin kararını kabul etmediklerini, meralardan yararlanma hakkına sahip köyde oturan müvekkillerinin meraya el atmanın önlenmesi ve kal talepli dava açmalarında aktif husumetlerinin bulunduğunu, köy içi yerleşim yerinde bulunan meralarda usule aykırı olarak meraların kullanım amacı dışında kuyu açılmak sureti ile halkın hukuki ve fiziki olarak zararına hareket edildiğini, açılan kuyuların suyunun ... mahallesinde kullanılmayacağını, tarım ve hayvancılık ile uğraşan müvekkillerinin hakkı gözetilmeden başka bölgelere nakledileceğini,

suyun nakledileceği bölgelerin bulunduğu alanda su olup olmadığı hususunda gerekli fizibilite çalışması yapılmadan doğrudan müvekkillerinin kullandığı mera üzerinde kuyu açılmasına başlanması işleminin hatalı olduğunu, müvekkillerinin dava açmakta hukuki yararlarının olduğundan bahisle, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını, talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların istinaf itirazlarının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, meraya el atmanın önlenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6100 sayılı Kanun’nun 50 inci maddesinde medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanın davada taraf ehliyetine de sahip olacağı, 51 inci maddesinde dava ehliyetinin medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirleneceği, 114/d maddesinde ise taraf ve dava ehliyetinin dava şartlarından olduğu ve 115 inci madde uyarınca da mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı belirtilmektedir.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,